Lưu trữ | 8:44 Chiều

Báo Trung Quốc: Quân cảng Cam Ranh lợi hại nhất châu Á

3 Th9

Báo Trung Quốc: Quân cảng Cam Ranh lợi hại nhất châu Á

VTC News

Báo Trung Quốc nói cả châu Á cũng không thể tìm kiếm được quân cảng nào độc đáo và “nguy hiểm” như quân cảng Cam Ranh của Việt Nam.

Trong số ra ngày 20/8/2012, tạp chí “Tuần tin tức Trung Quốc” đã có một bài viết rất công phu phân tích sự “hấp dẫn” và lợi thế của quân cảng Cam Ranh của Việt Nam đồng thời phân tích vị thế của quân cảng này đối với tình hình an ninh khu vực trong bối cảnh hiện nay. Infonet xin trích lược bài viết này để giới thiệu với độc giả.

“Có lẽ cả châu Á cũng không thể tìm kiếm được quân cảng nào độc đáo và “nguy hiểm” như quân cảng Cam Ranh của Việt Nam”, tạp chí Tuần Tin tức viết, đồng thời trích dẫn nhận xét của báo chí Mỹ: “Ai chiếm được vịnh Cam Ranh, người đó sẽ chiếm được một nửa Trung Quốc, có thể kiểm soát được tuyến đường giao thông biển Á-Âu…”.
Chiến hạm Đinh Tiên Hoàng của Hải quân Việt Nam neo đậu ở Quân cảng Cam Ranh
Lợi hại hiếm có

Bán đảo Cam Ranh chạy từ Bắc xuống Nam và được bao quanh bởi rất nhiều đảo to nhỏ khác nhau, biến Cam Ranh trở thành một cảng nước sâu tránh gió rất tuyệt vời. Bên cạnh lối ra vào nhỏ hẹp, Cam Ranh còn được các dãy núi cao khoảng 400m vây quanh nên không những gió bão không thể xâm nhập mà địa thế cao điểm này có thể khống chế cả khu vực xung quanh cảng một cách rất dễ dàng.

Nhờ thế, quân cảng này trở thành một pháo đài vô cùng lợi hại, khó công, dễ thủ. Cửa vào Cam Ranh tuy nhỏ nhưng tổng diện tích mặt nước rộng 98 km2, nước sâu phổ biến ở mức 16-25m, nơi sâu nhất có thể lên đến 32m, cho phép đồng thời khoảng 40 tầu chiến cỡ lớn cùng neo đậu, kể cả tàu sân bay.

Nếu bố trí tên lửa phòng không ở vịnh Cam Ranh và những cao điểm xung quanh thì toàn bộ eo biển Malacca và eo biển Singapore đều nằm trong tầm khống chế của hỏa lực những tên lửa đó.

Ngoài ra, vịnh Cam Ranh còn có thể cho phép triển khai hệ thống giám sát điện tử để kiểm soát toàn bộ khu vực Bắc Ấn Độ Dương, vịnh Persia, biển Hoa Đông và Nam Hải (Biển Đông của Việt Nam).

Vừa có lợi thế tự nhiên rất có lợi cho quân sự, quốc phòng lại cận kề tuyến đường vận tải biển quốc tế trọng yếu nên từ hàng trăm năm nay vịnh Cam Ranh luôn được hải quân các cường quốc coi là “trung tâm dịch vụ hậu cần” quan trọng.

Sân bay quốc tế Cam Ranh với đường băng dài hơn 3.000m đủ khả năng đón máy bay chở khách cỡ lớn. Sân bay có thể đảm bảo cho các máy bay vận tải hạng nặng (C-141, C-5 Galaxy, Il-76), máy bay ném bom chiến lược (B52, Tu-95) cất/hạ cánh.

Bắt đầu từ năm 1905, Nga hoàng, Pháp, Nhật Bản đã đua nhau chiếm Cam Ranh. Trong thời kỳ chiến tranh Việt Nam, quân đội Mỹ thậm chí đã chi tới hơn 300 triệu USD để mở rộng Cam Ranh.

Từ năm 1979, vịnh Cam Ranh trở thành căn cứ quân sự lớn nhất của Liên Xô ở nước ngoài, đồng thời là vị trí tiền đồn để Liên Xô kiềm chế Trung Quốc và cạnh tranh với Mỹ. Tuy nhiên, do tình hình thế giới có nhiều biến đổi nên từ năm 2002 đến nay, Cam Ranh trở thành một cảng biển “đìu hiu và tĩnh lặng”.

Nhưng kể từ đầu năm 2012 đến nay, Cam Ranh đã bắt đầu “nhộn nhịp” trở lại. Trong chuyến thăm Việt Nam hồi đầu tháng 6 vừa qua, Bộ trưởng quốc phòng Mỹ Leon Panetta đã ghé qua Cam Ranh và làm dấy lên tin đồn rằng Mỹ sẽ trở lại Cam Ranh trong một tương lai rất gần.
Cán bộ vùng 4 Hải quân chụp ảnh lưu niệm với sĩ quan thủy thủ tàu khu trục Hải quân Liên Xô tại Cảng Cam Ranh (năm …
Chưa hết, hồi cuối tháng 7/2012, khi chủ tịch nước Việt Nam Trương Tấn Sang đi thăm Nga đã đồng ý để Nga thành lập một cơ sở sửa chữa tàu ở Cam Ranh. Đến lúc này, Cam Ranh đã bộc lộ rõ vai trò là một quân cảng mang lại nguồn tài chính lớn đồng thời là con bài chiến lược của Việt Nam khi đối đầu với các nước khác.

Chiến lược kinh tế

Kể từ lần “xuất hiện” trở lại vào tháng 10/2010, quan điểm của chính phủ Việt Nam về Cam Ranh rất thống nhất: Biến cảng này thành một cảng biển cho phép tàu quân sự nước ngoài sử dụng nhưng có thu phí.

Cựu đại sứ Trung Quốc tại Việt Nam, người đã từng đến thăm Cam Ranh hồi năm 2005, bình luận: “Lần này Nga đến Cam Ranh để sử dụng chứ không phải để thuê. Việt Nam sẽ không cung cấp vịnh Cam Ranh cho nước thứ 3 dùng làm căn cứ quân sự và thái độ đó của Việt Nam là không thay đổi”.

Rõ ràng sự thay đổi lần này rất quan trọng, từ sự thuê dùng đến sử dụng khác nhau một trời, một vực. Thuê dùng nghĩa là ai thuê thì người đó sẽ có đặc quyền sử dụng còn sử dụng là có tính chất mở cửa. Trong chuyến thăm Nga, ông Trương Tấn Sang cũng nói rõ, Việt Nam cung cấp cơ sở trên biển cho Nga hoàn toàn không phải là căn cứ quân sự.

Nhờ có Cam Ranh, Nga đã đồng ý cho Việt Nam vay 10 tỷ USD, nguồn tài chính quan trọng trong việc phát triển kinh tế trong nước. Cùng với đó, mối quan hệ hợp tác về năng lượng, đặc biệt là hợp tác thăm dò, khai thác dầu khí Nga-Việt sẽ có bước tiến đáng kể.

Một quan chức ngoại giao giấu tên của Trung Quốc còn cho rằng Việt Nam đã rất khôn khéo trong việc sử dụng con bài Cam Ranh trong cuộc chơi với Nga và Mỹ.

“Di chứng từ cuộc chiến tranh Việt Nam đã khiến Việt Nam không thể cởi mở hơn với quân đội Mỹ nhưng họ vẫn có thể dùng Cam Ranh để khiến Mỹ hài lòng đồng thời việc cho phép Nga trở lại có tác dụng cân bằng tâm lý rất tốt”, vị quan chức ngoại giao này nói, “Cam Ranh có thể là trận chiến tương đối ôn hòa trong chiến lược trở lại châu Á mà cả Nga và Mỹ cùng đang thi hành. Có điều trận chiến lần này đã được bày ngửa trên bàn”.

Nâng tầm vị thế Việt Nam

So với những đồn đoán vội vàng của dư luận về sự trở lại của hải quân Nga, nhiều ý kiến khác cho rằng tác dụng chuyến thăm Cam Ranh của ông Bộ trưởng quốc phòng Mỹ Leon Panetta cũng mang đến những tác dụng rất lớn.

Trong chuyến thăm này, ông Panetta đã phát biểu rằng Mỹ rất hy vọng hợp tác với Việt Nam trong vấn đề biển và sự kiện tàu hậu cần USNS Richard E.Byrd cập cảng Cam Ranh là một sự thể hiện nguyện vọng này. Chắc hẳn, ông Panetta chưa thể quên chuyến thăm Cam Ranh của cựu Tổng thống Mỹ Lyndon Johnson hồi năm 1966.
Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ Leon E. Panetta họp báo trên boong tàu nhân chuyến thăm Cam Ranh hồi đầu tháng 6 vừa …
Trong chuyến thăm đó, báo chí Mỹ đã ca ngợi Cam Ranh rằng: “Ai chiếm được Cam Ranh, kẻ đó sẽ chiếm được một nửa Trung Quốc, có thể kiểm soát được tuyến đường vận tải biển huyết mạch Á – Âu, có được địa vị bá quyền thế giới vì thế Mỹ phải chiến thắng Nga, hải quân Mỹ phải được đóng ở Cam Ranh”.

Phải tạo được vị thế cân bằng giữa các cường quốc là quan điểm nhất quán của chính phủ Việt Nam. Với Cam Ranh, Việt Nam không chỉ tìm kiếm lợi ích về kinh tế mà còn tranh thủ sử dụng quân cảng này làm bàn đạp nâng tầm vị thế của họ. Cam Ranh giờ đây không chỉ là sự thèm khát của Nga, Mỹ mà còn có cả Ấn Độ, Nhật Bản…

Quan chức ngoại giao kỳ cựu của Trung Quốc kết luận: “Khi các cường quốc tiến vào Cam Ranh ngày càng nhiều, Việt Nam sẽ cảm thấy tự tin hơn khi tham gia nói chuyện với Trung Quốc trong vấn đề Biển Đông”.

Trung Quốc hiểu rằng, chắc chắn Mỹ sẽ không thể thờ ơ với Cam Ranh được lâu hơn nữa. Tất cả các căn cứ quân sự của họ ở châu Á – Thái Bình Dương như Changi (Singapore), Yokosuka (Nhật Bản), Busan (Hàn Quốc) hay Apra ở đảo Guam đều không thể so sánh vị thế với Cam Ranh trong vấn đề Nam Hải (Biển Đông). Đáng chú ý, từ Cam Ranh ra đến Trường Sa chỉ có khoảng 600km.

Minh Tân/Infonet

Phong cách của hưởng thụ – Alan Phan

3 Th9

Phong cách của hưởng thụ

T/S Alan Phan, Chủ Tịch Quỹ Đầu Tư Viasa

Vấn nạn lớn của các đại gia là họ tiêu xài đồng tiền họ chưa kiếm được, để mua những đồ chơi họ không cần, để gây ấn tượng với những người họ không ưa.

Tôi cười lớn khi ông boss của Luxury Guide và Robb Report nhờ tôi viết bài. Với dáng điệu lè phè bình dân, tôi thích hợp với các quán vỉa hè hơn là Café Armani ở Vincom Center. Tôi liên tưởng đến lời của Warren Buffett khi thiên hạ phẩm bình về các bộ áo quần nhăn nheo cũ kỹ,”Tôi mua đồ xịn đắt tiền đấy chứ. Nhưng khi tôi mặc vô, chúng luôn trông có vẻ rất rẻ tiền.” Bắt con khỉ già làm công tử Bạc Liêu thì óai ăm lắm, nhưng tôi chưa bao giờ quay lưng với thách thức.

Nguồn cội của văn minh

Tôi có một bài viết về lòng tham của con người trong bối cảnh nhố nhăng của xã hội vừa chuyển tiếp. Những Xuân Tóc Đỏ của thời đại Internet và tòan cầu hóa thường táo tợn và nhẫn tâm hơn các tên chụp giựt và cơ hội của thời Vũ Trọng Phụng. Danh từ “kinh tế thị trường” được bóp méo để tượng trưng cho chủ nghĩa của đồng tiền dơ bẩn.

Dĩ nhiên, là một tên tư bản ngoan cố, tôi phải biện hộ cho sự ngay thẳng của thị trường và tiền bạc. Nguyên nhân chính mà văn minh nhân lọai đạt đến đỉnh hiện nay là do sự thúc đẩy của lòng tham. Những quyền lực, danh vọng và của cải của nhân lọai đều phát sinh từ dục vọng. Dù đức Phật có phán là “dục vọng là cội rễ của mọi đau khổ”, hay đức Chúa Trời có đặt “tham lam” vào mười điều răn cấm, thì con người vẫn thỏai mái theo đuổi dục vọng của mình. Mỗi người một kiểu, nhưng tựu trung, vẫn là một cuộc chạy đua của những con chuột hôi hám (the rat race). Và ai chết đi với nhiều đồ chơi nhất thì người đó thắng (he who dies with the most toys wins).

Ngay cả các nền văn hóa cao cấp nhất của nhân lọai cũng nhờ vả rất nhiều vào tiền bạc và quyền lực của các nhà bảo trợ. Không có hòang tử Colloredo hay công tước Waldstein, chúng ta sẽ không thưởng thức được Mozart và Beethoven. Không có đế chế của Florentine, ta sẽ tìm đâu ra các tác phẩm nghệ thuật của Da Vinci hay Michelangelo. Trường thiên “Les trois mousquetaires” được Dumas dựng nên từ những cảm hứng của triều đại Louis XIII.

Tôi cũng không dấu diếm là suốt 42 năm lăn lộn trên thương trường, lòng tham vô đáy là cú hích bắt tôi phải đứng dậy tiếp tục cuộc chơi cho đến mức thành công. Dĩ nhiên, nó cũng dẫn đến nhiều thất bại điên rồ (ngực tôi vẫn còn vết mổ tim để minh chứng). Tôi sắm chiếc Lamborghini vào năm 33 tuổi, tôi bỏ hơn vài trăm ngàn dollars để mang một siêu mẫu Venezuela qua Paris chơi hai tuần, tôi lên báo Mỹ tuyên bố vung vít về thành quả của công ty tại Trung Quốc (tôi ví mình là người mở đường cho IT ở đây), tôi hoang phí sức khỏe trong những party thâu đêm hay những chuyến bay liên lục địa mỗi tuần. Tôi tạo nên những kẻ thù không cần thiết. Tất cả để “khoe” với thế giới là tôi đã “đạt” (arrived).

Phong cách của kiêu căng

Nói vậy để thấy rằng tôi rất thông cảm với những khoe khoang của người đang giàu có. Sĩ diện là một văn hóa lớn và lâu đời của các quốc gia Đông Á. Một thói quen thông dụng khi có tiền, có danh hay có quyền là thích khoe khoang, hay nói lịch sự hơn là thích biểu hiện, những gì mình vừa chiếm hữu, dù hợp pháp hay không. Thực tình, đây là một hành xử rất quen thuộc với mọi đẳng cấp thượng lưu trên thế giới. Vì ai có tham vọng và may mắn để sở hữu những chiến lợi phẩm đều có mong ước là mọi người phải chiêm ngưỡng và ghen tị với họ. Sự kiêu căng do lòng tự ái cao độ là căn bản của văn hóa sĩ diện nói trên.

Tuy nhiên người Âu Mỹ giỏi hơn trong việc đè nén sự phô trương quá mức thường thấy ở các đại gia Á Châu, nhất là ở những nhân vật mới giàu của các xã hội mới nổi như Trung Quốc và Việt Nam. Trong khi các triệu phú Âu Mỹ thích biểu hiện quyền danh và của cải tại những Câu Lạc Bộ rất riêng tư, kín đáo của tầng lớp giàu và nổi tiếng, thì các đại phú gia của Việt Nam thích biến những họat động cá nhân thành những sự kiện PR với sự tham dự đầy đủ của mọi mạng truyền thông. Hào quang phải được phát tán đến đầu đường xó chợ khắp xứ sở mới thỏa mãn được lòng tự kiêu, hay tiếng kêu, vĩ đại của các con ếch trong trận mưa rào hiện nay.

Và đại đa số người dân thường tán thưởng các màn trình diễn ấn tượng này. Những bài viết trên các báo về những nhân vật nổi tiếng và thú ăn chơi của họ, cùng hình ảnh diễm kiều của các chân dài bao quanh là những bài viết có nhiều độc giả hơn hẳn các mẫu tin về chính trị, kinh tế hay xã hội. Dĩ nhiên ai mà không ham muốn những tràng pháo tay nồng nhiệt đó?

Bối cảnh của hưởng thụ

Nhưng dù đồng cảm, tôi cũng vẫn có chút ngượng ngùng khi liên hoan cùng các bạn thành đạt của tôi trong môi trường hiện tại. Chiếc xe Rolls-Royce có vẻ lạc lỏng cạnh con trâu mệt mỏi giữa những mái tranh nghèo. Chiếc du thuyền Ferretti trông quá hách dịch cạnh chiếc xuồng câu trên giòng sông đục bẩn. Cái bể bơi cạnh biển ở Ana Mandara thấy sao trần trụi khi bị cặp mắt buồn bã của chú bé hốt rác nhìn vào từ rào tường. Một cô bé thật xinh với chuỗi ngọc Cartier và bộ veste Versace qua một khu phố ổ chuột có vẻ như thách thức lòng tự ái của mọi người.

Những trò chơi gọi là để biểu hiện “phong cách” hay “đẳng cấp” của những người may mắn ở Việt Nam dường như không hợp lúc, không hợp chỗ, không hợp thời. Chúng có vẻ gượng gạo, ép uổng như một vở kịch không bố cục, dựng lên trong vội vàng.

Có thể tôi đã già và thời oanh liệt của mình đã qua. Chắc tôi phải ra khỏi sân khấu để nhường chỗ cho những tài năng mới? Tôi đồng ý, nhưng xin thốt lên vài câu “cương bậy” với những người còn đang chơi.

Các bạn ơi, hãy nhớ là cuộc chơi nào cũng kèm theo những hóa đơn khá đắt. Thời vàng son lúc nào cũng qua nhanh và mưa bão lúc nào cũng đến sớm hơn dự đóan. Tuy nhiên, thất bại thực sự là người bạn tốt. Nó sẽ mang bạn về với thực tại và dạy dỗ uốn nắn những kỹ năng còn thiếu sót. Nó sẽ rèn luyện cho bạn đức tính kiên nhẫn, cần cù và lòng tha thứ, nhất là cho mình.

Tôi nhận chân rất trễ rằng những gì đẹp và bền vững là những gì đơn giản, êm nhẹ, luôn luôn bên mình mà không cần phải mua hay thâu tóm. Những buổi sáng sớm đi dạo một mình trên bờ biển vắng; những buổi chiều mưa mù trời bên gác nhỏ với con; những đêm khuya đọc sách nhớ lại chuyện xưa khi vung tay khua kiếm. Đó là những thú vui nhỏ bé của tuổi già và của giá trị thực sự trong đời sống.

Tôi học được từ một người bạn già và may sẵn cho mình một bộ complêt thật đẹp để mặc vào khi chết. Bộ áo quần này không có túi. Nó nhắc nhở tôi rằng tôi sẽ không đem đi được gì khi trở về với cát bụi.

T/S Alan Phan là Chủ Tịch Quỹ Đầu Tư Viasa tại Hong Kong và Shanghai. Du học Mỹ từ năm 1963, ông đã làm việc tại nhiều công ty đa quốc gia ở Wall Street và phát triển công ty Hartcourt của mình thành một tập đoàn niêm yết trên sàn Mỹ với thị giá hơn 700 triệu dollars. Ông sống và làm việc tại Trung Quốc từ 1999. T/S Phan tốt nghiệp BS tại Penn State (Mỹ), MBA tại American Intercontinental (Mỹ), Ph.D tại Sussex (Anh) và DBA tại Southern Cross (Úc). Email của ông là aphan@asiamail.com và Web site cá nhân là www.gocnhinalan.com. 

“Độc lập, Tự do, Hạnh phúc” – trannhuong

3 Th9

 

“Độc lập, Tự do, Hạnh phúc”

Phạm Xuân Nguyên
 
Đó là dòng tiêu đề gồm ba từ sáu chữ luôn xuất hiện cùng quốc hiệu Việt Nam trong 67 bảy năm qua, từ Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa sau ngày 2/9/1945 đến Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam hiện nay. Sáu chữ đơn giản nhưng đó là “ham muốn tột bậc” của người khai sinh ra chính thể cộng hòa đầu tiên ở Đông Nam Á, là cái đích Người đặt ra cho những người đồng chí hướng của mình phải phấn đấu hy sinh đưa lại cho dân tộc mình, cho quốc dân đồng bào mình. Ba từ bình dị mà thiêng liêng đã được Người nung nấu từ lòng yêu nước luôn cháy bỏng trong lòng. Có lẽ Người đã nghiền ngẫm nhiều từ câu khẩu hiệu nổi tiếng của cuộc Đại cách mạng Pháp “Tự do, Bình đẳng, Bác ái” (Liberté, Égalité, Fraternité). Trong hoàn cảnh Việt Nam “bình đẳng” trước hết phải là “độc lập”. Thực dân Pháp khi sang đô hộ nước ta đã dựa vào cái tư tưởng chủng tộc văn minh, tiến hóa, thể hiện trong câu nói “Có đồng đẳng mới bình đẳng”. Dưới  mắt chúng, giống dân da vàng là thấp kém về chủng tộc, về văn hóa, không thể nào sánh vai ngang hàng được với giống dân da trắng văn minh, tiến bộ. Người thanh niên Nguyễn Ái Quốc cũng như bao người Việt Nam yêu nước khác không bao giờ chấp nhận sự áp đặt lịch sử phi tự nhiên đó. Độc lập dân tộc sẽ đưa lại bình đẳng cho quốc gia và con người. Cuộc cách mạng tháng Tám và sự ra đời của nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa đã chứng minh cho mục đích đó. Khi Hồ Chí Minh sang Pháp tháng 6/1946 Người đã ở vị thế chủ tịch của một nước Việt Nam mới độc lập, thoát khỏi ách thống trị của nước Pháp và buộc nước Pháp phải đón tiếp ở tư thế thượng khách. Bình đẳng luôn phải trong tư cách độc lập, càng ở tầm vóc quốc gia càng phải vậy.
Độc lập đi liền với tự do. Độc lập dân tộc đi liền với tự do của người dân. Chính Hồ Chí Minh đã nhiều lần nhấn mạnh tư tưởng nếu nước độc lập mà người dân không được tự do thì cái độc lập đó cũng không để làm gì. Tự do là một tài sản quý giá và vĩnh hằng của con người, có thể coi đó cũng là một quyền tự nhiên của con người. Chính trong Tuyên ngôn độc lập của mình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tiếp thu tư tưởng của các nhà lập quốc Hoa Kỳ để từ những quyền cơ bản của con người, trong đó có quyền tự do, suy rộng ra quyền của một dân tộc. Cũng trên tinh thần đó, tôi nghĩ, vị chủ tịch của nước Việt Nam mới đã mở rộng tư tưởng “bác ái” thành “hạnh phúc”. Bác ái là tình thương, lòng yêu mến con người rộng khắp, bao trùm. Hạnh phúc là tình thương được cụ thể hóa thành “ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành”. Hạnh phúc là tình thương cho mọi con người được chan hòa bình đẳng trong một cộng đồng ấm no, hòa bình. Hạnh phúc là khi con người được thỏa mãn những nhu cầu và yêu cầu chính đáng của mình. Hạnh phúc là khi người dân được sống đầy đủ các quyền công dân của mình trong một đất nước độc lập, dưới một nhà nước bảo đảm cho họ quyền tự do dân chủ, nhất là tự do tư tưởng. Năm 1956 đến nói chuyện tại lớp nghiên cứu chính trị khóa I, trường Đại học Nhân Dân, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói rõ ràng điều này: “Chế độ ta là chế độ dân chủ, tư tưởng phải được tự do. Tự do là thế nào? Đối với mọi vấn đề, mọi người tự do bày tỏ ý kiến của mình, góp phần tìm ra chân lý. Đó là một quyền lợi mà cũng là một nghĩa vụ của mọi người.”
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc. Mỗi năm đến ngày cách mạng tháng Tám và ngày Quốc khánh, tôi thường ngẫm về ba từ sáu chữ này. Gắn với tên nước và tên gọi chế độ từ thuở ra đời, ba từ đó theo tôi là toàn bộ di sản chính trị và toàn bộ lòng yêu nước của một con người mang tên Hồ Chí Minh để lại cho đất nước và nhân dân ta. Trong những ngày này năm nay, độc lập càng đòi hỏi được bảo vệ và củng cố, tự do càng được yêu cầu bảo đảm, hạnh phúc càng được khát khao đạt tới.  Ba từ nói thì dễ, đọc thì nhanh, nhưng làm thì khó khăn, lâu dài, đó là một chuyện đơn giản khó làm.

        Hà Nội 31.8.2012
(Bài đăng báo Tuổi Trẻ, 1/9/2012, đây là bản chính của tác giả)

Nguồn: Quê Choa

VEF – Quĩ Giáo Dục Việt Nam của Hoa Kỳ – RFI

3 Th9

VEF – Quĩ Giáo Dục Việt Nam của Hoa Kỳ

Thanh Trúc, phóng viên RFA

Vietnam Education Fund, Quĩ Giáo Dục Việt Nam do chính phủ Mỹ thành lập và tài trợ từ năm 2000, đã hoàn tất đợt phỏng vấn để tuyển chọn du sinh Việt sang Mỹ năm 2013, cũng là dịp kỷ niệm mười năm hoạt động của VEF ở Việt Nam.

AFP photo

Sinh viên VN tại Hội Chợ Giáo Dục Hoa Kỳ tổ chức tại Hà Nội hôm 08/4/2011.

 Trong số 77 ứng viên tháng Tám vừa qua, 73 sinh viên đã được sự giới thiệu phỏng vấn, 62 người đã trúng tuyển học bổng của VEF Quĩ Giáo Dục Việt Nam, 11 người còn lại được đưa vào danh sách dự bị.

Cũng trong đợt này, 4 ứng viên đã tốt nghiệp đại học với thành tích ưu tú và xuất sắc đều trúng tuyển Visiting Scholar Candidates, tức cũng được học bổng của VEF để sang học cấp cao học tại những đại học danh tiếng của Mỹ.

Trở về từ Việt Nam sau hai tuần làm việc trong trách nhiệm phỏng vấn và tuyển chọn, ông Steven Pappas, cố vấn cao cấp Bộ Giáo Dục Hoa Kỳ, thành viên Hội Đồng Quản Trị Quĩ Giáo Dục Việt Nam, cho biết cũng như mọi năm trước, các ứng viên được chọn cho năm 2013 sẽ là du học sinh Việt Nam qua Hoa Kỳ trong các ngành Khoa Học, Kỹ Thuật, Toán, Kỹ Sư, Công Nghệ Sinh Học …vân vân…

“Ứng viên được chia đều giữa đại học miền Bắc, miền Trung và miền Nam. Trong số 77 sinh viên được phỏng vấn thì 35 ở miền Bắc và miền Trung, 35 người khác ở các địa phương còn lại của Việt Nam.

Năm 2013 là dịp kỷ niệm mười năm hoạt động của Quĩ Giáo Dục Việt Nam, vì thế trong cuộc họp vừa qua Hội Đồng Quản Trị VEF đã đồng ý nâng số học bổng lên sáu mươi, được coi là nhiều nhất tính từ trước đến giờ.”

Tiêu chuẩn

 

000_Hkg4777268-250.jpg
Nhân viên của trường Washington State University đang tư vấn cho một SV VN tại Hội chợ Giáo Dục Hoa Kỳ tại HN hôm 8/4/2011. AFP photo

Theo tiêu chuẩn của Quĩ Giáo Dục Việt Nam, ứng viên được học bổng phải có điểm cao từ bậc đại học, phải có khả năng Anh ngữ. Trình độ học vấn của ứng viên được thể hiện qua bằng cấp, phiếu điểm và quan trọng nhất là phần phỏng vấn phỏng vấn trực tiếp của VEF. 

Bên cạnh đó, sinh viên còn cần thư giới thiệu của đại học mình đang học và của giáo sư trong nước:

“Họ còn phải trải qua kỳ thi TOEFEL để khảo sát khả năng Anh ngữ, phải đạt điểm xuất sắc trong kỳ thi tốt nghiệp để chứng tỏ mình đủ sức theo học tại Hoa Kỳ.

Kế đến, giai đoạn gay go nhất của việc tuyển chọn là ứng viên phải qua phỏng vấn bởi mười vị giáo sư chọn lọc của mười đại học ở Hoa Kỳ, sinh viên đủ sức thuyết phục nhất sẽ lãnh nhận học bổng của VEF để sang học tại các trường cao đẳng hoặc đại học ở Mỹ.”

Sau khi đậu tuyển chọn, tức đã nắm trong tay thư giới thiệu của các vị giáo sư phỏng vấn, đồng thời bằng học bổng mà VEF cấp, sinh viên sẽ tự ghi danh vào đại học nào ở Hoa Kỳ mà họ muốn theo học.

Họ còn phải trải qua kỳ thi TOEFEL để khảo sát khả năng Anh ngữ, phải đạt điểm xuất sắc trong kỳ thi tốt nghiệp để chứng tỏ mình đủ sức theo học tại Hoa Kỳ.
Ô. Steven Pappas

Đối với ông Steven Pappas, điểm đáng chú ý, có thể nói một thay đổi đáng kể của Quĩ Giáo Dục Việt Nam cho năm 2013, là ngoài danh sách 62 sinh viên trúng tuyển, 11 người còn lại được lên danh sách chờ:

“Nghĩa là nếu có sinh viên nào đã trúng tuyển mà vì lý do cá nhân, hoàn cảnh gia đình hoặc thay đổi ý kiến thì người nằm trong danh sách chờ sẽ được đôn lên và thế vào chỗ của sinh viên đó.”

Từ năm 2000, Quĩ Giáo Dục Việt Nam VEF khởi sự làm việc trong tư cách độc lập, không qua trung gian của những công ty tư vấn giáo dục trong hay ngoài nước.

Nếu không tính những người vừa trúng tuyển năm học 2013 hồi tháng Tám vừa qua, mà chỉ kể từ khi chính thức hoạt động năm 2003 đến nay, Quĩ Giáo Dục Việt Nam đã cấp học bổng cho 389 nghiên cứu sinh Việt Nam sang các đại học hàng đầu của Hoa Kỳ, trong đó 52 người đã nhận bằng thạc sĩ, 83 người đã hoàn tất bằng tiến sĩ. Mục tiêu của Quĩ Giáo Dục Việt Nam là sau khi tốt nghiệp những người này đều phải trở về nước.

Với tổng kinh phí khoảng một trăm triệu đô la, hàng năm Quĩ Giáo Dục Việt Nam có thể chi trả năm triệu đô la vào các khâu tuyển chọn, phỏng vấn, tổ chức những đợt thi tuyển cũng như những chương trình sinh hoạt giao lưu khác nữa cho du học sinh Việt ở Mỹ cũng như sinh viên ở Việt Nam.

Các thành viên trong Hội Đồng Quản Trị của VEF đều do tổng thống Hoa Kỳ bổ nhiệm. Hai đối tác chính của Quĩ Giáo Dục Việt Nam là Viện Hàn Lâm Khoa Học Hoa Kỳ và Tổ Chức Giáo Dục Quốc Tế Hoa Kỳ.

Bằng cấp phủ bụi, thạc sĩ đi buôn đồ lót

3 Th9

Bằng cấp phủ bụi, thạc sĩ đi buôn đồ lót

(Nguoiduatin.vn) –

“Chưa bao giờ tôi nghĩ bao nhiêu năm ăn học, hết cấp nọ bằng kia cuối cùng mình lại đi buôn. Nhưng giữa cái thời khắc khó khăn thế này, đây là sự lựa chọn duy nhất mà cuộc sống đẩy đưa cái thân phận thạc sĩ”.

Dọn dẹp lại đống đồ đạc và sách vở cũ, Phạm Thùy Như (SN 1984, ở Cầu Giấy, Hà Nội) nhìn lại tấm bằng cử nhân và thạc sĩ trường Sư phạm mà chị từng du học bên Trung Quốc trong mấy năm mà ngao ngán lắc đầu xếp lại vào xó. Từng là đứa con tinh thần, tấm bằng này giờ trở thành nỗi buồn bất tận đối với Như.

Du học là đổi đời

Từng là cựu sinh viên trường Đại học Quốc gia khoa Ngoại ngữ tiếng Trung, do thành tích học hai năm đầu xuất sắc mà năm 2006, tôi đã thi được học bổng liên thông tiếp tục sang trường đại học ở Quảng Tây nghiên cứu học tập chuyên ngành tiếng Trung.

Ngày đầu đặt chân đến nước bạn, tôi nghĩ cơ hội học tập để đổi đời thực sự đến với tôi đây rồi. Du học luôn ấp ủ bao hoài bão tươi sáng dành cho những sinh viên nghèo vượt khó.

Phạm Thùy Như trong ngày nhận bằng thạc sĩ

Thời tiết nước bạn lạnh đến khắc nghiệt, có những ngày đông mưa lâm thâm, hễ ra ngoài là hai bàn tay tím tái tê dại, từng ngón tay như muốn rụng rời mất cảm giác vì buốt, nhưng tôi vẫn một mình lụi thụi đội mưa xách cặp lên thư viện của trường ngồi học.

Hai năm qua đi như thế, với môi trường ngoại ngữ bản địa và sự cần cù chịu khó tôi đã rất có tiếng trong cộng đồng người Việt du học tại trường, tôi tiếp tục giành được học bổng thạc sĩ.

Cái ngày được học bổng thạc sĩ tôi gọi điện về thông báo cho gia đình trong niềm hạnh phúc vô bờ, và gia đình cũng chia vui với tôi bằng thông báo về việc nhiều trường thiếu giáo viên và nhiều nơi đang tuyển người biết tiếng Trung rầm rộ, cái ngành của tôi về nước với tấm bằng ngoại chắc chắn đắt giá.

Năm 2008, tôi hoàn thành chương trình thạc sĩ với thành tích xuất sắc. Thầy cô bản địa tin chắc rằng tôi về nước sẽ xin được công việc giảng dạy ở trường danh giá. Trong thời gian chờ nhà trường cấp bằng, về nước, tôi tranh thủ lên mạng tìm hiểu thông tin việc làm, trong lòng tràn trề niềm tin cho một công việc xứng đáng với thành tích đạt được.

Thạc sĩ long đong nhảy việc

Về nước với tấm bằng thạc sĩ ngôn ngữ và văn học Trung Quốc, tôi xác định trước mắt đi làm tạm ở một công ty nào đó, chờ các trường đại học đến đợt tuyển dụng thì nộp hồ sơ.

Đúng như những lời gia đình thông báo, đợt tôi tốt nghiệp Hà Nội có rất nhiều công ty tư nhân cần tuyển dụng tiếng Trung nhưng đó chủ yếu là những công ty theo kiểu gia đình, quy mô nhỏ một giám đốc hai ba nhân viên, muốn tìm người bản địa thông thạo đường phố, tìm hiểu giá cả, kiêm luôn tiếp thị cho mặt hàng họ cần bán.

Tôi thử đi phỏng vấn nhưng họ cơ bản không cần xem bằng cấp, chỉ cần nói và hiểu tiếng Trung là làm được. Xác định mới ra trường cần kiếm tiền chi trả cuộc sống nên tôi cố gắng làm thử vài nơi nhưng vì môi trường tẻ nhạt, mức lương trả lại khá bèo bọt 1-2 triệu/tháng nên làm được một thời gian tôi lại phải xin nghỉ.

Tôi nhớ hồi làm phiên dịch cho công ty chuyển phát nhanh tư nhân liên kết với Trung Quốc, ngoài những thứ cơ bản ra thì động một cái là tôi phải túc trực dịch cho sếp từ cái tăm, đưa sếp đi ăn, đi siêu thị, bạn sếp đến Việt Nam tôi phải lấy xe máy riêng đưa đi thuê nhà.

Các trường đại học dường như cũng từ chối tôi khi thông tin tuyển giáo viên cứ bặt vô âm tín, số lượng tuyển ít, người đăng ký thì nhiều. Tôi hỏi thì người quen nói họ có sắp xếp người nhà trước rồi, không thân quen khó vào lắm.

Đại học không được, tôi hạ mục tiêu chuyển hướng sang tìm các trường cao đẳng, nhưng kết quả cũng không khả quan, nếu có thì cũng chỉ là vùng sâu, vùng xa. Về nước hơn 1 năm, tôi vẫn không tìm được một công việc ổn định.

Gần như rơi vào ngõ cụt, tôi vác thân đi dạy ở trung tâm ngoại ngữ. Học sinh trên lớp chỉ cần biết đủ để có thể nghe hiểu, nói bập bẹ tiếng Trung, không mấy ai quan tâm tới sự nhiệt huyết, cầu thị.

Bao năm đèn sách ở nước ngoài, thành tích sáng sủa cùng kiến thức của tôi ngày mai một theo hai giờ mỗi tối dạy ở trung tâm. Nhiệt huyết và sự tự tin của tôi ngày càng xuống dốc, chán chường và thất vọng nhưng tôi vẫn cố phải đeo bám công việc vì miếng cơm manh áo.

Có thời điểm, tôi tự nhốt mình ở nhà gần một tháng vì chán nản. Xe hết xăng mà tôi không dám ngửa tay xin bố mẹ một hào, phải cuốc bộ đi nộp hồ sơ.

Hàng xóm, bạn bè người này người nọ rỉ tai bố mẹ tôi, cạnh khóe con cái họ chẳng cần thạc sĩ, chẳng cần du học mà nơi nào cũng săn đón, lương tính bằng nghìn đô, còn tôi ba cọc ba đồng mà dăm bảy công ty chưa xong.

Đóng cửa ở nhà cũng không yên, tôi lại vác xe ra đường xin đi dạy ở công ty xuất khẩu lao động. Mọi ước mơ đổi đời của tôi chìm nghỉm, tắt lịm hẳn theo bài giảng cho những phụ nữ nông thôn ở đây.

Đơn giản tôi cũng chỉ dạy cho họ biết chào hỏi vài ba câu khi đi lao động ở Đài Loan. Gánh nặng cơm, áo, gạo, tiền khiến tôi dần dần không còn hoài bão với tấm bằng thạc sĩ nữa.

Có lúc tôi xin làm phục vụ ở nhà hàng hoặc dọn phòng cho khách sạn cần tiếng Trung, miễn sao có tiền và không phải ngồi nhà.

Thạc sĩ làm con buôn

Lên mạng tham khảo tôi quyết định xin làm cộng tác viên biên dịch tài liệu cho mấy công ty để kiếm tiền sinh nhai. Với trình độ của tôi, các công ty biên dịch đều nhận nhưng lương cộng tác dịch rất thấp, trong khi số lượng tài liệu dịch lại nhiều.

Ở nhà dịch tài liệu một tháng nhiều lắm tôi chỉ được một triệu nhưng thấy kiến thức còn được sử dụng, có vài ba đồng đổ xăng tôi cảm thấy không đến nỗi khổ nhục như khoảng thời gian vô công rồi nghề trước kia.

Tôi hầu như không gặp gỡ giao lưu bạn bè do tự ti, xấu hổ vì bạn bè đứa nào cũng công việc ổn định chỉ mình tôi vẫn còn long đong.

Ngót nghét gần ba mươi mà mọi thứ đều chững lại, trong tâm trí tôi dần quên đi tấm bằng thạc sĩ. Thấy bạn bè vài người bán đồ lót qua mạng có vẻ khá khẩm, tôi bắt đầu tham gia tìm mối rồi lần mò lên chợ Đồng Xuân chọn từng bộ bikini về rao bán.

Tuy tiền kiếm không nhiều, chủ yếu nhặt nhạnh vài nghìn một sản phẩm nhưng khá đều đặn và tôi có phần rủng rỉnh hơn trước.

Phần lớn mặt hàng bán có nguồn gốc từ Trung Quốc cho nên tôi lại nhen nhóm ý định ki cóp tiền sang Trung Quốc tìm nguồn hàng độc đáo nhập về bán.

Chưa bao giờ tôi nghĩ bao nhiêu năm ăn học, hết cấp nọ bằng kia cuối cùng mình lại đi buôn. Nhưng giữa cái thời khắc khó khăn thế này, đây là sự lựa chọn duy nhất mà cuộc sống đẩy đưa cái thân phận thạc sĩ.

Nhìn cái bằng xếp xó, tôi thấy vô vọng. Liệu còn cơ hội nào cho cái bằng thạc sĩ của tôi?

* Tên nhân vật trong bài đã được thay đổi

Thùy Như

*Bài đăng trên ấn phẩm chuyên đề của báo ĐSPL

Ngày 2.9, đọc lại Phùng Quán viết về Nguyễn Hữu Đang – nguyenthong

3 Th9

Ngày 2.9, đọc lại Phùng Quán viết về Nguyễn Hữu Đang

 

Giới thiệu:
Nguyễn Hữu Đang là tên tuổi lớn, một nhân cách cực lớn. Ông tham gia phong trào yêu nước rất sớm, được cụ Hồ tin cậy giao cho việc chủ trì (trưởng ban) tổ chức lễ độc lập 2.9.1945 (cụ Hồ bảo “có khó mới giao cho chú”); một trong những người đứng đầu Nhân văn giai phẩm, chịu mức án cao nhất khi đảng và nhà nước do ông góp phần xây dựng nên xử vụ án tai tiếng này. Suốt 15 năm ông bị đầy ải biệt giam ở nhà tù tuốt tận vùng núi cao Đồng Văn, Hà Giang (từ 1958 đến 1973) đến nỗi không hề biết miền Bắc có chiến tranh; rồi được thả mà không có tự do, bị đưa về quê Thái Bình quản thúc gần 20 năm trời. Ông mất tháng 2.2007 tại Hà Nội, tang lễ của ông cũng bị “người ta” làm khó dễ.

Nguyễn Hữu Đang là một tấn bi kịch thời đại, đầy rẫy oan khiên, nhưng cho đến giờ vẫn chưa có ai đứng đầu nhà nước này, đảng cầm quyền này nhận lỗi trước linh hồn ông (cũng như các ông Phan Khôi, Trương Tửu, Trần Đức Thảo, Trần Dần…).

Cách nay vài năm, tôi có dịp trò chuyện với nhà văn lão thành Thái Vũ (tên thật Bùi Quang Đoài, thời ấy cụ là sinh viên, đệ tử của các thầy Trần Đức Thảo, Đào Duy Anh) cũng bị lên bờ xuống ruộng khi “người ta” quy kết cho Thái Vũ tội tham gia Nhân văn giai phẩm. Ông Thái Vũ bảo các nhà văn bị xử lý oan sai đều sẵn lòng tha thứ cho chính quyền bởi họ là những tâm hồn độ lượng nhưng chính quyền này thì chưa biết bao giờ mới hết xóa bỏ hận thù.

Bài viết dưới đây của nhà văn Phùng Quán, một đàn em, người gần gũi với Nguyễn Hữu Đang, đủ cho chúng ta độ tin cậy về sự thật lịch sử, về con người Nguyễn Hữu Đang, chủ yếu trong thời gian ông bị quản thúc chặt chẽ ở quê nhà. Chúng ta chưa có tư liệu nào về thời gian Nguyễn Hữu Đang chịu án tại Hà Giang, ngoài một vài trang nhắc đến ông trong tập hồi ký Đêm giữa ban ngày của Vũ Thư Hiên, Chuyện kể năm 2000 của Bùi Ngọc Tấn (cả hai tác giả đều từng được đảng ưu ái cho ăn cơm tù chốn Đồng Văn). Giam cầm một người tài giỏi như ông Nguyễn Hữu Đang suốt 15 năm để con người ấy không phát huy được gì phục vụ cho nhân dân, đất nước, đó là tội ác, cần phải lên án mạnh mẽ. Ai muốn biết thêm về Nguyễn Hữu Đang, có thể đọc thêm bản báo cáo của nhà văn Lê Hoài Nguyên, tức đại tá A25 Thái Kế Toại, người được coi là hiểu và đánh giá công bằng nhất về Nhân văn giai phẩm.

Bài của nhà văn Phùng Quán được đăng lần đầu trên Talawas năm 1993 sau khi báo Văn nghệ không chịu đăng.

Những ngày cuối năm, tìm thăm người dựng lễ đài tuyên ngôn độc lập (trích)
PHÙNG QUÁN

…Anh Nguyễn Hữu Đang thì tôi được biết mặt từ mấy chục năm trước, nhưng rất ít khi được chuyện trò với anh. Mỗi lần tôi được anh hỏi chuyện, tôi bối rối, sướng mê người, đầu không khiến mà chân cứ rụt về tư thế đứng nghiêm, như ngày còn làm trinh sát mỗi lần được Chính ủy Sư đoàn hỏi chuyện. Tôi nghĩ bụng: Tôi là cái thá gì mà được một người như Nguyễn Hữu Đang hỏi chuyện? Nguyễn Hữu Đang, người tham gia hoạt động cách mạng từ khi tôi chưa đẻ; nhà hoạt động báo chí công khai của Đảng cùng thời với Trường Chinh, Trần Huy Liệu; một trong những người tổ chức và lãnh đạo chủ chốt của Hội Truyền bá Quốc ngữ cùng thời với Phan Thanh, cụ Nguyễn Văn Tố. Một trong những người sáng lập và tổ chức Hội Văn hoá Cứu quốc cùng với Nguyễn Huy Tưởng và Nguyễn Đình Thi. Và cuối cùng là Trưởng ban Tổ chức ngày Đại lễ của Đất nước: 2-9-1945.

Cách đây khoảng mười lăm năm, anh từ cao nguyên Hà Giang trở về, tá túc tại quê nhà. Hàng năm vào dịp giáp Tết, lại thấy anh đáo lên Hà Nội trên chiếc xe đạp thiếu nhi Liên Xô (cũ). Anh mang đến cho mấy bạn cũ mỗi người một cân gạo nếp. Một lần tôi cũng được anh cho một cân. Tôi cảm động và ngạc nhiên hỏi anh: “Anh kiếm đâu ra gạo nếp mà cho chúng em thế?”. Anh cười: “Mình sống ở nông thôn cũng phong lưu ra phết. Không những có gạo nếp biếu bạn, lại còn có cả thóc và rơm cho nông dân vay”. – “Hiện nay anh đang làm gì ở dưới đó?”. “Mình nghiên cứu Lão Trang và dịch lại cuốn Lịch sử Đảng Cộng sản Liên xô qua bản tiếng Pháp. Đối chiếu thấy bản dịch đã in sai nhiều quá” .

Hai năm trở lại đây không thấy anh lên Hà Nội nữa. Mấy anh em quen cũ chúng tôi hỏi nhau: “Không biết anh Đang có gặp chuyện gì trắc trở dưới đó không?”.

Nỗi lo lắng này thường xuyên ám ảnh tôi. Nhân thể tôi muốn tìm hiểu về công trình Lễ đài Độc lập, năm đó tôi nhất quyết phải về thăm anh, mặc dầu đã gần giáp Tết. Tôi nói khó với vợ: “Em bớt cho anh một phần lương hưu tháng này; lấy tiền tàu xe, ăn đường, về Thái Bình tìm thăm anh Đang…” “Nhưng tết nhất đến nơi rồi, chờ ra giêng anh đi có được không?”. “Anh bỗng nhiên thấy nóng ruột quá… đợi đến ra giêng e chậm mất. Anh Đang đã gần cái tuổi tám mươi, mà lại một thân một mình…”. “Anh có biết địa chỉ của anh Đang không?”. “Anh chỉ biết anh ấy ở Thái Bình, địa chỉ cụ thể thì không biết”. “Cả cái tỉnh Thái Bình rộng mênh mông với hơn hai triệu dân, không có địa chỉ cụ thể làm sao anh tìm được?”. “Trời đất! Một người như anh Nguyễn Hữu Đang thì anh tin rằng về dưới đó hỏi đứa con nít nó cũng biết”. Vợ tôi đành trao cho tôi nửa số tiền lương hưu tháng cuối năm vừa lĩnh, với vẻ mặt nhẫn nhịn của người vợ phải trao cả một nửa sản nghiệp cho chồng tiêu hoang vào một việc không đâu! Tôi vội nhét mấy tờ giấy bạc vào túi, nhảy lên xe đạp, cắm đầu đạp thẳng ra ga vì sợ vợ thay đổi ý kiến.

Vừa đi tàu, vừa ô-tô, xe đạp… sáng 26 Tết, tôi có mặt tại thị xã Thái Bình. Để đỡ bớt thì giờ tìm kiếm, tôi hỏi đường đến Sở văn hóa và Hội văn nghệ tỉnh, hỏi địa chỉ của anh. Tôi thực sự ngạc nhiên khi thấy nhiều anh chị em cán bộ ở hai cơ quan này không biết Nguyễn Hữu Đang là ai. Có vài người biết nhưng lại rất lơ mơ: “Hình như ông ta ở Quỳnh Phụ, Kiến Xương hay Tiền Hải gì đó…”. Ở Hội văn nghệ tỉnh, tôi làm quen với một nhà thơ trẻ. Khi biết rõ ý định của tôi, anh hăng hái nói: “Cháu sẽ đưa chú ra cái quán thịt chó, ở đó thường có mấy anh cán bộ về hưu, (chắc sẽ hỏi ra”. Đến quán thịt chó, tôi đành móc) số tiền còm cõi trong túi, gọi một đĩa thịt chó luộc và hai chén rượu cho phải phép. Đợi chừng nửa tiếng, có một người đứng tuổi để chiếc xe cúp trước cửa, đi vào quán. Nhà thơ trẻ bật dậy nói với tôi: “Ông này ở cơ quan an ninh tỉnh, hỏi chắc biết”. Tôi vội níu tay anh lại, dặn nhỏ: “Cậu đừng giới thiệu mình là ai, sẽ rách việc”. “Biết rồi, biết rồi, chú không phải dặn”. Anh bạn trẻ đi đến gặp anh ta, nói cái gì đó, và chỉ tay về phía tôi. Anh cán bộ an ninh tươi cười bắt tay tôi, ngồi đối diện và niềm nở hỏi: “Xin lỗi cụ, năm nay cụ hưởng thọ bao nhiêu tuổi ạ?”. Tôi đoán chắc anh ta thấy tôi ăn vận nhếch nhác – áo quần bà ba nâu, chân dép lốp – râu tóc bạc trắng, nên hỏi vậy. Tôi liền nói phứa lên: “Cám ơn đồng chí – tôi cười – cũng thất thập cổ lai hi rồi đồng chí ạ”. “Trước cụ công tác ở đâu ạ?”. “Tôi làm thường trực cho một cơ quan thương nghiệp trên Hà Nội… về hưu đã gần chục năm rồi”. “Cụ là thế nào với ông Nguyễn Hữu Đang ạ?”. “Tôi có quen biết gì ông ta đâu. Thậm chí cũng chưa biết mặt. Chẳng là ở tổ hưu của tôi có một cụ nghe đâu hồi bí mật cùng hoạt động với ông ta. Biết tin tôi về thăm đứa cháu họ công tác giáo viên ở Quỳnh Côi, ông cụ gửi tôi mười ngàn bạc để biếu ông ấy, mà giao hẹn phải đưa tận tay. Tôi tưởng ông ấy ở thị xã, hỏi loanh quanh mãi không ai biết…”. Anh cán bộ cười: “Ông ấy đâu có ở thị xã. Hiện ông ấy đang ở thôn Trà Vỵ, xã Vũ Công, huyện Kiến Xương… cách đây gần hai chục cây số. Ngược gió này mà cụ đạp xe về đó cũng vất vả đấy…”. Thấy tôi chăm chú lắng nghe, anh cán bộ trở nên cởi mở: “Nói để cụ biết, trước kia cái ông Đang ấy cũng là người hoạt động cách mạng có tên tuổi… Nhưng rồi ông ta giở chứng, làm báo làm văn chống đối Đảng và Nhà nước, bị xử phạt 15 năm tù ngồi, đưa lên giam trên trại tù Hà Giang. Mãn hạn tù, ông ta xin về cư trú tại quê quán. Tuy vậy (cách đây mấy năm ông Đang này tự tiện đi) sang Nam Định không có giấy đi đường, đến nhà một đối tượng mà công an đang theo dõi. Công an hai tỉnh liền phối hợp, hỏi giấy tờ đi đường của ông ta, rồi bắt giam giữ bốn tháng ở nhà lao hai tỉnh để cảnh cáo, và tổ chức khám nhà. Sau đó thả cho về…”. Tôi tỏ ý sợ hãi gãi đầu gãi tai: “Chà… biết rắc rối thế này thì tôi chẳng gặp ông ấy nữa… đem tiền về trả lại thôi…”. Anh cán bộ xuê xoa: “Không sao đâu cụ ạ, chính sách của ta bây giờ là đổi mới tư duy. Nghe đâu trên cũng đang sửa soạn cho ông ấy được hưởng lương hưu. Nếu cụ muốn về thăm ông ấy, cứ việc về. Tôi sẽ chỉ đường cho cụ”. Anh cán bộ chấm ngón tay vào li rượu, vẽ lên mặt bàn, chỉ vẽ cho tôi rất cặn kẽ con đường từ thị xã về chỗ anh Đang tá túc. Tôi đứng lên rối rít cảm ơn anh…

*
Con đường đá mười mấy cây số chi chít ổ gà. Gió cuối đông buốt như kim châm táp thẳng vào mặt. Nhưng vừa đạp xe tôi vừa nghĩ ngợi miên man về sự thăng trầm của những kiếp người tình nguyện dấn thân vì nghĩa lớn, nên con đường cũng như bớt xa… Đến chỗ ngã ba rẽ vào trường phổ thông cấp I, II xã Vũ Công – Nơi anh Đang tá túc – tôi vào cái quán bên đường uống li rượu cho ấm bụng. Ông cụ chủ quán khi biết tôi từ Hà Nội về tìm thăm anh Đang, rót rượu tràn li và nói: “Ông ấy thỉnh thoảng vẫn ngang qua đấy, tôi đều mời vào uống nước. Ông ấy tằn tiện khét tiếng cái xã Vũ Công này. Mới cách đây dăm hôm, ông ấy đèo sau xe cái rỏ tre ràng buộc rất kỹ. Ông ấy kể với tôi tối qua bắt được con rắn gì dữ lắm, phun phè phè bò vào nhà mình. Định làm thịt ăn nhưng tiếc, chở lên chợ bán cho một tay buôn rắn độc, kiếm lấy mấy nghìn mua mấy lạng mỡ lá…”. Tôi bật phì cười: “Ông ấy bây giờ lại thêm cái tài bắt rắn độc, mà mất công đạp xe mini những mười mấy cây số để đổi lấy mấy lạng mỡ lá… Vui thật! Tôi có người bạn làm thơ tên là Tuân Nguyễn, chết lâu rồi, làm câu thơ nghe thật vô nghĩa, nhưng cứ bất chợt hiện ra trong trí nhớ tôi: Cuộc đời vui quá không buồn được!”. Ông chủ quán rót thêm li rượu nữa, giọng hào hiệp: “Li này tôi đãi cụ!… Mà khổ, ông ấy có bán được đâu. Chiều tối ông ấy đạp xe về phàn nàn: nó không chịu mua, nó bảo loại rắn này không nằm trong bộ tam xà!”. Tôi cười ngất.

Anh Đang ở gian đầu hồi cái nhà bếp của khu tập thể giáo viên, trước mặt là ao cá Bác Hồ của xã. Đứng bên kia bờ ao, một cô giáo chỉ cho tôi: “ Bác ấy đang ngồi ở bậc cầu ao kia kìa! Đang cọ rửa cái gì mà chăm chú thế không biết…”. Tôi dắt xe đạp qua sân trường, vòng ra sát sau lưng anh. Anh đang dùng nắm rơm cọ rửa những viên gạch vỡ đôi, xếp thành chồng cao cạnh chỗ ngồi. Tôi đứng lặng nhìn anh. Đầu anh đội cái mũ cối méo mó, khoác cái ruột áo bông thủng be bét, quần lao động màu cháo lòng, hai ống chân ôm vòng hai dây cao su đen nom như vòng cùm sắt; chắc hẳn để nhét hai ống quần vào đó chống rét, lưng anh khòng hình chữ C viết nghiêng… Tôi chợt nhớ cách đây rất lâu, tôi được nghe những người cùng thời với anh kể. Hồi Mặt trận Bình dân, Nguyễn Hữu Đang là cán bộ Đảng được cử ra hoạt động công khai, ăn vận sang trọng như công tử loại một của Hà thành, thắt cà vạt đỏ chói, đi khắp Trung Nam Bắc diễn thuyết, oai phong, hùng biện, tuyên truyền cách mạng… Mỗi lần cách mạng cần tiền để hoạt động, Nguyễn Hữu Đang có thể đến bất kì một nhà tư sản Hà Nội nào giàu có, vay vàng, tiền. Mà những người này trao vàng, tiền cho anh đều không đòi hỏi một thứ giấy tờ gì, vì họ tin sâu sắc rằng trao vàng, tiền cho anh là trao tận tay cho cách mạng… Và bây giờ, anh ngồi đó, gần tám chục tuổi, không vợ, không con, không cửa không nhà, lưng khòng chữ C viết nghiêng, tỉ mỉ cọ rửa những viên gạch vỡ – chẳng hiểu để làm gì – như người bõ già trong truyện „Hương cuội“ của Nguyễn Tuân cọ rửa những viên cuội trắng để tẩm kẹo mạch nha vào dịp tất niên… Miên man nghĩ như vậy và tôi bật phì cười… “Anh Đang!”, tôi nghẹn ngào gọi. Anh quay lại, chớp chớp mắt, răng vàng sỉn, cùn mòn gần nửa vì năm tháng… “Phùng Quán! Chú về đây từ lúc nào thế?”. Hai anh em chúng tôi ôm chặt nhau giữa bậc cầu ao. Và cả hai gương mặt già nua phút chốc đẫm lệ…

*
Cái chái bếp căn hộ độc thân của anh rộng chỉ khoảng 5 mét vuông, chật kín những tư trang, đồ đạc. Mấy cây sào ngọn tre gác dọc ngang sát mái, treo vắt cả chục cái khăn mặt rách xơ như giẻ lau bát, áo may-ô thủng nát, quần lao động vá víu. Cạp quần đeo lủng lẳng một chùm lục lạc làm bằng vỏ hộp dầu cao Sao vàng xuyên thủng, buộc dây thép, bên trong có hòn sỏi nhỏ. Đụng vào, chùm lục lạc rung lên leng keng, nghe rất vui tai. Sau đó tôi được anh giải thích tác dụng của chùm lục lạc: Đi lại trong đường làng những đêm tối trời, anh thường bị cánh thanh niên đi xe đạp, xe máy phóng ẩu đâm sầm vào, làm anh ngã trẹo tay, sầy gối. Học tập sáng kiến của đồng bào các dân tộc ở Việt Bắc, treo mõ vào cổ trâu – trâu gõ mõ, chó leo thang – anh Đang chế chùm lục lạc đeo vào cạp quần, báo hiệu có người để họ tránh xe. Tác dụng thứ hai, quan trọng không kém… Mỗi lần đạp xe trên đường vắng, nghe tiếng lục lạc loong coong ngang thắt lưng, tự nhiên cảm thấy đỡ cô độc. Chính giữa gian chái kê cái tủ gỗ tạp nhỏ, hai cánh mọt ruỗng không khép kín được, khoá một chiếc khoá lớn như khoá nhà kho. Trên nóc tủ, xếp một chồng mũ cối, mũ vải, mũ lá mà ở Hà Nội người ta thường quẳng vào các đống rác. Cạnh tủ là một cái giường cá nhân, bốn chân giường được thống cố thêm bốn chồng gạch. Trên giường một đống chăn bông trần rách thủng, và một xấp quần áo cũ làm gối…. Sát chân giường kê chiếc bàn xiêu vẹo chỉ có hai chân, hai chân kia được thay bằng hai sợi dây thép buộc treo vào tường. Anh nói, giọng Lão Trang: “Một cái bàn bốn chân là một con vật. Khi nó chỉ còn hai chân nó là một con người”. Trên mặt bàn xếp kín các chai lọ, vỏ đồ hộp, hai (… mất nửa dòng…) vài con dao làm bằng mẩu (… mất một dòng…) thuyết minh viên giới thiệu hiện vật trong bảo tàng nghệ thuật: “Nó là loại gạch nung rất già, gần đạt tới tiêu chuẩn của sành sứ cổ, sức nặng và độ bền của nó làm cho các loại chuột, mối, dán phải vị nể”. Bây giờ tôi mới hiểu anh cọ rửa những viên gạch vỡ để làm gì. Dưới gầm bàn là mấy chục đôi dép cao su hư nát, đứt quai, được bó thành từng bó, hai cái vại muối dưa rạn nứt, sứt miệng, một đống bản lề cửa, sắt vụn, đinh còng queo, mẩu dây thép han rỉ… Tất cả những đồ lề đó, phủ lên một lớp bụi tro… Lúc tôi bước vào, gian buồng mờ mịt khói. Anh giải thích: “Giờ này các cô giáo nấu ăn. Bếp tập thể ở sát bên kia tường. Tôi đã trộn rơm với bùn trát những khe hở sát mái, nhưng khói vẫn cứ lọt sang – anh cười – Chịu khói một chút nhưng cũng có cái lợi. Thỉnh thoảng lại được ngửi mùi xào nấu lẫn với khói, cái mũi được bồi dưỡng. Trong việc dở nào cũng có việc hay, và ngược lại”. “Để em đạp xe ra chợ mua cái gì về ăn”. “Thôi khỏi cần. Chú về chơi hôm nay là rất gặp may. Sáng nay tôi vừa chế biến được một mẻ thức ăn ngon vô địch. Chú nếm rồi sẽ biết. Cơm cũng có sẵn rồi. Tôi mới nấu lúc sáng, ủ vào lồng ủ rơm, còn nóng nguyên. À, tôi lại có cả rượu cho chú, rượu cam hẳn hoi, quà của Hội Nhà văn gửi biếu vào dịp Tết năm ngoái… Tôi chỉ mới mời mấy thầy giáo mấy chén, còn đủ cho chú say sưa suốt mấy ngày ở chơi”. Anh xăng xái lấy chùm chìa khoá buộc chung với chùm lục lạc, mở khóa tủ tìm chai rượu. Tôi liếc nhìn vào mấy ngăn tủ. Những xấp quần áo cũ nát để lẫn với những chồng báo, giấy má, sách… ố vàng. Ngăn dưới cùng để rất nhiều chai lọ, vỏ đồ hộp, vỏ lon bia, và nhiều chồng các loại bao thuốc lá. Anh lúi húi tìm một lúc khá lâu mới lôi ra được chai rượu cam còn già nửa: “Đây rồi! Bây giờ già hóa ra lẩm cẩm. Để chỗ này lại tìm sang chỗ kia”. Tôi cười, nói: “Nhìn anh, em cứ tưởng là một nhà quí tộc Nga thời Sa Hoàng, tự tay tìm chọn loại rượu quí cất giữ một trăm năm trong hầm rượu, để đãi khách quí”. Tôi chỉ những chồng vỏ bao thuốc lá, hỏi: “Anh chơi sưu tập vỏ bao thuốc lá à? Thế mà em (… mất một dòng…) vì phải dọn nhặt đem đốt”. Anh kêu lên: “Thế có tiếc không! Lần này chú về trên đó nhớ dặn cô, có vỏ bao thuốc là ngoại cứ cất giữ cho anh Đang, càng nhiều càng tốt. Nó là hàng đối lưu của tôi đấy…”. “Hàng đối lưu?”, tôi ngạc nhiên hỏi. “Để tôi dọn cơm cho ăn rồi tôi giảng cho chú nghe thế nào là hàng đối lưu. Tôi xem ra chú mù tịt về môn kinh tế chính trị học”. Tôi ngắm nhìn căn hộ độc thân đầy khói của anh, hỏi: “Hơn mười lăm năm qua anh vẫn sống ở gian buồng này à?”. “Ngày tôi mới về xã, tôi sống ở trại lợn của Hợp tác xã. Chẳng là cán bộ xã cũng thông cảm hoàn cảnh khó khăn của tôi, nên đề nghị tôi ra đó trông coi giúp như nhân viên thường trực của trại. Ở đó một thời gian. Nhà kho cũng thoáng mát, tôi có thể ăn ở, đọc sách, viết lách kết hợp với trông coi trại. Mỗi mùa hợp tác xã trả công điểm mấy chục cân thóc, mấy chục cân rơm làm chất đốt. Số thóc, rơm này tôi không phải dùng đến, trong mấy năm tiết kiệm được hai ba tạ thóc, hai trăm sáu chục cân rơm cho bà con vay. Ngoài ra, vào dịp tết, Hợp tác xã bồi dưỡng thêm ít thóc nếp, đem lên Hà Nội biếu các chú… Khi bắt tay vào việc dịch thuật lại cuốn Lịch sử Đảng Cộng sản Liên Xô, tiếng lợn kêu âm ĩ quá làm tôi mất tập trung tư tưởng, nên phải xin thôi công việc trông coi trại, chuyển về đây để được yên tĩnh hơn”.

Anh lôi dưới gầm giường ra một cái xô tôn thủng đáy, đặt lên miệng xô tấm gỗ dán. “Đây là bàn ăn – anh giới thiệu và vần tiếp ra hai cái vại muối dưa sứt miệng – Còn đây là ghế ngồi. Bà con nông dân mình nghèo mà phí phạm thế đấy. Hai cái vại còn tốt như thế này mà đem quẳng bụi tre… Tôi nhặt về, cọ rửa sạch sẽ, lật đít lên, làm thành cái ghế ngồi vừa vững chãi lại vừa mát. Chú ngồi thử mà xem, có khác gì ngồi trên đôn sứ đời Minh?”. Anh dọn ra hai cái đĩa, rồi chọn trong hai cái bát hương đậy viên gạch vỡ gắp ra năm sáu viên gì đó tròn tròn, đen xỉn, nom rất khả nghi. Anh chỉ vào một đĩa, giới thiệu thực đơn: (“Đĩa này là chả cóc, đĩa này là chả nhái. Nhờ ăn) thường xuyên hai thứ đặc sản này mà tôi rất khỏe, còn khỏe hơn cả chú”. Anh nhắc trong cái rổ phủ đầy rơm để ở góc nhà, xoong cơm đã ăn mất một góc mà anh giới thiệu vẫn nóng nguyên. Nói đúng hơn là một thứ cháo rất đặc, có thể xắn thành từng miếng như bánh đúc. “Ba năm trở lại đây, tôi phải ăn cơm nhão, nếu ăn cơm khô thì bị nghẹn. Tôi nấu cơm với nước vo gạo nên rất bổ. Chẳng là các cô giáo thường bỏ phí nước vo gạo. Tôi đưa cho các cô cái chậu, dặn đổ nước vo gạo vào đấy cho tôi, để tôi chắt ra nấu lẫn với cơm. Tinh túy của gạo nằm trong nước vo, bỏ đi thật phí phạm”. “Nhưng cóc nhái đâu ra mà anh bồi dưỡng được thường xuyên thế?”, tôi hỏi. “Ấy chỗ này mới là bí quyết. Phải huy động lực lượng quần chúng, tức là các cháu thiếu nhi. Biết các cháu ở đây thích chơi vỏ bao thuốc lá, nhất là các loại vỏ bao đẹp. Mỗi lần lên thị xã hoặc sang Nam Định chơi, tôi đều nhặt nhạnh về, đổi cho các cháu lấy cóc, nhái. Cũng đề ra tiêu chuẩn hẳn hoi. Một vỏ bao ba số đổi 3 con cóc hoặc 5 con nhái. Các loại khác 2 cóc, 3 nhái. Bởi vậy tôi mới nói là hàng đối lưu, chú hiểu chưa. Mỗi tháng tôi chỉ cần ba bốn chục cái vỏ bao là thừa chất đạm, mà là loại đạm cao cấp… Hôm nào chú về tôi gửi biếu cô, chú Cung, mỗi nhà mấy viên nếm thử. Cô chú ăn thịt cóc của tôi rồi sẽ thấy các thứ thịt khác đều nhạt hoét!”.

Anh rót rượu, chọn gắp viên chả cóc, nhái bỏ vào bát cho tôi, ân cần, âu yếm, trang trọng, làm tôi ứa nước mắt. Anh hỏi: “Chú đi đâu mà lại lặn lội về tận đây, vào lúc tết nhất sắp đến nơi?”. “Em về đây chỉ một mục đích là thăm anh. Hơn hai năm nay không thấy anh lên Hà Nội, chúng em rất lo. Không biết anh ốm đau gì, liệu anh có còn sống không? Về đây thấy anh vẫn khỏe mạnh, em rất mừng… Anh là nhân chứng của một quá khứ hào hùng của đất nước. Nếu anh chết đi, tàn lụi như cỏ cây, không nhắn gửi gì lại cho các thế hệ sinh sau, theo em là một tổn thất không gì bù đắp được…”. Tôi lấy đưa anh xem số tài liệu liên quan đến ngày Đại lễ mồng 2 tháng 9 năm 1945, vừa sao chụp: (“ Em suy luận ra anh là Trưởng) ban Tổ chức Ngày Độc lập như trong tư liệu hiện còn giữ được. Em muốn được tận tai nghe anh kể lại những kỉ niệm, những hồi ức mà anh cho là sâu sắc nhất… mà nếu anh không dùng đến thì cho em xin”.

Anh im lặng rất lâu, dùng đũa tém lại những mảnh vụn thịt cóc, nhái trong đĩa, gắp bỏ vào bát mình những mảnh khác rớt xuống mâm ván. Anh chăm chú nhìn vào cái đĩa đã tém gọn, như đang gắng đọc những hồi ức in lại trong lớp men sành… Anh chợt nói, mắt vẫn không rời cái đĩa:

“Thấm thoắt thế mà đã bốn mươi bảy năm trôi qua… Tôi còn nhớ như in ngày hôm đó là ngày 28 tháng 8… Tại sao tôi nhớ, vì đó là thời khắc lịch sử phải được tính từng phút một… Năm đó tôi bước vào tuổi băm ba. Chính phủ cách mạng lâm thời họp tại Bắc Bộ phủ, để quyết định ngày lễ ra mắt quốc dân đồng bào… Hôm đó, tôi có việc cần phải giải quyết gấp, nên đến nơi thì phiên họp vừa giải tán. Vừa bước lên mấy bậc thềm thì thấy cụ Nguyễn Văn Tố từ trong phòng họp đi ra. Cụ mừng rỡ chụp lấy tay tôi, nói : “Anh vào ngay đi, cụ Hồ đang đợi anh trong đó”. Tôi theo cụ Tố vào phòng họp. Đó là lần đầu tiên tôi được gặp mặt ông Cụ. Ông Cụ ngồi ở ghế tựa, mặc bộ quần áo chàm, tay chống lên ba toong. Cụ Tố kéo tôi lại trước mặt Cụ, giới thiệu: “Thưa Cụ, đây là ông Nguyễn Hữu Đang, người mà phiên họp quyết định cử làm Trưởng ban Tổ chức ngày lễ”. Cụ Hồ nhìn tôi một lúc với cặp mắt rất sáng, cặp mắt mà về sau này nhân dân cả nước đồn rằng có bốn con ngươi – như muốn cân nhắc, đánh giá người mà Cụ quyết định giao trọng trách. Cụ hỏi tôi với giọng Nghệ pha, rất giống giọng cụ Phan Bội Châu mà có lần tôi đã được nghe: “Chính phủ lâm thời quyết định làm lễ ra mắt quốc dân đồng bào vào ngày mồng hai tháng chín. Chú có đảm đương được việc tổ chức buổi lễ không?”. Tôi tính rất nhanh trong đầu: tháng 8 có 31 ngày, như vậy là chỉ còn 4 ngày nữa thôi… Tôi suy nghĩ cân nhắc trong từng phút. Hình dung ra tất cả những khó khăn như núi mà tôi phải vượt qua… để tổ chức được một ngày đại lễ như vậy, trong khi mình chỉ có hai bàn tay trắng. Tôi nói với Cụ Hồ: “Thưa Cụ, việc cụ giao là (quá khó vì gấp quá rồi”. Cụ Hồ nói ngay: “Có khó thì mới giao cho chú chứ!”). Anh Đang ngẩng phắt lên nhìn tôi. Vẻ già nua cùng quẫn trên con người anh như được trút bỏ hết. Dáng dấp oai phong, khí phách của người chiến sĩ cách mạng luôn luôn đứng ở hàng xung kích lại hiện nguyên hình.

“ Như chú biết đấy – giọng anh vụt trở nên sang sảng – tôi là một nhà tuyên truyền, động viên thiên hạ, chuyên nghiệp. Thế mà lần này tôi lại bị ông cụ động viên một cách tài tình, bằng một lời thật ngắn gọn, giản dị! Nghe ông Cụ nói vậy lúc đó tôi thấy trong con người mình bừng bừng khí thế, muốn lập nên được những kì tích, những chiến công thật vang dội… Tôi nói với ông Cụ: “Thưa Cụ, Cụ đã nói như vậy con xin nhận nhiệm vụ. Con xin hứa sẽ cố gắng hết sức để hoàn thành trọng trách”. Cụ Hồ đứng lên, bắt tay tôi, dáng bộ, gương mặt nom rất vui vẻ, bằng lòng: “Thế thì chú trở về bắt tay ngay vào việc đi. Đến sáng ngày kia, chú đến đây báo cáo với tôi công việc được tiến hành như thế nào”. Tôi chào Cụ, ra về, lòng rạo rực lâng lâng… Nhưng khi vừa bước xuống hết những bậc thềm rộng thênh thang của Bắc Bộ phủ, tôi chợt nghĩ ra một điều. Tôi liền quay trở lại phòng họp. Cụ Hồ vẫn còn đứng đó. Cụ hỏi ngay: “Chú còn cần gì nữa?”. “Thưa Cụ, để hoàn thành trọng trách, xin Cụ trao cho con một quyền…”. “Quyền gì, chú cứ nói đi!”. “Thưa Cụ, quyền được huy động tất cả những gì cần thiết cho buổi lễ, về người cũng như về của…”. “Được, tôi trao cho chú cái quyền đó. Nếu ai hỏi huy động theo lệnh của ai, cho phép chú được trả lời: Theo lệnh của Chủ tịch Hồ Chí Minh!”.

Công việc đầu tiên là tôi thảo một thông cáo ngắn gọn – anh gắp thêm mấy viên chả cóc trong bát hương, bỏ ra đĩa rồi kể tiếp – Nội dung như sau: ngày 2 tháng 9 năm 1945. Chính phủ cách mạng lâm thời sẽ làm lễ ra mắt quốc dân đồng bào, tuyên ngôn Độc lập tại vườn hoa Ba Đình. Đồng bào nào có nhiệt tâm, muốn đóng góp sức, góp của vào việc tổ chức ngày lễ lịch sử trọng đại này, xin mời đến Hội quán Trí Tri phố Hàng Quạt gặp Ban tổ chức. Thông cáo được gửi ngay đến tất cả các báo hàng ngày, yêu cầu đăng lên trang nhất, với hàng tít thật lớn chạy hết trang báo (… mất một dòng …) ngoài chật kín Hội quán. Người ghi tên vào các công tác, người góp tiền, góp vàng, góp vải vóc, gỗ ván. Nhiều người từ chối không lấy giấy biên nhận: “Biết bao anh hùng, liệt nữ đóng góp cho nền độc lập của dân tộc, đâu có lấy giấy biên nhận“, họ nói vậy. Tôi mời mọi người dự cuộc họp chớp nhoáng, và đưa ra ý kiến: Việc cần thiết trước tiên là phải dựng một lễ đài Độc lập thật đẹp, thật lớn, thật uy nghi, xứng đáng với ngày lịch sử trọng đại này, tại trung tâm vườn hoa Ba Đình để Chính phủ cách mạng lâm thời đứng lên ra mắt. Vậy đồng bào nào hiện có mặt tại đây có thể đảm nhiệm trọng trách đó? Một người trạc ngoài ba mươi, ăn mặc lối nghệ sĩ, đeo kính trắng, bước ra nói: “Tôi là họa sĩ Lê Văn Đệ. Tôi xin tình nguyện nhận việc dựng lễ đài. Trưa nay tôi sẽ mang bản phác thảo lễ đài đến ban tổ chức xem xét”. Tôi bắt tay họa sĩ, nói: “Tôi được biết tên tuổi anh từ lâu và cũng nhiều lần được xem tranh của anh. Tôi xin thay mặt Ban tổ chức hoan nghênh nhiệt tâm đóng góp của anh. Nhưng Lễ đài Độc lập là một công trình kiến trúc, tuy dựng gấp rút, tạm thời, nhưng phải đạt những tiêu chuẩn không thể thiếu của nó như sự vững chắc, sự hài hòa công trình với tổng thể… Nói ví dụ nếu như không vững chắc, mấy chục con người đứng lên, nó đổ sụp xuống thì ngày lễ coi như thất bại. Bởi vậy cần một kiến trúc sư phối hợp với anh”. Một người trẻ tuổi ăn vận chỉnh tề, từ trong đám đông bước ra, tự giới thiệu: “Tôi là kiến trúc sư Ngô Huy Quỳnh, cùng hoạt động trong Hội Văn hóa Cứu quốc với anh Phạm Văn Khoa. Hôm qua tôi được anh Khoa cho biết ý đồ của Ban tổ chức, tôi đã vẽ xong bản đề án thiết kế lễ đài”. Anh Quỳnh trải cuộn giấy can cầm sẵn trên tay lên mặt bàn. Đó chính là toàn cảnh lễ đài Độc Lập mà sau này chú được nhìn thấy in hình trên báo chí. Bản vẽ thật đẹp, thật chi tiết, tỉ mỉ… Lễ đài với tổng thể vườn hoa Ba Đình, vị trí dựng lễ đài, chiều cao, chiều rộng, mặt bằng, mặt cắt ngang, cắt dọc lễ đài, độ lớn các xà gỗ, tổng diện tích mặt ván ốp lát v.v… Sau khi nghe anh Quỳnh thuyết trình, tôi xem xét, cân nhắc rồi đặt bút kí duyệt bản thiết kế, đóng dấu Ban tổ chức. Tôi nói với anh Lê Văn Đệ và anh Ngô Huy Quỳnh: “Ban tổ chức quyết định giao việc này cho hai anh (Các anh cần gì, chúng tôi) sẽ lo chạy đầy đủ, Hiện nay chúng tôi có một kho ba ngàn thước len đỏ, cần dùng bao nhiêu các anh cứ lấy dùng. Lễ đài phải được dựng xong trong vòng 48 giờ đồng hồ. Đúng 5 giờ sáng ngày mồng 2 tháng 9, tôi sẽ đến nghiệm thu. Chúc các anh hoàn thành nhiệm vụ”.

 
Sáng ngày 31 tháng 8, tôi đến Bắc Bộ phủ gặp Cụ Hồ như Cụ đã chỉ thị. Sau khi nghe tôi báo cáo ngắn gọn, đầy đủ về tất cả mọi việc có liên quan tới ngày lễ, Cụ nói giọng hết sức nghiêm trang: “Chú phải nhớ ngày Mồng hai tháng Chín tới sẽ là một ngày lịch sử. Đó là ngày khép lại cuộc Cách mạng tháng Tám, và ngày khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa”.
 
“Ông Đang ơi! Ông Đang ơi!”, tiếng con nít gọi nheo nhéo ngoài cửa, ngắt ngang câu chuyện của anh. Tôi nhìn ra, thấy hai chú bé chạc 9, 10 tuổi, mỗi chú cầm một cành tre, đầu cành tre thõng thượt một con rắn nước, mình nhỏ bằng chuôi dao, đầu bị đập dập còn rỉ máu tươi: “Ông có đổi rắn nước không ạ?”. Anh Đang bỏ đũa bước ra cửa, xem xét cẩn thận hai con rắn nước, rồi hỏi: “Các cháu định đổi như thế nào?”. “Ông cho cháu mỗi con hai cái vỏ bao ba số”. “Các chú đừng có giở thói bắt chẹt”, giọng nói vá dáng bộ của anh đã chuyển sang giọng của dịch vụ đổi chác, “Mỗi con rắn này chỉ giá trị bằng hai con cóc. Nhưng thôi, thì ông cũng đành chịu thiệt vậy, mỗi con một vỏ bao ba số, các chú có đổi thì đổi, không đổi thì thôi”. Hai chú bé ngần ngừ một lúc, rồi nói: “Chúng cháu đổi ạ”. Anh quay vào mở khóa tủ, chọn lấy ra hai cái vỏ bao ba số, đưa cho mỗi chú một chiếc, và cầm lấy hai con rắn. Hai chú bé cũng xem xét hai cái vỏ bao cẩn thận không kém ông Đang xem xét hai con rắn. Một chú nói: “Ông đổi cho cháu cái vỏ bao khác, cái này bên trong không có tờ giấy vàng”. Anh cầm lấy cái vỏ bao xem lại, cười: “Được, ông sẽ đổi cho vỏ bao khác. Sau này chú mà làm cán bộ thu mua thì Nhà nước sẽ không phải chịu thua thiệt”.

Anh cầm hai con rắn bỏ vào cái rổ con ở góc nhà, mặt tươi hẳn lên, như người buôn bán vừa vớ được món hời: “Thịt rắn còn bổ hơn thịt nhái. Tối mai tôi sẽ đãi chú món rắn om riềng mẻ. Ăn vào (… mất một dòng..) Tân Đệ.

 
Tôi ở lại chơi với anh Đang ba ngày, thuê một anh phó nháy ở xã trên xuống chụp mấy pô ảnh làm kỉ niệm. Bữa cơm tiễn tôi, anh có vẻ buồn. Vừa dùng đũa tém tém mấy khúc rắn om mặn chát nổi muối trong đĩa, anh vừa nói: “Hiện nay tôi đang cố gắng hoàn thành thiên hồi ký thuật lại tất cả những gì có liên quan đến thế sự, kể từ khi tôi bước chân vào con đường hoạt động cách mạng cho đến những năm tháng gần đây… Trong hồi ký, tôi sẽ đề cập đến những việc mà từ trước đến nay tôi chưa hề tiết lộ với ai. Ví dụ như bản thảo “Tuyên ngôn Độc lập” Cụ Hồ viết… còn hay mất, nếu còn thì bây giờ đang ở đâu… Hoặc cụ định sửa hai câu trong bản “Tuyên ngôn”, nhưng không kịp vì bản chính đã đưa in mất rồi. Là Trưởng ban Tổ chức ngày lễ, tôi phải phụ trách việc in ấn những tài liệu có liên quan đến vận mệnh đất nước này, nhưng … như chú biết đấy, hiện nay trong Bảo tàng Hồ Chí Minh cũng như Bảo tàng Lịch sử, không có bản thảo “Tuyên ngôn Độc lập” … Tôi sợ sẽ làm không kịp mất, gần tám chục tuổi đầu rồi còn gì, mà lại không có điều kiện làm việc, ban đem coi như chịu chết, đèn đóm tù mù, đúng là đóm thật”… Anh im lặng một lúc lâu, rồi ngẩng lên nhìn tôi, hỏi tiếp: “Chú có biết điều lo lắng nhất của tôi hiện nay là gì không?”, không đợi tôi đoán, anh nói luôn: “Tôi lo nhất là không biết chết ở đâu. Lúc sống thì tôi ở nhờ nhà ai chẳng được, ở đây cũng như ở trên Hà Nội… Nhưng lúc chết thì người thân mấy cũng làm phiền người ta. Có ai muốn một người không phải ruột ra máu mủ lại nằm chết trong nhà mình? Ngay cả cái chái bếp này cũng vậy, tôi nằm chết sẽ làm phiền đến nhà trường, các thày các cô, các cháu học sinh… Bởi vậy mà hai năm nay tôi không muốn lên Hà Nội. Ở đây, tại quê hương bản quán, tôi đã chọn sẵn chỗ để nằm chết… Chú ra đây tôi chỉ cho, đứng ở đây cũng nhìn thấy…”.

Tôi theo anh ra đứng trên cái trụ xi măng cầu ao cá. Gió mùa đông bắc lạnh thấu xương thổi thốc vào mặt hai anh em. Anh chỉ tay về phía một búi tre gần cuối xóm, đơn độc giữa cánh đồng, ngọn tre đang vật vã trong gió buốt. “Đấy, dưới chân búi tre ấy có một chỗ trũng nhưng bằng phẳng, phủ đầy lá tre rụng, rất vừa người tôi… Tôi sẽ nằm đó chết để khỏi phải phiền ai… Tôi đã chọn con đường ngắn nhất để có thể bò kịp đến đó, trước khi nhắm mắt xuôi tay…”

Trở vào nhà, cả người tôi nổi gai, ớn lạnh, chắc là bị cảm… Tôi dốc hết rượu ra bát uống ực một hơi chống lạnh. Rượu vào lời ra, tôi cất giọng ngâm to mấy câu thơ của Phùng Cung gửi tôi mang về tặng anh:

 
Mặt ra giông chớp
Rạc mái phong lưu
Gót nhọc men về thung cũ
Quỳ dưới chân quê
Trăm sự cúi đầu
Xin quê rộng lương
Chút thổ phần bò xéo cuối thôn !
Tháng 12.1992
Phùng Quán

Hồng Kông: Biểu tình phản đối Bắc Kinh áp đặt môn học « yêu nước » – RFI

3 Th9

Hồng Kông: Biểu tình phản đối Bắc Kinh áp đặt môn học « yêu nước »

Phụ huynh, giáo viên học sinh sinh viên Hồng Kông biểu tình ngày 01/09/2012  phản đối Trung Quốc áp đặt môn học « yêu nước » đối với học sinh phổ thông

Phụ huynh, giáo viên học sinh sinh viên Hồng Kông biểu tình ngày 01/09/2012 phản đối Trung Quốc áp đặt môn học « yêu nước » đối với học sinh phổ thông

REUTERS/Tyrone Siu
 

Hôm qua, 01/09/2012, theo AFP, hàng chục nghìn người Hồng Kông một lần nữa xuống đường đòi chính quyền Trung Quốc hủy bỏ việc áp đặt môn học « yêu nước » đối với học sinh phổ thông. Theo truyền thông địa phương, phần lớn các trường học dự kiến sẽ không tổ chức môn học này trong năm nay.

 

Đài phát thanh truyền hình Hồng Kông RTHK cho biết, khoảng 40.000 học sinh, sinh viên Hồng Kông và cha mẹ họ đã tập hợp trước cửa trụ sở chính quyền Hồng Kông để phản đối môn học « yêu nước » ngay dưới trời mưa. Theo cảnh sát, có 8.100 người tham gia biểu tình. Đây là cuộc biểu tình lớn thứ hai, tiếp theo cuộc xuống đường của 90.000 giáo viên và học sinh vào tháng Bảy để chống lại môn học, mà họ tố cáo là một nỗ lực tẩy não học sinh của chính quyền Trung Quốc, tại một khu vực vốn được truyền thông chính thống khẳng định là « vùng bán tự trị ».

Người phát ngôn của Bộ giáo dục Trung Quốc cho biết, chính phủ sẽ tiếp tục nghiên cứu tất cả các quan điểm khác nhau trong vấn đề này, tuy nhiên chưa nói đến việc hủy bỏ môn học kể trên. Thông tín viên Florence de Changny tường trình từ Hồng Kông :

Những trận mưa rào không làm nản chí hàng trăm người biểu tình ủng hộ các sinh viên Hồng Kông. Từ vài ngày nay, học sinh sinh viên Hồng Kông tổ chức cắm trại phản đối trước các công sở. Các sinh viên yêu cầu rút bỏ toàn bộ giáo trình giáo dục công dân mới, bao gồm một số chương nhấn mạnh đến tình yêu đối với đất mẹ Trung Hoa. Ngay khi môn học này được thông báo, người Hồng Kông lập tức cho rằng đây là “một khóa học nhồi sọ”.

Cuối ngày hôm qua, khi màn đêm ập xuống, vẫn còn nhiều người che ô đứng nghe diễn thuyết. Diễn giả của phong trào đấu tranh là các giáo viên, lãnh đạo sinh viên và một số nhà hoạt động tôn giáo, đặc biệt là Công giáo.

Bà Carrie Lam, Tổng vụ trưởng hành chính đặc khu, nhân vật số hai trong chính quyền Hồng Kông, yêu cầu ba sinh viên tuyệt thực ngưng cuộc đấu tranh và khẳng định rằng, chính quyền đã để ngỏ cho các cơ sở giáo dục quyền tự sắp xếp trong môn học giáo dục công dân này.

Tuy nhiên, trước đó, chính quyền Hồng Kông đã chính thức yêu cầu các trường cấp 1 bắt đầu ”chủ động” giảng dậy môn học kể trên ngay kể từ năm học mới, còn các trường cấp 2 thì bắt đầu từ năm sau, trước khi môn học trở thành bắt buộc cho tất cả vào năm 2016.

SINGAPORE LÀ MỘT NƯỚC LỚN – BĐX

3 Th9

SINGAPORE LÀ MỘT NƯỚC LỚN

Bút ký của Lê Phú Khải
BĐX: Nhà báo già Lê Phú Khải vừa đi thăm Singapre về liền ghi ngay những gì đã thấy, đã ngộ về đất nước này ở những nơi mà ông đã đến. Ở tuổi 70 mà sự quan sát, tốc ký của ông vẫn còn thể hiện một sung lực dồi dào. BĐX vội post lên mạng ngay những dòng con nóng hổi này, mong bạn đọc cùng chia sẻ. BĐX

                                                                                       
Ngày 19/8/2012 một con nai bị ô-tô kẹp chết trên đường, hôm sau các báo ở Singapore đều đăng trên trang nhất tin này.
           
Một  người bản xứ nói với tôi, ở  Singapore không có gì để báo chí nói cả, không có tham nhũng, đánh lộn trên đường phố, không có ai vứt rác ra đường, không có nạn kẹt xe…. nên cái tin con nai bị xe kẹp là dịp để báo chí thi nhau đăng tải, bình luận, phân tích vv…vv
           
Xin nhớ rằng, Singapore có một hệ thống giao thông công chính được thừa nhận là tốt nhất, hoàn hảo nhất thế giới. Các biển báo trên đường phố đều cho phép xe chạy đến 90km một giờ
 
 

Nếu có ai hỏi tôi, cái gì ở Singapore gây cho ông ấn tượng mạnh nhất? Xin thưa, không phải là những ngôi nhà cao tầng san sát, hệ thống giao thông hoàn hảo, mức thu nhập bình quân đầu người đứng thứ hai thế giới, tìm cả ngày không thấy một cọng rác trên đường phố vv…vv  Mà đó là, những bầy chim sáo sà xuống mặt đường cao tốc, nhảy nhót trên những thảm cỏ xanh có ở bất cứ chổ nào có đất trống trên hè phố, là những chú chim sáo đậu trên thành ban- công những ngôi biệt thự nhỏ…giá tới 9-10 triệu đô-la…! Tôi đã chụp được tất cả các chú sáo sậu đó, đậu ở các vị trí kể trên, ở ban-công, ở bãi cỏ, ở mặt đường cao tốc…bằng ống kính tê-lê của mình. Đó là những tấm ảnh tôi thích nhất trong cuộc đời làm báo của mình. Ngày nhỏ, tôi đã từng nuôi được một con sáo, nó có thể đậu trên vai tôi để đi chơi trên hè phố Hà Nội. Nhưng đó là con sáo phải mua ở chợ chim, phải nuôi nó công phu và hằng ngày phải đuổi bắt châu chấu đến xám mặt xám mày cho nó ăn! Trông thấy bầy sáo là tôi nhớ lại tuổi thơ tươi đẹp của mình (Mà tuổi thơ của ai chẳng tươi đẹp!)

 
 
Nhưng gặp sáo liên tục ở giữa một quốc -gia-thành-phố là Singapore thì thật là điều bất ngờ và thú vị đặc biệt. Vị giáo sư cùng đi với tôi cho tôi hay, có ba loài là quạ, cà-cuống và sáo rất nhạy cảm với thuốc trừ sâu. Chim sáo và quạ có mặt ở đây chứng tỏ môi trường rất tốt. Tôi cứ tạm tin ông giáo sư thông minh và hay bắt bẻ người đối thoại với mình về điều đó. Nhưng sáo, quạ, và cà cuống ở đâu ra mà có? Nó phải ở rừng chứ? Điều đáng khâm phục các nhà quy hoạch sở tại là ở chổ này; 697,25km2 của Singapore, nói rõ hơn là nước Singapore có diện  tích 697,25 km2, tương đương với hơn 69.700 hecta, xấp xỉ diện tích huyện Cần Giờ của TP HCM nước ta. Từ năm 1960 nhiều đô thị mới được xây dựng ở vùng xa phía nam đã nối với phía bắc làm thành một quốc-gia-thành-phố Singapore. Nhưng các đô thị đó đều được xây dựng xen kẻ các khu rừng nguyên sinh được giữ lại, để bảo tồn thiên nhiên, giữ gìn môi sinh cho con người. Những con nai bị kẹp xe, những đàn sáo mà tôi kể ở trên cư ngụ trong những khu rừng nguyên sinh đó. Con người không lấn hết môi sinh của chúng. Nếu khu rừng Boulogne kề bên Pari được giữ lại thì là chuyện bình thường. Nhưng một nước chỉ có diện tích xấp xỉ huyện Cần Giờ mà nhà cao tầng, vila, biệt thự chung sống với rừng nguyên sinh là điều đáng khâm phục. Nghĩ đến TP Hồ Chí Minh nước ta mịt mù khói bụi mà cái công viên Gia Định đã bao lần bị người ta định làm thịt thì buồn đến tê tái cả cõi lòng!
          
Cái tên Singapore xuất phát từ tiếng Mã lai vốn có nguồn gốc chữ  Phạn là Singa (con Sư tử). Pura có nghĩa là thành phố. Từ đó hình thành cái tên Singapore – Thành phố Sư tử. Theo truyền thuyết thì một vị hoàng tử có tên là Sang Nila Vtama nhìn thấy con sư tử đầu tiên trên đảo và đặt tên cho nó là thành phố Sư tử. Theo sử sách thì hòn đảo này có tên trong sách vở của người Trung Hoa từ thế kỷ thứ 3. Nó vốn là một làng cá  của Mã lai khi bị thực dân Anh chiếm từ thế kỷ 19. Singapore trở thành một nhà nước tự chủ từ năm 1959 với người đứng đầu nhà nước là ngài Yusof bin Ishak và Thủ tướng đầu tiên là ông Lý Quang Diệu. Sau đó, theo trưng cầu dân ý, Singapore sát nhập vào Malaixia năm 1962 và trở thành một bang của liên bang Malaixia. Sau những bất đồng chính trị của chính phủ Singapore với Hội đồng liên bang Kuala Lumpur, Singapore bị tách ra vào ngày 7/8/1965. Singapore tuyên bố độc lập ngày 9/8/1965 và ngày nay trở thành Quốc khánh của “Thành phố Sư tử”  Singapore.
         
Bị tách ra khỏi liên bang, Singapore đứng trước những khó khăn khôn lường: Thất nghiệp, lạm phát, thiếu nhà ở, thiếu đất đai và tài nguyên… Ngay thời điểm mà tôi đang dạo gót ở Singapore lúc này thì, nước ngọt chỉ đủ 50% cho nhu cầu đất nước nhờ mưa trời được tích trong các hồ chứa, 50% phải “nhập” từ nước khác. Điện phải đi mua. Đến quân đội cũng phải thuê đất tận Úc, Mỹ, Pháp… để lập căn cứ quân sự. Khi hữu sự, máy bay sẽ bay về chiến đấu…
         
Nhờ hỗ trợ của Hoa kỳ  và đồng minh, trong nhiệm kỳ của mình (1959-1990) ông Lý Quang Diệu đã từng bước kiềm chế được thất nghiệp, lạm phát, tăng mức sống cho dân và thực hiện một chương trình nhà ở rộng lớn. Xuất phát từ thực tế của đất nước, những người lãnh đạo đã đề ra một chiến lược phát triển hợp lý, thông minh và sáng tạo. Kinh tế chủ yếu dựa vào buôn bán dịch vụ (40% thu nhập quốc dân). Đi đầu trong việc chuyển đổi sang nền kinh tế tri thức. Từ một nước đang phát triển đến cuối thế kỷ 20, Singapore đã trở thành một nước phát triển. Kinh tế Singapore hiện nay là kinh tế cảng biển, là công nghiệp đóng tàu và sửa chữa tàu, lọc dầu, chế biến và lấp ráp máy móc tinh vi. Singapore hiện nay là nước đứng hàng đầu về sản xuất ổ đĩa máy tính điện tử và hàng bán dẫn. Là trung tâm lọc dầu và vận chuyển quá cảnh hàng đầu ở Châu Á (cung cấp dầu, lương thực, nước ngọt… cho tàu bè quốc tế). Tham vọng của Singapore là đến năm 2018, nước này là một thành phố hàng đầu thế giới, một đầu mối của mạng lưới mới trong nền kinh tế toàn cầu và Châu Á. Một nền kinh tế đa dạng nhạy cảm trong kinh doanh.
          
Chính phủ Singapore là một chính phủ rất biết lắng nghe dân qua hệ thống báo chí truyền thông. Một phụ nữ bản địa kể với tôi rằng, khi khu phố có nhiều phụ nữ hành nghề mại dâm  “phát triển” sang các khu lân cận, báo chí lên tiếng…thì chỉ sáng hôm sau đã được cảnh sát “đẩy lùi” về chổ cũ(!) Khi người dân có ý mong muốn được thấy tất cả các loài cây cối có trên thế giới thì chính phủ đã chi ngân sách 1,5 tỷ đô-la để xây dựng công viên có tên là “công viên trên vịnh”. Chúng tôi có may mắn được đến thăm công viên này khi nó vừa khánh thành chưa lâu. Lần đầu tiên tôi được nhìn thấy cây bao-báp Châu Phi mà trước đó chỉ thấy trên sách, trong phim ảnh. Vị giáo sư đi cùng tôi đã nhận ra các cây cỏ ở nước ta trong công viên này. Vài năm chính phủ rà soát lại ngân sách, thấy còn thừa thì chia đều cho toàn dân. Người dân Singapore rất tự hào về đất nước của mình. Những người gốc Hoa, gốc Mã lai, gốc Ấn Độ, Pakistan, Sri-lanka… đều thích được gọi mình là người “Sinh”. Tôi thấy nhiều nhà luôn treo quốc kỳ trước cửa để tỏ lòng tự hào về đất nước mình… Họ chấp hành luật pháp rất tự giác. Khi ngồi trên xe hơi, đến chổ đèn đỏ, người bạn trẻ đồng hương của tôi đã định cư ở Sinh chỉ tay về phía trước bảo : Thằng cha tài xế tắc-xi kia không cần tiền! Nói rồi anh bạn trẻ giải thích cho tôi rằng, tắc-xi ở Sinh được quy định chổ đỗ để lấy khách, anh chàng người Ấn kia thấy xe dừng, lao ra định lên xe…. nhưng bị từ chối! Suốt những ngày tôi ở Sinh, máy ảnh lăm lăm trong tay chỉ rình chụp một vị cảnh sát trong sắc phục của họ, nhưng không gặp một cảnh sát nào cả. Anh bạn trẻ của tôi giải thích rằng, camera gắn khắp nơi, chỉ cần xe để bẩn thôi thì đã bị ghi hình và phạt tiền trừ vào tài khoản. Hèn chi chạy được mấy ngày tôi đã thấy anh bạn trẻ của tôi đi rửa xe. Chiếc xe nào chạy trên đường cũng bóng lộn! Người dân định cư ở Sinh nếu được nhập quốc tịch Sinh thì ngày quốc khánh đầu tiên anh ta được mời đi xem duyệt binh và nếu có nhu cầu mua nhà thì được hổ trợ 30.000 đô-la Sinh, bằng một phần nhỏ giá 1 căn hộ (đô-la Sinh sấp xỉ đô-la Mỹ). Các nhà dân chủ vẫn xem Singapore là một nhà nước độc tài gia đình trị. Nhưng có lẽ cha con ông Lý Quang Diệu là các “minh quân” khác với các “bạo chúa” ở các chế độ độc tài khác nên đất nước vẫn phát triển!
           
Đứng trên tầng 18 một căn hộ chung cư nhìn ra biển, tôi thấy tàu quốc tế đến quá cảnh đậu như lá tre trên vụng biển, xe chạy dưới đường mài bánh trên lộ cao tốc tạo nên tiếng động ầm ầm át cả tiếng sóng biển… tôi nhận ra sức sống mãnh liệt của đất nước này. Và, nếu xét từ tầm cao trí tuệ của người lãnh đạo đất nước, tầm nhìn thời đại về bảo vệ thiên nhiên, trình độ dân trí của người bị lãnh đạo, thì theo tôi, Singapore là một nước lớn. Nói về chuyện lớn nhỏ, cao thấp, tôi xin phép kể câu chuyện sau đây. Ông De Gaulle của nước Pháp là người khi làm đến Tổng Thống rồi, vẫn thích người ta gọi mình là Tướng quân. Một hôm người sĩ quan tùy tùng muốn đo ông để đi may quần áo cho Tổng Thống. De Gaulle bảo: Cứ đo như quần áo của anh! Người tùy tùng nói: Thưa Tướng quân, tôi cao hơn ông. De Gaulle nghiêm nghị trả lời: – Anh chỉ dài hơn tôi mà thôi!
 
          
Vậy cứ theo cái logic của De Gaulle thì nước Tàu hiện nay chỉ rộng về diện tích, đông về dân số mà thôi. Nước Tàu không phải là một nước lớn. Càng không phải là một siêu cường như người ta ngộ nhận. Hiển nhiên là nước Singapore với diện tích bằng huyện Cần Giờ , dân có quốc tịch Singapore là 3,2 triệu, nhưng Singapore đâu có sợ gì Trung Quốc. Vì, họ đã “hợp tác toàn diện” với hoa Kỳ rồi. Nước này còn bạt đồi, lấy đất từ dưới biển, mua đất của nước khác để lấn biển. Năm 1960 họ có 581,5km2 mà đến nay có 697,25 km2. Dự kiến đến năm 2030 tăng diện tích lên 100 km2 nữa, tức 10.000 hecta, bằng 1/9 diện tích đất canh tác của tỉnh Tiền Giang. Vậy không phải là chí lớn của nước lớn đó sao? Không như VN ta, còn bán bán bớt đất, bán bớt biển của mình đi (!) Than ôi! Singapore còn là ân nhân của nhân dân VN vì nước này là một trong những nước đã đón nhận thuyền nhân VN sau năm 1975.
           
Nếu có điều gì làm tôi phải suy nghĩ, băn khoăn thì đó là vấn đề giáo dục của Singapore. Với tham vọng là thành phố hàng đầu thế giới, một đầu mối của mạng lưới mới trong nền kinh tế toàn cầu vài năm tới, nhà trường ở Singapore đang áp dụng một chương trình học tập quá tải với trẻ em. Nhiều gia đình phải cho con em đi học trường quốc tế để được vừa học vừa chơi theo phong cách Phương Tây. Đánh mất tuổi thơ, tuổi đẹp đẽ nhất trong một đời người, tuổi được tắm mình trong thiên nhiên nghe chim hót gió reo để lớn lên đủ sức đối mặt với sự tàn nhẫn của cuộc mưu sinh cơm áo tẻ nhạt hằng ngày….trẻ em Singapore đang phải trả giá cho đất nước nghèo khó tài nguyên thiên nhiên, đất hẹp người đông của mình. Tôi muốn kết thúc bài viết này bằng câu chuyện đầy chất humour sau đây; Tôi có một người bạn vong niên, đẻ mãi mới được một cậu con trai út nối dõi tông đường. Một hôm cậu đang mãi mê chơi với chúng bạn trên hè phố. Chị cậu ta chạy lại lôi sồng sộc cậu về học bài. Tức giận quá cậu gào lên: Địt mẹ cái thằng nào nghĩ ra cái học để bố khổ thế này! Cứ thế cậu gào cái điệp khúc đó cho đến khi chị cậu lôi được cậu về nhà, ấn xuống cái ghế để ngồi học bài! Chửi “cái thằng nào nghĩ ra cái học” là cậu đã chửi tất cả những người lớn trên thế gian này rồi còn gì nữa! Chửi cả loài người tiến bộ rồi còn gì nữa! Thế mới biết trẻ con không được chơi nó giận dữ người lớn “khủng khiếp” đến dường nào! Tôi thương trẻ em Singapore quá! Người lớn có nên nghĩ lại về điều này không? Hỡi bạn đọc yêu mến của tôi./.
      
 Lê Phú Khải 
   8/2012

“Hiến pháp không phải để ban ơn cho nhân dân” – PLTP

3 Th9

“Hiến pháp không phải để ban ơn cho nhân dân”

 
Cần phải nhận thức đúng về Hiến pháp theo nghĩa Hiến pháp không phải là thứ ban ơn của Nhà nước dành cho công dân, không phải Nhà nước cho thế nào được thế nấy.

Trong quá trình sửa đổi Hiến pháp 1992 (sửa đổi 2001) hiện nay, người ta nhắc rất nhiều đến Hiến pháp 1946 và tư duy xây dựng luật của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Cách thức thiết kế, thể hiện các quyền con người, quyền công dân trong bản Hiến pháp đầu tiên của nước ta đã chứa đựng những tư tưởng tiến bộ mà cho đến nay vẫn còn nguyên giá trị. Pháp Luật TP.HCM đã trao đổi với PGS-TS Nguyễn Như Phát, Viện trưởng Viện Nhà nước và Pháp luật (Viện Khoa học xã hội Việt Nam), xung quanh vấn đề này.

. Phóng viên: Những giá trị tiến bộ của Hiến pháp 1946 về quyền công dân là gì, thưa ông?

+ PGS-TS Nguyễn Như Phát (ảnh): Dưới thời Chủ tịch Hồ Chí Minh, do bối cảnh chính trị xã hội lúc bấy giờ, những người soạn thảo Hiến pháp 1946 là những người có tài, thức thời và không bị chi phối bởi tư tưởng giai cấp hoặc chính trị quá nhiều. Do đó, bản Hiến pháp đầu tiên này có những giá trị rất cấp tiến, tư duy mạch lạc, thể hiện tư tưởng tiến bộ của chủ nghĩa lập hiến hiện đại. Theo đó, Hiến pháp là “văn bản ủy quyền” của nhân dân cho Nhà nước, trao cho Nhà nước hệ thống quyền lực cụ thể của nhân dân, ấn định việc phân công, phối hợp, kiểm soát quyền lực và các nguyên tắc, phương pháp thực thi quyền lực Nhà nước cũng như ghi nhận và xác lập trách nhiệm của Nhà nước trong việc đảm bảo thực thi các quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân.

 

Tinh thần của Hiến pháp 1946 như vậy nên ngay cả việc sắp xếp các chương thì quyền con người, quyền công dân cũng nằm ở chương hai trong khi trong Hiến pháp hiện hành là chương năm. Sắp tới, bản Hiến pháp sửa đổi chắc sẽ có sự thay đổi và quay về cách sắp xếp của bản Hiến pháp ban đầu.

Mặt khác, Hiến pháp vẫn là văn bản quy phạm pháp luật và phải có giá trị thi hành. Điều đó có nghĩa là quyền của công dân được ghi nhận trong Hiến pháp có giá trị áp dụng trực tiếp, không có nhu cầu cần phải cụ thể hóa. Những quyền của công dân trong Hiến pháp 1946 thể hiện rõ nhất điều đó chứ không kèm thêm câu “theo quy định của pháp luật” như từ Hiến pháp 1980 trở đi.

Trên thực tế thì quyền và nghĩa vụ công dân trong Hiến pháp thường cần đến luật quy định cụ thể. Muốn điều chỉnh những quyền này của công dân thì Nhà nước phải có luật nhưng không phải là cắt xén tinh thần của Hiến pháp. Luật đó chỉ mang tính chất trình tự thủ tục và dĩ nhiên, ở một xã hội văn minh thì quyền đó phải được thực hiện trong một khuôn khổ và trình tự nhất định. Tuy vậy, việc hạn chế quyền của công dân có thể được thể hiện theo quy định của luật (chứ không phải của mọi pháp luật) và phù hợp với Hiến pháp chứ không phải hạn chế vì lợi ích Nhà nước.

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng, Chủ tịch Ủy ban Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992, phát biểu trong phiên họp lần thứ tư năm 2012. Ảnh: TTXVN

Giữ gìn sự thiêng liêng của Hiến pháp

. Vậy quyền của công dân được ghi nhận trong Hiến pháp 1946 có gì khác so với hiện nay?

+ Trước giờ chúng ta vẫn quen đánh đồng lợi ích công cộng với lợi ích Nhà nước là một nhưng hoàn toàn không phải như thế. Nhà nước chỉ là một chủ thể trong xã hội và có lợi ích riêng của mình còn xã hội có rất nhiều chủ thể có lợi ích riêng. Những quy định hạn chế một phần, hạn chế quyền của công dân để đảm bảo lợi ích công cộng đều phải được cân đong đo đếm để phù hợp với tinh thần của Hiến pháp.

Theo tôi, cần phải nhận thức đúng về Hiến pháp theo nghĩa Hiến pháp không phải là thứ ban ơn của Nhà nước dành cho công dân, không phải Nhà nước cho thế nào được thế nấy. Đây là sự khác biệt rất lớn về tư tưởng lập hiến từ Hiến pháp năm 1980 trở đi so với Hiến pháp 1946.

Từ Hiến pháp 1980, triết lý lập hiến của ta là mọi quyền cơ bản của công dân đều phải được thực hiện trong khuôn khổ của pháp luật nhưng cách ban hành pháp luật của chúng ta lại có vấn đề. Nếu hiểu theo cách đó thì theo Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, những ông nghị làng nghị xóm cũng có thể xóa đi một điều trong Hiến pháp. Đơn giản là do các ông ấy có thể ra nghị quyết (được coi là pháp luật) mà nghị quyết này trên thực tế lại không bị kiểm soát. Hơn nữa, trên thực tế, rất ít thấy việc văn bản pháp luật của cấp dưới bị hủy bỏ bởi cấp trên. Như vậy, sự thiêng liêng của Hiến pháp đã bị ảnh hưởng.

Pháp luật không phải để cai trị

. Từ triết lý lập hiến như vậy, ông có suy nghĩ gì về cơ chế ban hành pháp luật hiện nay?

+ Cách thức, tư duy làm luật cũng không khác gì so với việc ban hành Hiến pháp. Lâu nay người ta vẫn nghĩ pháp luật là của Nhà nước, là công cụ mà Nhà nước dùng để cai trị và quản lý xã hội. Vì thế, hiểu theo nghĩa thô thiển, cơ quan ban hành pháp luật dễ “tự do” ấn định ý chí của mình vào văn bản pháp luật để cho dân thực hiện. Đặc biệt, cách tư duy như vậy sinh ra tư tưởng làm luật ban ơn, Nhà nước ban phát đến đâu, dân hưởng đến đó.

Cạnh đó, mọi người vẫn nghe khẩu hiệu đưa pháp luật vào cuộc sống song chưa ai đặt ra vấn đề đưa cuộc sống vào pháp luật. Nếu không đưa cuộc sống vào pháp luật thì pháp luật đang tồn tại có được coi là pháp luật hay không? Đó là chưa bàn tới câu chuyện nó có khả năng thực thi hay không. Luật không phản ánh nhu cầu thật của xã hội thì làm sao xã hội có thể thực hiện nó, ấn nó vào xã hội làm sao được? Đây là vấn đề về tính chính đáng của pháp luật.

. Ông có thể đưa ra những ví dụ cụ thể?

+ Thí dụ việc giao cho Bộ Công an chủ trì soạn thảo Luật Biểu tình thì đương nhiên Bộ Công an phải nghĩ làm sao cho hoạt động an ninh được đảm bảo. Và người ta sẽ có những quy định về biểu tình để đảm bảo an ninh theo nghĩa của những người làm an ninh chứ chưa chắc đã phải là của nhân dân.

Một thí dụ khác là trong ngành tài chính của ta, từ cơ quan nhỏ đến cơ quan to cứ chăm chăm làm sao thu được nhiều thuế của dân. Nhưng kinh tế học chứng minh đó là tư duy sai lầm, kể cả khi việc đó phục vụ cho mục tiêu làm giàu ngân sách quốc gia. Anh thu nhiều thuế, thu thuế cao thì người ta không đóng và sinh ra đủ kiểu trốn thuế. Không có nhà nước nào khôn hơn dân và không có nhà nước nào mạnh hơn dân cả!

Cân đối lợi ích trong ban hành pháp luật

. Thế tại sao tư duy làm luật này vẫn còn tồn tại, thưa ông?

+ Theo tôi, hệ thống thực thi pháp luật, trình tự thủ tục hành chính, tư tưởng đạo đức của con người trong bộ máy nhà nước đang làm cho vấn đề này càng trầm trọng thêm. Thêm vào đó là vấn đề quan trí. Báo chí cũng đã từng lên án về tệ chạy chức chạy quyền. Có mua ắt có bán. Đây là thị trường béo bở mà nhà đầu tư kém cỏi nhất cũng nghĩ đến chuyện hoàn vốn. Trong đó thời gian hoàn vốn chính là nhiệm kỳ, đó là một trong những vấn đề sinh ra tư duy nhiệm kỳ. Tư duy chính trị, truyền thống lập pháp, thực trạng của hệ thống quản lý trên đều là những yếu tố có thể giải thích nguyên nhân tại sao luật pháp lại hay vơ vào cho Nhà nước như vậy.

Bên cạnh đó, tham nhũng chính sách là thứ vô cùng nguy hiểm. Loại tham nhũng này được dựa trên những cơ sở của pháp luật, xuất phát từ vai trò chủ trì soạn thảo pháp luật. Loại tham nhũng này dựa trên cơ sở hợp pháp nên có hậu quả khôn lường.

Lợi ích và cục bộ ngành cũng là vấn đề làm suy yếu Nhà nước. Các bộ, ngành, các địa phương đều cùng ngồi trong một con thuyền là Nhà nước. Nếu họ không cùng phối hợp nhịp nhàng và trên tinh thần phục vụ nhân dân toàn quốc vì sự phát triển chung và đồng đều của đất nước thì sẽ không là những vector cùng chiều để tạo thành sức mạnh chung cho Chính phủ.

Trên thực tế, có những vấn đề vượt phạm vi của một ngành, một bộ, buộc họ phải ngồi lại cùng nhau để ban hành chính sách hay pháp luật (thí dụ như thông tư liên bộ). Những vấn đề lớn hơn sẽ phải do tập thể Chính phủ bàn bạc và quyết định (dưới dạng nghị định). Những vấn đề quan trọng của đất nước phải do Quốc hội quyết định. Trong quá trình đó, nếu không “cân đối” được lợi ích ngành, địa phương với lợi ích quốc gia thì quản lý đất nước sẽ không minh bạch, không thông suốt và tạo kẽ hở cho tiêu cực trong hệ thống và lãng phí xã hội, tạo cơ chế xin – cho.

Những hiện tượng như các địa phương, các ngành tìm cách để xin cơ chế riêng, thậm chí cả các đoàn đại biểu Quốc hội có thể tạm quên đi lợi ích quốc gia mà phấn đấu cho lợi ích địa phương mình… đều là những biểu hiện của chủ nghĩa cục bộ. Những “phi vụ” đó thành công thì cơ chế và chính sách sẽ được hợp pháp hóa. Nếu không đổi những tư duy này từ gốc thì pháp luật của chúng ta không thể làm bà đỡ cho xã hội phát triển.

. Xin cảm ơn ông.

THANH LƯU thực hiện

 

TINH THẦN NỀN DÂN CHỦ CỘNG HÒA KẾT TINH TRONG HIẾN PHÁP 1946 DO HỒ CHỦ TỊCH CHẤP BÚT ĐÃ BỊ TƯỚC BỎ ĐI NHƯ THẾNÀO ? – BVB

3 Th9

Tinh thần nền dân chủ cộng hòa… 

Bvbqd – “Việt Nam dân chủ cộng hòa” – Tên gọi một đất nước theo chế độ dân chủ, đề cao tinh thần và ý chí Đại đoàn kết toàn dân tộc (cộng hòa) đầy niềm tự hào ấy đã thôi thúc toàn dân đoàn kết giành thắng lợi lớn suốt hai cuộc trường kỳ kháng chiến liên tiếp đầy cam go gian khổ trong điều kiện một nước nông nghiệp nghèo nàn, lạc hậu, viết nên khải hoàn ca: “Ba mươi năm dân chủ cộng hòa, kháng chiến đã thành công…”. Nhưng tên gọi có gốc tự hào, vinh quang ấy đã phải thay đổi theo “quan điểm mới, cách nhìn nhận, hoàn cảnh và cái gọi là vị thế, nhiệm vụ chính trị mới” từ năm 1976: “Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam”.
           Thử phân tích xem đây có phải là cách nhìn còn chủ quan, nóng vội, chưa thoát ra khỏi nếp tư duy rập khuôn, giáo điều, tác phong xa rời thực tế khách quan, kém năng động và thiếu sáng tạo? Hậu họa rõ nhất ai cũng thấy là hiện nay kinh tế đất nước trì trệ, văn hóa, giáo dục, y tế chậm phát triển và nói chung đời sống nhân dân còn nghèo nàn, lạc hậu, trong khi đó “một bộ phận không nhỏ cán bộ đảng viên” bị suy thoái, biến chất, tệ nạn tham nhũng tràn lan và trắng trợn… Vấn đề này đã có nhiều ý kiến đặt ra tại Đại hội VI (1986) đặt nền móng cho sự nghiệp đổi mới. Việc đặt lại tên đất nước như vậy đã có không ít người băn khoăn, không thực sự tán đồng:Thời điểm vừa giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước, giặc xâm lăng mới vẫn lăm le bờ cõi, kèm theo nhiều thế lực đòi phục thù, đất nước sau chiến tranh còn đầy rẫy khó khăn, chưa ổn định  – đã có thấy gì của xã hội XHCN đâu mà đặt lại tên nước như vậy? Liệu có động cơ nào muốn phủ nhận công lao người đi trước, người đã khai sinh? Cả nước đang còn nhiều gian nan, trở ngại, chất chồng thách thức trong thời kỳ “quá độ” đi lên chủ nghĩa xã hội. “Quá độ” là không kinh qua giai đoạn phát triển tư bản chủ nghĩa, tiến thẳng lên CNXH. Thực tế hơn nửa thế kỷ qua đã chứng minh: Có dễ mà tiến thẳng, tiến nhanh, tiến mạnh, tiến vững chắc lên CNXH như khẩu hiệu đầy phấn khích và niềm tin ban đầu hay không?
       Mô thức tổ chức vận hành xã hội XHCN với những đặc trưng vốn hàm chứa nhiều khuyết tật gây bất ổn cho giải pháp phát triển và hoàn thiện xã hội đã kéo dài qua như vậy thực sự không còn đáng được tồn tại trong sự lựa chọn thể chế chính trị. Suy cho cùng như thế là đã làm trật cả bản chất chế độ “dân chủ cộng hòa” mà Hiến pháp 1946 đã nêu rõ như một sự đương nhiên, mặc định (default). Đó mới chính là đường lối đúng. Thay đổi nội dung cơ bản đó, bẻ quẹo hướng khác là đã làm mất đi một giá trị chiến lược lâu dài…Trong các văn bản và phát biểu của mình, Bác Hồ rất ít nói về chủ nghĩa xã hội. Bác đề cao sức mạnh đoàn kết, nhưng không nói “làm chủ tập thể”. Đó là sự rất tỉnh táo và cẩn trọng. Với Bác quan trọng nhất là dân chủ, công bằng, quốc gia dân tộc, là đồng bào, quần chúng nhân dân lao động, mối quan hệ dân với Đảng và đạo đức cách mạng.
             Hiến pháp là đạo luật cơ bản, bộ luật “Mẹ” mang tính chiến lược lâu dài. Khi cần, người ta dựa vào những điều đã ghi trong Hiến pháp mà ban hành các bộ Luật phù hợp thực tế và nhu cầu phát triển xã hội khi mà bản thân tư tưởng và nội dung Hiến pháp đang có hiệu lực mạnh. ít khi viết lại hoặc phải sửa Hiến pháp, trừ khi chế độ chính trị thay đổi lớn. Cho đến nay, người ta thấy qua nhiều lần sửa đổi, bổ sung, Hiến pháp chỉ thêm dài ra, có chỗ rườm rà mà vẫn thiếu, cái gốc tư tưởng chỉ đạo bị mờ nhạt, dù “chỉnh” nhưng vẫn không “chuẩn”. Tư duy xây dựng Hiến pháp cho một chế độ xã hội, một quốc gia của Chủ tịch Hồ Chí Minh nay ít ai sánh bằng. Giá trị tư tưởng, nội dung, kết cấu, nhất là các quyền con người, quyền công dân, Nhà nước và pháp quyền trong bản Hiến pháp đầu tiên 1946 cho đến nay vẫn còn nguyên giá trị.
       Những năm gần đây, nền kinh tế thị trường nhiều thành phần có nhiều diễn biến mới, do xu thế và thời cuộc đặt ra, đòi hỏi những bứt phá nhanh và hiệu quả thực tế, muốn hay không thì VN ta vẫn đang học theo cách làm ăn và hội nhập vào guồng máy toàn cầu hóa, trong đó nhiều phương thức sản xuất, kinh doanh TBCN có tính khoa học và thực tiễn hơn vẫn phải vận dụng cho phù hợp nền kinh tế thị trường…Muốn thắng nghèo nàn lạc hậu, phát triển đất nước cường thịnh phải thực sự tôn trọng nền dân chủ cộng hòa chân chính, như tinh thần, mục đích, tiêu chí đã đặt ra và được khẳng định từ Hiến pháp 1946…

       Trước hết, xin trích dẫn nội dung liên quan bài viết dưới đây:

                 “Chúng tôi, Chính phủ kháng chiến nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà, Tối cao cố vấn đoàn và Uỷ viên kháng chiến hội, trước bàn thờ thiêng liêng của Tổ quốc, trước Quốc hội, thề xin cương quyết lãnh đạo nhân dân kháng chiến, thực hiện nền dân chủ cộng hoà Việt Nam, mang lại tự do hạnh phúc cho dân tộc. Trong công việc giữ gìn nền độc lập, chúng tôi quyết vượt mọi nỗi khó khăn dù phải hy sinh tính mệnh cũng không từ”.
     (Lời Tuyên thệ Nhậm chức ngày 2-3-1946 của Chủ tịch Hồ Chí Minh)
 
               “Những người trúng cử, sẽ phải ra sức giữ vững nền độc lập của Tổ quốc, ra sức mưu sự hạnh phúc cho đồng bào. Phải luôn luôn nhớ và thực hành câu: Vì lợi nước, quên lợi nhà; vì lợi chung, quên lợi riêng.  Phải làm cho xứng đáng với đồng bào, cho xứng đáng với Tổ quốc”.                    
 (Phát biểu của Hồ Chủ tịch về bầu cử QH khóa I -1946).
 

———————–/

           *Bài viết sau đây của PGS.TS Đào Công Tiến, đảng viên 60 năm tuổi đảng, nguyên hiệu trưởng Đại học Kinh tế TP.HCM, bài đã trích đăng Tamnhin.net:

TINH THẦN NỀN DÂN CHỦ CỘNG HÒA KẾT TINH TRONG HIẾN PHÁP 1946 DO HỒ CHỦ TỊCH CHẤP BÚT ĐÃ BỊ TƯỚC BỎ ĐI NHƯ THẾNÀO ?

                                                      * PGS-TS Đào Công Tiến

“Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng. Tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được, trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do, và quyền mưu cầu hạnh phúc”.
“Người ta sinh ra tự do và bình đẳng về quyền lợi và luôn luôn được tự do và bình đẳng về quyền lợi”.
Theo tư duy của Hồ Chí Minh, đó là những lời bất hủ về tinh thần của nền cộng hòa, mà Người tiếp nhận được từ bản Tuyên ngôn Độc lập năm 1776 của nước Mỹ và Bản Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền của Cách mạng Pháp năm 1791. Những lời bất hủ ấy cũng đã được Hồ Chí Minh đưa vào Việt Nam qua Tuyên ngôn Độc lập ngày 2 tháng 9 năm 1945 và Hiến pháp năm 1946 – Hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Với khát vọng độc lập, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ cho đất nước; ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành, thoát khỏi áp bức bất công cho nhân dân, Hồ Chí Minh cũng đã đến với chủ nghĩa “Tam dân”: Dân tộc độc lập – Dân quyền tự do – Dân sinh hạnh phúc, như đến với những giá trị của tinh thần cộng hòa ở phương Đông.
Mục tiêu tối thượng là giải phóng thuộc địa từ tay thực dân Pháp giành lại độc lập cho đất nước và lợi quyền cho nhân dân, đã thúc đẩy Hồ Chí Minh đến với Lênin, qua bài viết của Lênin về vấn đề thuộc địa. Vấn đề này, ở khía cạnh giải phóng các dân tộc thuộc địa khỏi áp bức bóc lột, bất công do đế quốc thực dân gây ra, thiết nghĩ cũng không nằm ngoài tinh thần cộng hòa – là cái mà Hồ Chí Minh cần tìm, chọn cho Việt Nam.
           Tinh thần cộng hòa theo tư duy và hành động cách mạng của Hồ Chí Minh gắn liền với việc lựa chọn chính thể cho Việt Nam sau khi giành được độc lập, bao gồm một số nội dung cơ bản như:
– Nền cộng hòa dân chủ.
– Sứ mệnh và tầm nhìn của nền dân chủ cộng hòa ấy là: Độc lập, Tự do, Hạnh phúc.
– Tất cả quyền bính là của toàn thể nhân dân, không phân biệt nòi giống, gái trai, giàu nghèo, giai cấp, tôn giáo. Tất cả quyền bính đó, được cụ thể hóa trong 11 điều (từ điều 6 đến 16) của Hiến pháp năm 1946, đến nay vẫn còn nguyên giá trị của tính thần cộng hòa, dân chủ.
– Tất cả công dân đều bình đẳng trước pháp luật – ngang quyền về mọi phương diện: chính trị, kinh tế, văn hóa xã hội, là cơ sở pháp quyền cho sự phát triển của khối đại đoàn kết dân tộc Việt Nam.
Trải qua trên 65 năm, Hiến pháp năm 1946 đã qua 3 lần sửa đổi vào các năm 1959, năm 1980 và năm 1992. Ba lần sửa đổi đó, mà nhất là lần sửa đổi năm 1992 đã có khoảng cách khác biệt khá xa với tinh thần cộng hòa, dân chủ mà Hiến pháp năm 1946 đã chọn.
             Hiến pháp năm 1992, chọn chế độ chính trị là xã hội chủ nghĩa trong cụm từ Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa thay cho Dân chủ Cộng hòa của Hiến pháp 1946.
    Vậy xã hội chủ nghĩa (XHCN) là gì mà vừa thay cho Cộng hòa Dân chủ, lại vừa gắn kết với cộng hòa trong cụm từ Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa?
  XHCN được đề cập ở đây là một hình thái xã hội (xã hội XHCN), mà những người phát kiến ra nó đã đưa vào đó những ý tưởng rất nhân văn, rất đáng được trân trọng. Nhưng mô thức tổ chức vận hành của hình thái xã hội XHCN cả trên góc độ lý thuyết lẫn thực tiễn, lại có không ít những nội hàm không hợp lý, quá lạc hậu, nhất là lạc hậu so với sự phát triển của xã hội hiện đại vốn mang những đặc tính cơ bản đã được sàng lọc, lựa chọn trong quá trình tiến hóa của lịch sử nhân loại, bao gồm kinh tế thị trường, xã hội dân sự và Nhà nước pháp quyền.
Nền tảng chính trị tư tưởng và là kim chỉ nam của sự phát kiến hình thái xã hội XHCN là học thuyết Mác – Lênin. Mà với nhiều kết quả nghiên cứu, lý luận và tổng kết thực tiễn cho biết – học thuyết Mác-Lênin có cái trước đúng nay vẫn đúng, có cái trước đúng nay không còn phù hợp vì bối cảnh xã hội đã có quá nhiều thay đổi, có cái trước và nay đều không đúng. Đơn giản chỉ vì nó “không phải là một học thuyết đã hoàn thành hẳn, có sẵn đâu vào đấy, bất di bất dịch nào đó”, như cách nói của chính Lênin.
Vì thế, mô thức tổ chức xã hội XHCN, tự thân nó có nhiều khuyết tật gây bất ổn cho hệ thống giải pháp phát triển và hoàn thiện xã hội. Những khuyết tật gây bất ổn đó đã và đang tồn tại gắn liền với một số đặc trưng cơ bản như:
Tổ chức xã hội theo thuyết giai cấp và đấu tranh giai cấp. Coi đấu tranh giai cấp là động lực phát triển xã hội. Coi Nhà nước XHCN là Nhà nước chuyên chính vô sản và trên thực tế đã không tránh khỏi tình trạng lấy vô sản chuyên chính dân tộc đánh vào khối đại đoàn kết dân tộc.
           Mô thức tổ chức và vận hành nền kinh tế bị chi phối hầu như tuyệt đối bởi chế độ công hữu tư liệu sản xuất (bao gồm cả ruộng đất) là nền tảng, kinh tế Nhà nước là chủ đạo và phương thức kế hoạch hóa tập trung, bao cấp thay cho phương thức thị trường. Chọn mô thức tổ chức và vận hành như thế là không phù hợp với tinh thần “lấy dân làm gốc”, không khuyến khích và tạo điều kiện cho việc phát triển mọi nguồn lực của dân từ khu vực dân doanh.
Trong khi đó, khu vực kinh tế Nhà nước, nhất là các tổng công ty và tập đoàn kinh tế lớn được quá nhiều ưu ái, giao cho quá nhiều nguồn lực (cả nguồn lực cứng lẫn nguồn lực mềm) vượt quá tầm quản lý (cả quản trị kinh doanh và quản lý nhà nước), và hệ lụy khôn lường đã và đang đến là vừa kinh doanh không hiệu quả, vừa làm vẩn đục môi trường kinh doanh, tạo quá nhiều lỗ hổng cho cạnh tranh không lành mạnh, gây lãng phí, thất thoát và tham nhũng vô phương cứu chữa.
Đảng nắm quyền lãnh đạo trực tiếp và tuyệt đối mọi mặt hoạt động của đời sống chính trị, kinh tế, xã hội của đất nước, và trên thực tế quyền lãnh đạo đó đã trở thành siêu quyền lực, ( có nơi có lúc là Đảng trị cộng với sùng bái cá nhân) đặt lên trên dân quyền và pháp quyền. Sự hiện hữu của siêu quyền lực như vậy, không phù hợp với tinh thần đề cao dân chủ và thượng tôn pháp luật. Tập trung thái quá quyền lãnh đạo của Đảng làm cho Đảng bị tha hóa và cũng làm cho các bộ phận quyền lực khác của hệ thống chính trị nói riêng và toàn xã hội nói chung (bao gồm quyền của người dân và công dân) bị vô hiệu hóa, trở thành hữu danh vô thực. Hệ lụy đã và đang đến là, đã mất quyền thì cũng mất luôn trách nhiệm xã hội, khiến cho xã hội không có người làm chủ đích thực và trở thành chỗ dung thân hợp pháp cho thói vô trách nhiệm và vô cảm.
Mô thức tổ chức vận hành xã hội XHCN với những đặc trưng vốn hàm chứa nhiều khuyết tật gây bất ổn cho giải pháp phát triển và hoàn thiện xã hội như vậy thực sự không còn đáng được tồn tại trong sự lựa chọn thể chế chính trị mà Hiến pháp cần có.

Mô thức tổ chức vận hành xã hội XHCN như vậy, cũng có khoảng cách khác biệt quá xa với tinh thần của nền cộng hòa theo tư duy Hồ Chí Minh. Do vậy, cũng không thể ghép “XHCN” đó với “cộng hòa” trong cụm từ “Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa” để giữ lại cái tên nước Việt Nam là nước “Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam” như đã ghi trong Hiến pháp năm 1980 và Hiến pháp năm 1992.

Hiến pháp năm 1992 so với Hiến pháp năm 1946 là một bước thụt lùi. Không có những đột phá về cải cách thể chế trong sửa đổi Hiến pháp năm 1992 khó có thể có được kết quả lập hiến ngang tầm với giai đoạn phát triển mới.
         Mấy kiến nghị sửa đổi Hiến pháp năm 1992
          Xin nêu mấy vấn đề, cũng có thể coi là những ý tưởng muốn góp vào Hiến pháp sửa đổi:
– Việt Nam là một nước độc lập, có chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ bao gồm đất liền, các hải đảo, vùng biển và vùng trời. Các dân tộc Việt Nam là một khối thống nhất, đều bình đẳng, không phân biệt nòi giống, gái trai, giàu nghèo, giai cấp, tôn giáo, đảng phái.
– Chế độ chính trị mà Việt Nam lựa chọn đưa vào Hiến pháp là Cộng hòa (hoặc Cộng hòa – Dân chủ hay Cộng hòa – Dân chủ – Nhân dân). Sứ mệnh với tầm nhìn xa của chính thể Cộng hòa là bảo vệ nền độc lập, thống nhất toàn vẹn lãnh thổ, dân giàu nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh.
– Lợi quyền lớn nhất, cao nhất kể cả quyền sửa Hiến pháp là của toàn dân. Nghiêm cấm bất kỳ sự áp đặt lợi quyền nào khác lên trên lợi quyền của dân, do dân, vì dân.
– Nhà nước của nước Cộng hòa Việt Nam (hoặc Việt Nam Dân chủ Cộng hòa hay Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Việt nam) là Nhà nước pháp quyền tam quyền phân lập, của dân, do dân, vì dân chứ không thể chỉ phân công ba quyền dưới sự lãnh đạo thống nhất của Đảng như hiện nay.
– Điều 4 của Hiến pháp năm 1980 và Hiến pháp năm 1992 đều khẳng định Đảng Cộng sản Việt nam là lực lượng duy nhất lãnh đạo Nhà nước và lãnh đạo xã hội Việt Nam. Thiết nghĩ, trong Hiến pháp sửa đổi, điều này nên dành cho những quy định của Hiến pháp về Đảng cầm quyền. Đảng cầm quyền phải trung thành với Hiến pháp và tuân thủ pháp luật, được nhân dân lựa chọn với những giới hạn thời gian nhất định, chịu sự giám sát, phán xét và xử lý của nhân dân theo Luật định.
– Với tầm của Hiến pháp, cần có quyết sách đúng và rõ về chủ quyền và quyền sở hữu về đất đai.
Đất đai là tài nguyên và môi trường tự nhiên, như tài nguyên khoáng sản trong lòng đất, tài nguyên nước, thời tiết khí hậu và đa dạng sinh học, vùng trời, vùng biển và hải đảo . . . thuộc chủ quyền quốc gia, Nhà nước được trao quyền quản lý, ai khai thác sử dụng phải được Nhà nước cho phép, chịu sự chế tài của pháp luật và phải nộp thuế cho Nhà nước.
Đất được đưa vào sử dụng, trở thành sản phẩm của lao động (thậm chí cả lao động cha truyền con nối), là tài sản của chủ thể sản xuất kinh doanh nhất định. Trong sản xuất nông nghiệp, đất là tư liệu sản xuất, là yếu tố của sản xuất, như các yếu tố công cụ khác là vật sở hữu của nông dân, không có lý gì đất ở đây không phải là vật sở hữu của nhà nông. Đất là yếu tố cấu thành tài sản trong bất động sản, vốn là một thể thống nhất không thể chia cắt được, tất yếu phải là tài sản, là vật sở hữu của chủ thể kinh doanh bất động sản.
Vì thế với tầm Hiến pháp, lần sửa đổi này, cần có quyết sách đúng về chủ quyền quốc gia về tài nguyên và môi trường tự nhiên, trong đó có tài nguyên đất. Và cần có sự thừa nhận quyền sở hữu của các chủ thể sử dụng đất với tư cách là tài sản, là tư liệu sản xuất, là yếu tố của sản xuất như bao nhiêu yếu tố khác vốn đã là sở hữu của họ, trong đó có chủ thể là tư nhân (là chủ sở hữu tư nhân), có chủ thể là tổ chức xã hội (là sở hữu tập thể) và có chủ thể là Nhà nước (là sở hữu Nhà nước).
Đất đai là tài sản có chủ sở hữu rõ ràng, trong kinh tế thị trường việc dịch chuyển quyền sở hữu dưới hình thức mua bán đất là tất yếu. Nhà nước khi có nhu cầu vì quốc kế dân sinh thường phải trưng mua theo cơ chế và giá cả thị trường.
– Mô hình kinh tế tổng quát bị chi phối bởi thể chế kinh tế nặng về công hữu là nền tảng, kinh tế Nhà nước là chủ đạo, kế hoạch hóa tập trung và bao cấp đã không còn phù hợp, thiết nghĩ phải thay đổi trong việc sửa đổi Hiến pháp năm 1992.
Mô hình kinh tế được lựa chọn, thay thế có những đặc trưng cơ bản là: (1) Kinh tế thị trường hiện đại; (2) Hai loại hình – công hữu và tư hữu về tư liệu sản xuất chủ yếu; ba khu vực – kinh tế công, kinh tế tư nhân và kinh tế hỗn hợp; với đa dạng các chủ thể kinh doanh bình đẳng trước pháp luật, cùng phát triển trong môi trường cạnh tranh lành mạnh, không coi công hữu là nền tảng và cũng không coi kinh tế Nhà nước là chủ đạo, mà chỉ xác định đúng mức vai trò của Nhà nước pháp quyền đối với nền kinh tế thị trường Việt Nam; (3) Thực thi dân chủ trong kinh tế, mà vấn đề cốt lõi là quyền của người dân và thực quyền kinh doanh của doanh nghiệp; (4) Liên kết hợp tác và hội nhập quốc tế.
ĐCT

> Đọc thêm:   “Ông Dương Văn Cừ sợ gì…”:
http://buivanbong.blogspot.com/2012/09/ong-duong-van-cu-so-gi-trong-hien-phap.html

Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc thăm Ấn Độ : Bắc Kinh tìm cách ve vãn New Delhi – RFI

3 Th9

Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc thăm Ấn Độ : Bắc Kinh tìm cách ve vãn New Delhi

Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Lương Quang Liệt

Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Lương Quang Liệt

REUTERS

Hôm nay, 02/09/2012, bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc, tướng Lương Quang Liệt, tới New Delhi, bắt đầu chuyền viếng thăm Ấn Độ trong vòng 4 ngày.Chuyến công du này, lần đầu tiên kể từ 8 năm qua, diễn ra trong bối cảnh hai nước khổng lồ, đông dân nhất hành tinh, có vũ khí nguyên tử, đang cạnh tranh quyết liệt với nhau tại châu Á để mở rộng ảnh hưởng và thâu tóm các nguồn tài nguyên.

 

Có hai yếu tố chính buộc Trung Quốc phải tìm cách làm dịu tình hình ở phía tây nam và Ấn Độ Dương : Hoa Kỳ chuyển hướng chiến lược, tập trung vào khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Yếu tố thứ hai là một số nước ở đông bắc và đông nam châu Á tỏ ra lo ngại, bất bình trước thái độ quyết đoán và hung hăng của Bắc Kinh trong các hồ sơ tranh chấp chủ quyền biển đảo, làm cho tình hình trong khu vực căng thẳng.

Mục tiêu đầu tiên của bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc là trấn an New Delhi về mối lo ngại Bắc Kinh thiết lập vòng cung « chuỗi ngọc trai » bao vây Ân Độ. Trong thời gian qua, Trung Quốc không ngừng đầu tư, viện trợ, tăng cường quan hệ với các nước như Pakistan (phía tây Ấn Độ) Maldives, Sri Lanka (phía nam), Miến Điện và Bangladesh (phía đông bắc), làm cho New Delhi lo ngại bị Bắc Kinh bao vây.

Trước khi tới Ấn Độ, tướng Lương Quang Liệt đã công du Sri Lanka và tuyên bố tại đây rằng Trung Quốc rất coi trọng mối quan hệ với các nước Nam Á và cam kết củng cố quan hệ chung sống hòa bình hài hòa, hợp tác cùng có lợi với các nước này. « Các nỗ lực của Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc trong việc tiến hành các trao đổi hữu nghị và hợp tác với các đối tác tại các quốc gia Nam Á là nhằm duy trì an ninh và ổn định trong khu vực và không nhằm chống lại bất kỳ nước thứ ba nào ».

Cùng là cường quốc đang trỗi dậy và là láng giềng, Trung Quốc và Ấn Độ có quan hệ phức tạp. Trao đổi thương mại song phương phát triển nhanh, nhưng Trung Quốc luôn tỏ ra nghi ngại về việc Ấn Độ thắt chặt quan hệ với Mỹ. Hơn nữa, ký ức về cuộc chiến tranh biên giới Trung – Ấn vẫn còn sâu nặng tại New Delhi. Trung Quốc và Ấn Độ đã tiến hành 15 vòng đàm phán cấp cao, nhưng vẫn không giải quyết được các tranh chấp về lãnh thổ trong khu vực Himalaya.

Mặt khác, theo giới phân tích, chuyến đi Ấn Độ của tướng Luơng Quang Liệt còn để chứng tỏ rằng Bắc Kinh vẫn làm chủ tình hình, đủ khả năng quản lý mối bang giao với New Delhi, vào lúc đảng Cộng sản Trung Quốc chuẩn bị chuyển giao thế hệ lãnh đạo. Theo ông Uday Bhaskar, giám đốc Quỹ Hàng hải Quốc gia, một tổ chức tư vấn, thì mục tiêu hàng đầu của ban lãnh đạo Bắc Kinh là Trung Quốc tiếp tục phát triển mà không có những rối loạn, khuấy động. Do vậy, Trung Quốc không muốn có vấn đề gì với Ấn Độ vào lúc này.

Đối phó với việc Trung Quốc gia tăng viện trợ, đầu tư vào các nước như Pakistan, Maldive, Sri Lanka, Bangladesh, chính quyền Ấn Độ đẩy mạnh quan hệ với Việt Nam. Dự án hợp tác thăm dò dầu khí Ấn-Việt ở một số khu vực tại Biển Đông đã làm cho Bắc Kinh bực tức và không ngừng gây áp lực đối với New Delhi.

Theo Reuters, trong chuyến công du này, bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc sẽ hội đàm với đồng nhiệm Ấn Độ và một trong những hồ sơ sẽ được hai bên thảo luận là tình hình an ninh trong khu vực biên giới chung, đặc biệt là hồ sơ Tây Tạng, bởi vì trong phái đoàn của Trung Quốc có chỉ huy quân sự vùng Tây Tạng.

Ông Jayadeva Ranade, một quan chức cao cấp Ấn Độ đã nghỉ hưu, chuyên gia về Trung Quốc nhận định, trong thời gian qua, việc Bắc Kinh tìm cách thân thiện hơn với New Delhi phản ánh mối lo ngại của Trung Quốc trước tình trạng căng thẳng leo thang tại Biển Đông và nhận thức của Bắc Kinh cho rằng New Delhi đang hợp tác, giúp Mỹ thực hiện chuyển hướng chiến lược bao vây, kiềm chế Trung Quốc.

Việt Nam: Thông điệp về bình đẳng bị hố ngăn cách giàu nghèo thách thức – BS

3 Th9

The New York Times

Việt Nam: Thông điệp về bình đẳng bị hố ngăn cách giàu nghèo thách thức

Tác giả: HOMAS FULLER

Người dịch: Huỳnh Phan

HÀ NỘI, Việt Nam – Cô ta diện một bộ cánh màu hồng, tiệp màu với giày cao gót khi viếng một công trường xây dựng đầy bụi bặm. Chẳng bao lâu sau chuyến thăm của Tô Linh Hương hồi tháng 4, những bức ảnh chụp được lúc đó đã lan tràn trên Internet, nhưng không phải vì khiếu trang phục của cô Hương.

Phần lớn sự tức giận của dân chúngViệt Nam về vấn đề gia đình trị và điều hành kinh tế kém nhắm vào Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, người đã được bầu lại thêm một nhiệm kỳ 5 năm hồi năm ngoái.

Con gái của một uỷ viên Bộ Chính trị Đảng Cộng Sản Việt Nam, cơ quan chính trị có quyền lực nhất của đất nước này, chỉ vài ngày cô Hương được bổ nhiệm làm người đứng đầu của một công ty xây dựng quốc doanh. Các bình luận viên trên Internet đã bày tỏ sự phẫn nộ về việc một người quá trẻ – được biết mới 24 tuổi – giữ một chức vụ cao cấp như thế ở một tổng công ty.

Một bình luận trên trang blog được nhiều người biết đến là nhà văn Phạm Viết Đào nêu: “Đưa một cô bé vừa tốt nghiệp trường báo chí và biến cô trở thành tổng giám đốc của một công ty xây dựng, chẳng khác cho một người anh chàng què một chân làm thủ môn bóng đá. Xin lỗi phải nói – đây là điều rất ngu ngốc”.

Giống như các nhà lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc, các quan lại Việt Nam đang vật lộn để làm cho thông điệp của đảng về công bằng xã hội và bình đẳng dung hoà với thực tế là giới có quyền thế ngập chìm trong giàu có và đặc quyền. Hố ngăn cách giữa đói nghèo nông thôn và giàu có thành thị đã trở nên hết sức quá quắc, vì một thập kỷ tăng trưởng chóng mặt đã đi đến kết thúc, làm mờ mịt triển vọng của tầng lớp nghèo và trung lưu đang tìm lối nâng bậc thang xã hội của mình.

Ông Carlyle A. Thayer, một chuyên gia hàng đầu về chính trị Việt Nam, có một kho dữ liệu về các lãnh đạo Việt Nam cùng gia đình của họ, đã nói: “Cho đến nay, tăng trưởng là điều kỳ diệu, và trở nên giàu có là tuyệt vời. Có một sự bất mãn đối với người giàu ngày càng tăng, đặc biệt ở những người thiếu thốn”.

Phần lớn sự giận dữ này tập trung vào phiên bản chủ nghĩa tư bản thân hữu (crony capitalism) của Việt Nam – có sự liên kết chặt chẽ giữa các đại gia và các quan chức Đảng Cộng sản chóp bu. Chỉ trích này đã có thể nở rộ lên một phần vì tin tức về những vụ lạm dụng đã bị rò rỉ ra ngoài khi các công ty nhà nước vốn vẫn còn là thành phần chủ đạo của nền kinh tế, bị thất bại, đẩy nhanh các tai họa tài chính nghiêm trọng của Việt Nam. Các nhà hoạt động [đối lập] và các nhà phê bình cũng có thể ẩn danh trên mạng để né tránh sự kiểm soát truyền thông gắt gao, từng che dấu các vụ bê bối khỏi mắt công chúng.

Do chỉ trích dâng cao nên một số thân nhân của các quan chức Đảng Cộng sản đã rút lui khỏi các vai trò chức vụ cao.

Cô Hương đã rời công ty quốc doanh vào tháng 6, chỉ ba tháng sau khi được bổ nhiệm, và con gái của thủ tướng mới đây đã rời bỏ một trong những chức vụ ở một ngân hàng tư nhân.

Trong khi đó các quan chức chính phủ ở thế phòng thủ rõ rệt.

Chủ tịch nước Việt Nam, ông Trương Tấn Sang đã đưa ra lời tự phê bình thẳng thắng trong một bài viết gần đây trên các phương tiện truyền thông nhà nước, nói về “những thất bại và thiếu hiệu quả của các công ty quốc doanh, sự băng hoại lý tưởng chính trị và đạo đức”. Ông cũng quy lỗi cho “lối sống của một nhóm các đảng viên và cán bộ” đối với các vấn đề của đất nước.

Nói về sự bùng nổ kinh tế dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản, ông viết: “Tự hào với những gì đã làm được, nhưng chúng ta cũng cần phải biết hổ thẹn với tiền nhân, với những bậc tiên liệt về những yếu kém, khuyết điểm của mình đã cản trở bước đi lên của dân tộc”.

Trên Internet và các mạng xã hội, phần lớn sự giận dữ về vấn đề gia đình trị và điều hành kinh tế kém, đã hướng vào Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, người đã được được bầu lại thêm một nhiệm kỳ 5 năm nữa hồi năm ngoái giữa tình trạng hỗn loạn của các công ty quốc doanh bị thua lỗ.

Ông Thayer, giáo sư danh dự Đại học New South Wales ở Canberra, Úc, nói: “Mọi người đều lo ngại rằng ông ấy có quá nhiều quyền lực – họ cảm thấy ông ấy cần phải bị kiềm chế”.

Gia đình ông Dũng là tiêu điểm của một bức điện ngoại giao [mật] năm 2006, năm ông trở thành thủ tướng, Seth Winnick, lúc đó là Tổng lãnh sự Hoa Kỳ tại Thành phố Hồ Chí Minh, đã viết.

Thông tin này bị lộ ra cho công chúng qua WikiLeaks, đã tô đậm sự nghiệp cô con gái Nguyễn Thanh Phương của thủ tướng trong công ty. Winnick viết: “Chắc chắn là cô ấy có tài. Nhưng sự thăng tiến nhanh chóng của cô, và nhiều cánh cửa rộng mở cho cô lẫn anh và em trai cô là dấu hiệu về cách mà giới lãnh đạo cao cấp Việt Nam bảo đảm cho con của họ được đặt vào chỗ tốt trong giáo dục, chính trị và kinh tế”.

Mặc dù công việc của cô trong khu vực tư nhân, bức điện lưu ý cách mà công và tư có khuynh hướng chồng lấn nhau ở Việt Nam, với hệ thống lai căng giữa thống trị Cộng sản độc đảng và chủ nghĩa tư bản mới phát.

Cô Phượng điều hành một quỹ đầu tư gọi là Công ty Cổ Phần Quản lý Quỹ Đầu tư Chứng khoán Bản Việt (Viet Capital Asset Management) và một công ty môi giới là Công ty Cổ phần Chứng khoán Bản Việt (Viet Capital Securities), cả hai đều là công ty tư nhân. Hồi tháng 6, giữa các chỉ trích trên Internet về sự giàu có và ảnh hưởng của mình, cô đã rút khỏi chức vụ chủ tịch của Viet Capital Bank, một chức vụ mà cô mới đảm nhiệm bốn tháng.

Cô Phượng nằm trong số nổi tiếng hơn của cái gọi là “con cái kẻ có quyền”, danh sách này rất dài. Trong danh sách đó gồm có anh trai cô đang là Thứ trưởng Bộ Xây dựng, và cô Hương, cô gái trẻ đứng đầu công ty xây dựng và là con gái của ông Tô Huy Rứa, một uỷ viên Bộ Chính trị đầy quyền thế. [Còn con cái] những người khác cũng đã thăng tiến cao trong đảng. Con trai của ông Nông Đức Mạnh, Tổng Bí thư Đảng Cộng sản đã nghỉ hưu năm ngoái, lên uỷ viên Uỷ ban Trung ương đảng.

Do việc kiểm soát truyền thông gắt gao – và việc phạt nặng bất đồng chính kiến, có thể gồm cả án tù – nên việc chỉ trích lãnh đạo phần lớn là ẩn danh, trên các trang blog và Facebook, thường xuất phát từ những tin đồn và chuyện nhặt nhạnh không được chứng minh nguồn gốc. Tuy nhiên, khi các công ty quốc doanh đánh vật với các vụ bê bối và hàng núi nợ nần, các chi tiết về gia đình trị và các thoả thuận mờ ám cũng đã lọt ra ngoài công chúng.

Khi tường thuật vụ sụp đổ của Vinahin, một trong những tập đoàn quốc doanh lớn nhất, các phương tiện truyền thông nhà nước tiết lộ rằng, ít nhất ba thành viên gia đình của chủ tịch công ty, ông Phạm Thanh Bình, đã giữ các chức vụ cấp cao trong công ty, gồm cả con trai và em trai của ông ta.

Công chúng Việt Nam vẫn chưa được biết tổng số thua lỗ của các vụ bê bối này. Nhưng hàng tỉ đô la tiền nợ có thể là một gánh nặng rất lớn cho nền kinh tế trong nhiều năm tới.

Trong bối cảnh lịch sử phản kháng của Việt Nam, có lẽ khá hợp cảnh khi nhiều ý kiến phản hồi cay đắng trên mạng nói về những vụ bê bối này thường kèm theo bài ca dao Việt Nam giảng dạy cho học sinh phổ thông:

Con vua thì được làm vua

Con sãi ở chùa thì quét lá đa

Bao giờ dân nổi can qua

Con vua thất thế lại ra quét chùa.

Ảnh: Tô Linh Hương, con gái của một uỷ viên Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Việt Nam, hồi tháng 4, chỉ ít ngày sau khi được bổ nhiệm làm người đứng đầu của một công ty xây dựng quốc doanh.

Nguồn: The New York Times

Bản tiếng Việt © Ba Sàm 2012

Bản tiếng Việt © Huỳnh Phan

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG: Tin tuần từ 27/8-2/9 – NCBĐ

3 Th9

Tin tuần từ 27/8-2/9

 dinh tuan anh
  

-(TT 31/8) TQ âm mưu độc chiếm dầu mỏ trên biển Đông: CNOOC đang cho thấy rõ âm mưu độc chiếm nguồn vàng đen này trên biển Đông bằng cách gọi thầu khai thác dầu khí ở các địa phận biển Đông với từng bước đi cụ thể; (DDDN 31/8) Tướng diều hâu TQ đề xuất “chiến tranh siêu giới hạn” độc chiếm Biển Đông

-(VTC 31/8) Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc làm gì ở Ấn Độ?: Dường như, Trung Quốc đang cố gắng hâm nóng quan hệ với các bên để tìm cách che mờ những e ngại về tham vọng của Bắc Kinh; (Infonet 31/8) Trung Quốc thích Obama làm Tổng thống Mỹ?

-(RFI 30/8) Bắc Kinh sứt mẻ uy tín do áp lực chủ nghĩa dân tộc trong nước: Hình ảnh của Trung Quốc trên trường quốc tế đã bị tổn thương vì chính sách đối ngoại thiếu nhất quán; Quân đội Trung Quốc tuyên bố đủ khả năng bảo vệ lãnh thổ

 

 

-(Gd 30/8) Dấu hiệu lạ trước chuyến công du Ấn Độ của ông Lương Quang Liệt: Bắc Kinh đang tìm hiểu xem việc Ấn Độ mong muốn lãnh đạo mới của Trung Quốc xử lý vấn đề Ấn Độ khai thác năng lượng ở Biển Đông như thế nào; (Vnplus 30/8) Hàn bác bỏ đề xuất của Nhật về tranh chấp lãnh thổ

-(RFA 30/8) Chấp nhận một vai trò lớn hơn của Trung Quốc? Sự lớn mạnh của Trung Quốc và ảnh hưởng ngày càng lan rộng của nước này khiến nhiều người nghĩ rằng những nước lớn như Hoa Kỳ, Úc có thể sẽ phải đối mặt với việc chấp nhận một vai trò lớn hơn của Trung Quốc ở Châu Á; Bộ trưởng quốc phòng Hoa Kỳ sắp thăm Trung Quốc

-(BBC 30/8) ‘Mỹ nên từ bỏ mộng bá chủ châu Á’: Truyền thông chính thức của Trung Quốc vừa lên tiếng răn đe Mỹ ngay trước thềm chuyến Á du của ngoại trưởng nước này là Hillary Clinton; (RFI 30/8) Biển Đông : Thái độ tùy tiện của Trung Quốc

-(Nld 30/8) Mỹ tăng tốc, Trung Quốc lo âu: Mỹ tự ví mình là chiếc neo cho sự ổn định tại châu Á – Thái Bình Dương nhưng Trung Quốc không nghĩ thế; (VOA 30/8) Cần giải pháp và đường lối ngoại giao tích cực đảm bảo hòa bình cho Biển Đông

-(RFI 30/8) Đài Loan lại tổ chức thăm đảo Ba Bình – Trường Sa: Đài Loan ra thông cáo cho biết đã đưa một phái đoàn 14 người thuộc trường Đại học Quốc gia Đài Loan tới thăm đảo Thái Bình mà Việt Nam gọi là đảo Ba Bình, thuộc quần đảo Trường Sa; (VOA 30/8) Đài Loan tiếp tục đưa học giả ra thăm Trường Sa

-(Vnplus 30/8) “An ninh hàng hải ĐNA phải dựa vào UNCLOS, DOC”: Chiều 30/8, tại Indonesia đã diễn ra Hội thảo quốc tế với chủ đề “An ninh hàng hải ở Đông Nam Á,” do Diễn đàn Thái Bình Dương thuộc Trung tâm Chiến lược và Nghiên cứu Quốc tế phối hợp với Trung tâm Habibie của Indonesia tổ chức; Trung Quốc và Đài Loan diễn tập cứu nạn trên biển

-(Petrotimes 30/8) Trung Quốc ngang ngược đòi mở tuyến du lịch tới “Thành phố Tam Sa”: Tuyên bố trên được đưa ra tại một hội nghị về du lịch diễn ra ở Hải Nam ngày 28/8; (VNN 30/8) Canh bài giàn khoan nước sâu của Trung Quốc

-(Toquoc 30/8) Hai kế hoạch phòng vệ Điếu Ngư/Senkaku: Ở Nhật Bản đang xuất hiện hai luồng ý kiến đối với kế hoạch phòng vệ quần đảo Điếu Ngư (Nhật Bản gọi là Senkaku): bố trí lực lượng tác chiến ở Senkaku hay là “để mất sau đó sẽ giành lại; (TT 30/8) Trung Quốc tuần tra biển bằng máy bay không người lái

-(Vnplus 30/8) “Clinton đến Trung Quốc nhằm kiềm chế Bắc Kinh”: Bài bình luận do Tân Hoa xã đăng tải trước thềm chuyến công du khu vực này của bà Clinton đã bày tỏ những quan ngại về “chính sách chuyển trọng tâm sang Châu Á” của Mỹ; (VTC 30/8) Tên lửa Trung Quốc đang nhằm vào Mỹ

-(Nld 30/8) Mỹ muốn “kiềm chế Trung Quốc”, giữ quyền bá chủ: Truyền thông Trung Quốc thể hiện góc nhìn thiếu thiện cảm trước chuyến thăm châu Á sắp tới của Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton; (Petrotimes 30/8) Trung Quốc và trò khẩu chiến thực hiện âm mưu độc bá Biển Đông

-(VNN 30/8) An ninh biển Đông Nam Á: Cần quản trị tốt, liên thông: Để tăng cường hợp tác, các nước trong khu vực phải xử lý bốn thách thức lớn; (TT 30/8) Úc ủng hộ đưa biển Đông ra diễn đàn khu vực

-(Pltp 30/8) Mỹ tranh thủ Nam Thái Bình Dương: Biển Đông có thể sẽ được đề cập trong chuyến công du của bà Hillary Clinton; (Bdv 29/8) Vì sao khó giải quyết tranh chấp biển đảo Trung–Nhật vào thời điểm này?

-(VOV 29/8) ASEAN+3 là động lực cho phát triển vững chắc tại Đông Á: Kể từ năm 1997 đến nay, cơ chế hợp tác kinh tế của ASEAN+3 đã có những đóng góp to lớn đối với khu vực trong nhiều lĩnh vực quan trọng; Thượng viện Nhật Bản thông qua Nghị quyết phản đối Hàn Quốc

-(Vnplus 29/8) Trung Quốc: Tàu sân bay đầu tiên ra biển lần thứ 10: Chuyến đi này, xuất phát từ cảng Đại Liên, tỉnh Liêu Ninh ở phía Đông Bắc Trung Quốc, được chuẩn bị một tháng sau lần đi trước; (RFI 29/8) Nguyên thủ Philippines và Trung Quốc có thể gặp nhau bên lề hội nghị APEC

-(VNN 29/8) TQ đóng tàu khu trục, lập căn cứ giám sát biển: Theo Cục Hải dương nhà nước Trung Quốc (SOA), 11 căn cứ máy bay không người lái sẽ được xây dựng tại 11 tỉnh và khu vực ven biển nước này với mục tiêu giám sát hàng hải; Hillary Clinton gây sức ép với TQ về tranh chấp biển?

-(VOV 29/8) Hàn Quốc tập trận tại đảo tranh chấp với Nhật Bản: Ngày 29/8, Chính phủ Hàn Quốc cho biết, bắt đầu từ ngày 7/9 tới, quân đội nước này sẽ tổ chức một cuộc tập trận tại đảo Dokdo và vùng biển lân cận; (Vnmedia 29/8) Bóc trần sự thật về tàu sân bay Trung Quốc

-(Vnexpress 29/8) Hillary Clinton công du châu Á, bàn về Biển Đông: Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton sẽ thảo luận về căng thẳng trên Biển Đông trong chuyến công du tới 6 nước, trong đó có Nga và Trung Quốc; (DT 29/8) Tàu sân bay của Trung Quốc: Hữu danh vô thực

-(VNN 29/8) Mỹ nên làm gì ở biển Đông?: Duy trì đối thoại với Trung Quốc có lợi cho bất kỳ ai, nhằm kéo họ tham gia nhiều nhất có thể, không chỉ để đạt một thỏa thuận về biển Đông mà cả trong các điểm nhức nhối tiềm ẩn khác; (Vnplus 29/8) Quan hệ VN-Indonesia ngày càng phát triển tốt đẹp

-(Vnexpress 29/8) Mỹ sắp tập trận hải quân cùng 6 nước ASEAN: Các quan chức Hải quân Mỹ và 6 nước Đông Nam Á hôm qua bắt đầu khởi động kế hoạch tập trận chung năm nay nhằm tăng cường khả năng phối hợp tác chiến trên biển; (Pltp 29/8) Hoàng Sa-Trường Sa theo án lệ quốc tế

-(TN 29/8) Tham vọng “tàu đổ bộ” của Trung Quốc: Gần đây, các chuyên trang quân sự liên tục đăng tải hình ảnh cho thấy ngày càng có nhiều tàu đổ bộ đệm khí (LCAC) xuất hiện trong các xưởng đóng tàu của hải quân Trung Quốc; (TT 29/8) Học giả Trung Quốc kêu gọi bỏ “đường 9 đoạn”

-(Pltp 29/8) Tổng thư ký ASEAN kêu gọi hoàn tất COC với Trung Quốc: Ông Surin Pitsuwan lên tiếng kêu gọi ASEAN cần phải đối diện với các thách thức về an ninh và chính trị đang gia tăng trong bối cảnh tranh chấp rối rắm diễn ra ở biển Đông; Indonesia mua tên lửa không đối đất của Mỹ

-(Nld 28/8) Thêm bản đồ cổ Trung Quốc không Hoàng Sa – Trường Sa: Các học giả Việt Nam đánh giá cao việc phát hiện tập sách Địa dư đồ khảo, đồng thời đề nghị tìm kiếm thêm các chứng cứ về Hoàng Sa – Trường Sa là của Việt Nam từ nguồn tư liệu tại nước ngoài; Khẳng định chủ quyền Hoàng Sa, Trường Sa qua Luật Biển

-(BBC 28/8) CNOOC tiếp tục mời thầu ở Biển Đông: Tổng công ty Dầu khí Hải dương Trung Quốc (CNOOC) lại mời thầu quốc tế ở 26 lô, trong đó có nhiều lô nằm gần khu vực mà Việt Nam và Nhật Bản đòi chủ quyền; (VOA 28/8) Trung Quốc tiếp tục mời thầu dầu khí ở biển Đông

-(VNN 28/8) Trung Quốc lập Cục cấp điện trái phép ở Hoàng Sa: Trung Quốc đã chính thức gắn biển thành lập Cục cấp điện Tam Sa tại cái gọi là “thành phố cực Nam Trung Quốc”; (DDK 28/8) Khánh Hòa: Năm học 2012 – 2013, đưa Trường Sa – Hoàng Sa vào dạy học trong bậc THCS và THPT

-(RFI 28/8) Úc không ngại Trung Quốc phản ứng khi hợp tác quân sự với Việt Nam: Bộ trưởng Quốc phòng Úc Stephen Smith công du Việt Nam hôm nay 28/08/2012 nhằm thúc đẩy quan hệ hợp tác giữa quân đội hai nước; Trung Quốc lại mời thầu 26 lô dầu khí, đa số tại Biển Đông

-(VNN 28/8) Biển Đông: Khi Ấn Độ lên tiếng: Sự gia tăng về sức mạnh tổng thể của Trung Quốc sẽ là một phép thử quan trọng cho quan điểm và vị thế của Ấn Độ tại Châu Á. Liệu Ấn Độ có khả năng cân bằng với Trung Quốc hay không?; (Vnplus 28/8)Mỹ và sáu quốc gia ASEAN diễn tập chống khủng bố

-(BBC 28/8) Ngoại trưởng Mỹ thăm Trung Quốc: Tân Hoa Xã đưa tin Ngoại trưởng Hoa Kỳ Hillary Clinton sẽ thăm Bắc Kinh vào tuần tới trong bối cảnh căng thẳng lãnh thổ khu vực tăng cao; (TT 28/8) Quốc phòng Úc – VN dựa trên nền tảng lợi ích chung

 

-(BBC 28/8) Hạ thủy tàu ngầm đầu tiên của VN: Nhà sản xuất của Nga chính thức hạ thủy chiếc tàu ngầm lớp Kilo đầu tiên trong loạt sáu chiếc Việt Nam đặt mua; (Gd 28/8) Hoa Đông căng thẳng, Thủ tướng Nhật gửi thư cho CT Hồ Cẩm Đào

-(VNN 28/8) Việt Nam giữa ba tầng tranh chấp Biển Đông: Vấn đề tranh chấp Biển Đông hiện nay đang là thách thức lớn nhất về mặt an ninh – quốc phòng cũng như đối ngoại của Việt Nam, có ảnh hưởng to lớn đến tương lai hòa bình và phát triển của đất nước; (RFI 28/8) Tokyo phản đối vụ xe đại sứ Nhật tại Bắc Kinh bị tấn công

-(Pltp 28/8) Philippines chính thức thay đại sứ ở Trung Quốc: Bà Sonia Brady đang nằm bệnh viện ở Bắc Kinh vì đột quỵ; (Vnplus 28/8) Phân tích các điểm yếu lớn của hải quân Trung Quốc

-(VNN 28/8) TQ phát triển tên lửa đạn đạo xuyên lục địa: Trung Quốc đang đẩy nhanh việc phát triển một thế hệ tên lửa đạn đạo xuyên lục địa mới, với nhiều khả năng vượt trội hơn cùng các tên lửa phóng đi từ tàu ngầm; (VOA 28/8) Bộ trưởng Quốc phòng Australia thăm Việt Nam

 

-(Dantri 28/8) Mỹ mở rộng lá chắn tên lửa ở châu Á: Trung Quốc phản ứng gì? Mỹ mở rộng hệ thống phòng thủ chống tên lửa trong châu Á-Thái Bình Dương có nguy cơ thúc đẩy Trung Quốc tăng cường chạy đua vũ trang vì lo sợ bị bao vây; (TT 28/8) Tàu chiến hạm đội Thái Bình Dương Nga thăm Nhật

-(TN 28/8) Trung Quốc đẩy mạnh xuyên tạc về biển Đông: Trung Quốc đang tận dụng truyền thông để tăng cường tuyên truyền bóp méo sự thật về chủ quyền ở biển Đông; (DT 28/8) Philippines sẽ đưa đại sứ tại Trung Quốc về nước

-(VNN 28/8) Công bố sách khẳng định Hải Nam là cực nam của TQ: Tập sách Địa dư đồ khảo do nhà nghiên cứu Trần Đình Sơn công bố xác nhận Trường Sa, Hoàng Sa là lãnh thổ của Việt Nam. Điểm cực nam của Trung Quốc là Quỳnh Châu – đảo Hải Nam ngày nay; (ANTD 28/8) Vùng biển “nóng”

-(Infonet 28/8) Nhật: âm thầm hỗ trợ quốc phòng các nước châu Á: Lo ngại trước sự lớn mạnh của Trung Quốc, Bộ quốcc phòng Nhật Bản đang âm thầm tiến hành chương trình trợ giúp quân sự cho các quốc gia đang phát triển Đông Nam Á và láng giếng Trung Quốc; (Petrotimes 28/8) Tàu chiến Hạm đội Thái Bình Dương của Nga sẽ ghé thăm Nhật

-(Vnexpress 28/8) Tàu Trung Quốc bám riết đảo tranh chấp với Philippines: Ngoại trưởng Philippines hôm qua cho biết các tàu Trung Quốc vẫn duy trì sự hiện diện ở vùng nước gần bãi cạn Scarborough/Hoàng Nham tranh chấp; (Nld 28/8) Thêm bản đồ cổ Trung Quốc không Hoàng Sa – Trường Sa

-(VOV 27/8) Philippines và Nhật Bản tổ chức diễn tập chống cướp biển: Phía Nhật Bản điều tàu tuần tra lớn nhất của Hải quân nước này tham gia diễn tập; (Gd 27/8) Tân Hoa Xã lập văn phòng tại đảo Phú Lâm, Hoàng Sa

-(Toquoc 27/8) Trung Quốc tăng cường các công cụ tranh chấp biển: 5 lực lượng chấp pháp cạnh tranh lợi ích, tác động thuận nghịch tới quá trình hoặc định chính sách của Bắc Kinh; (TN 27/8) Trung Quốc tập trận đổ bộ cảnh báo Nhật

-(Sgtt 27/8) Đông Bắc Á: “chuyển lửa ra ngoài”: Căng thẳng tiếp tục leo thang trong tranh chấp lãnh thổ giữa Nhật và Hàn Quốc cũng như giữa Nhật và Trung Quốc. Đằng sau hai xung đột này lại đang ẩn chứa những tính toán trước hai cuộc bầu cử hay chuyển giao quyền lực ở cấp lãnh đạo cao nhất; (Petrotimes 27/8) Giải pháp nào cho an ninh Biển Đông?

-(RFI 27/8) ASEAN, nguy cơ khó khăn kinh tế và xã hội: Thủ tướng Campuchia cảnh báo như trên tại Hội nghị cấp bộ trưởng Kinh tế ASEAN lần thứ 44 khai mạc tại Siêm Rệp; Bộ trưởng Quốc phòng Úc công du Việt Nam

-(BBC 27/8) Tướng TQ: ‘Mỹ đừng đụng đến Điếu Ngư’: Trung Quốc phản đối mạnh mẽ bất cứ hình thức áp dụng nào Hiệp ước an ninh Mỹ-Nhật đối với quần đảo mà họ đang có tranh chấp với Nhật Bản trên Biển Hoa Đông, một tướng lĩnh cao cấp của quân đội Trung Quốc đã nói hôm 24/8; (ANTD 27/8) Trung Quốc: “Mỹ đừng động đến Điếu Ngư”

-(Infonet 27/8) Chính phủ Nhật chi 2 tỷ yên để mua quần đảo Senkaku: Chính phủ Nhật Bản đã trả 2 tỷ yên (25,4 triệu USD) để mua quần đảo Senkaku và hi vọng tháng tới sẽ nắm quyền kiểm soát quần đảo khiến mối quan hệ Trung-Nhật căng thẳng trong thời gian qua

-(Vnplus 27/8) Nhật bác đơn xin lên quần đảo Senkaku của Tokyo: Chính quyền thành phố Tokyo muốn tiến hành khảo sát một số hòn đảo thuộc quần đảo này để định giá cho việc mua chúng từ chủ sở hữu tư nhân; (RFI 27/8) Châu Á khó xử trước kế hoạch mở rộng lá chắn chống tên lửa của Mỹ

-(TN 27/8) Ấn Độ tăng cường tên lửa tối tân: Tờ The Times of India ngày 26.8 đưa tin chính phủ Ấn Độ sắp thông qua kế hoạch trang bị tên lửa siêu thanh Brahmos cho máy bay chiến đấu Sukhoi-30MKI; Trung Quốc xây cơ sở phi pháp trên biển Đông

-(Pltp 27/8) Xây dựng quy chế tổ ngư dân sản xuất trên biển: Ngày 26-8, tin từ UBND tỉnh Quảng Ngãi cho biết nơi đây vừa giao Sở NN&PTNT Quảng Ngãi xây dựng quy chế tổ chức và hoạt động của tổ ngư dân đoàn kết sản xuất trên biển; Trung Quốc sẽ thiệt hại nếu làm ASEAN mất niềm tin

-(LD 27/8) Trung Quốc: Chu kỳ khiêu khích không sớm kết thúc: Bất chấp việc vi phạm vùng biển đảo thuộc chủ quyền của Việt Nam, Trung Quốc đã đưa ra quy hoạch trung hạn về bảo vệ sinh thái biển ở Hải Nam, song không nằm ngoài việc độc chiếm các đảo và tài nguyên trên biển Đông; (Sgtt 27/8) Trung Quốc trước sức ép thiếu hụt nguồn dầu mỏ

-(ANTD 27/8) “Thông điệp” gửi Trung Quốc, Mỹ tái can dự vào Thái Bình Dương: Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton tuần này sẽ có chuyến thăm hiếm hoi tới Nam Thái Bình Dương, trong một động thái mà các nhà phân tích cho rằng nhằm làm kiềm chế sức ảnh hưởng đang gia tăng của Trung Quốc đối với các quốc đảo trong khu vực này; (ND 27/8) Xây dựng Cảnh sát biển Việt Nam ngày càng vững mạnh

-(RFI 26/8) Ngoại trưởng Mỹ công du Nam Thái Bình Dương: Tín hiệu cho Trung Quốc: Khai mạc vào ngày mai, 27/08/2012, Diễn đàn FIP tập hợp 16 quốc gia và lãnh thổ trong đó có Úc và New Zealand; (Gd 26/8) Tân Hoa xã lại bình luận về quan hệ Mỹ – Việt, ván cờ Thái Bình Dương

-(Toquoc 26/8) Nguyên nhân gây sóng gió quan hệ Trung-Nhật: Sự trỗi dậy của cánh hữu ở Nhật Bản đã thổi bùng những “vấn đề lịch sử” gây sóng gió quan hệ Trung – Nhật trong mấy tuần qua; (BBC 26/8) Biểu tình chống Nhật tiếp diễn ở TQ

-(Vnexpress 26/8) Trung Quốc xây nhà máy trái phép ở Hoàng Sa: Trung Quốc hôm 25/8 bắt đầu xây dựng các cơ sở xử lý rác và nhà máy xử lý nước thải cho cái gọi là thành phố Tam Sa; (PNTD 26/8) Indonesia hạ thủy chiến hạm tàng hình, TQ xâm phạm Trường Sa

-(Gd 26/8) Biển Đông: Ngoại trưởng Indonesia không tin TQ “nhúng tay vào” ASEAN? “Nguy cơ ở đây là một tính toán sai lầm hoặc nhận thức không đúng đắn dẫn tới hành động tạo ra phản ứng ngược và sau đó là hiệu ứng dây chuyền.”; (RFA 26/8) Làm sao giải quyết tranh chấp trên biển Đông

Rối với “Sân sau” ngân hàng – VEF/VNN

3 Th9

Rối với “Sân sau” ngân hàng

Trong lúc hoạt động tái cấu trúc đang diễn ra mạnh cùng với yêu cầu thanh lọc nợ xấu, nhiều ý kiến cho rằng, cần bóc tách những khoản tiền tới hàng nghìn tỷ đồng mà NH cho DN liên quan đến người nhà vay.

Tiền chảy xuôi, chạy ngược, lòng vòng

Thống đốc Nguyễn Văn Bình đã từng đưa ra một số liệu, vào tháng 6 NHNN đã bơm ra thị trường một lượng tiền rất lớn, lên tới 180.000 tỉ đồng. Trước đó trong tháng 2, NHNN cũng “bơm” 60.000 tỉ đồng cho nông nghiệp, nông thôn. Thế nhưng, tại sao doanh nghiệp vẫn luôn kêu khó tiếp cận vốn NH. Vậy, tiền của NH đang ở đâu.

Bà Lê Thu Hà – Giám đốc Công ty TNHH Lê Xim (đầu tư xây dựng) thắc mắc: công ty chúng tôi không chậm nợ, chậm lãi một ngày nào nhưng mỗi lần vay 1 khoản tiền mới thì NH “sớm nắng chiều mưa”. Sáng đồng ý giải ngân, nhưng trưa bảo hết tiền. Vậy thì những công ty khác, mỗi lần vay tiền NH để làm ăn không biết khó khăn như thế nào? Có những khách hàng nào đang vay được tiền từ NH?

Và chuyên gia ngành NH Nguyễn Trí Hiếu cho biết: có 2 loại DN vay vốn NH. Đó là những DN vay tiền để rồi chết cùng hàng tồn kho; DN có mối quan hệ người nhà với NH.

 

 

Như vậy thực tế đang chỉ ra, tiền của NH đang chảy vào chỗ thân quen. Nhiều doanh nghiệp vay vốn NHTM lại chính là các công ty “sân sau” của chính thành viên hội đồng quản trị NHTM, trong đó phần nhiều công ty hoạt động trong lĩnh vực bất động sản.

Bà vú nuôi tốt bụng

Trong một cuộc trò chuyện, đại diện một công ty làm trong lĩnh vực đấu thầu thiết bị trường học cho biết: cứ làm hợp đồng trên 10 tỷ là phải vay vốn NH. Nếu muốn có tiền nhanh và kịp để làm thì đến các công ty ủy thác tài chính và đầu tư tài chính đương nhiên chịu lãi suất cao và phí môi giới “chút đỉnh”.

Vị đại diện này nói: thực ra các công ty ủy thác tài chính này có mối quan hệ mật thiết với NH. Thường là thân quen với cán bộ tín dụng cấp hội sở. Nếu vay khoản lớn, họ sẽ chịu trách nhiệm làm đẹp hồ sơ chuyển sang NH. Chỉ chờ ngày giải ngân.

Song không chỉ dừng lại đó, hiện nay không ít nhà băng lợi dụng công ty quản lý và khai thác nợ trực thuộc như một “sân sau” để cho vay với lãi suất cao. Trong đó điển hình là công ty được NHNN cấp phép: quản lý và khai thác nợ trực thuộc (AMC) với nghiệp vụ tiếp nhận, quản lý các khoản nợ tồn đọng, tài sản bảo đảm để xử lý, thu hồi vốn nhanh. Tuy nhiên nhiều NH đã để công ty AMC “sân sau” thực hiện cả các nghiệp vụ tín dụng vào các lĩnh vực nhạy cảm như bất động sản, chứng khoán.

Ví dụ, một khách hàng đến NH vay 3 tỷ đồng thế chấp bất động sản (có giá trị 4-5 tỷ đồng). Thay vì cho vay, NH chuyển hồ sơ này qua công ty AMC. Công ty AMC sẽ làm hợp đồng mua bất động sản thế chấp của khách hàng có kỳ hạn 2 năm giá trị 3 tỷ đồng và lãi suất cộng phí lên đến 25-30% mỗi năm. Nếu đến hạn khách hàng không trả 3 tỷ đồng cho NH, tài sản thế chấp sẽ thuộc về công ty AMC. Với nghiệp vụ này, nhà băng có thể bơm vốn cho vay bất động sản một cách dễ dàng hơn

Kẽ hở pháp lý

Chuyên gia ngành tài chính – NH, người có kinh nghiệm làm việc tại Mỹ, ông Bùi Kiến Thành đã xác nhận với Đại Đoàn Kết: ở Việt Nam có qui định: đối với thành viên hội đồng quản trị NH, nếu công ty của mình được giải ngân vốn từ NH thì yêu cầu phải báo cáo với hội đồng. Trên giấy tờ, có luật pháp nhưng khi đưa ra cuộc sống thực tiễn bị che khuất rất nhiều. Bởi công ty “sân sau” không chỉ có quan hệ với một hội đồng thành viên mà còn gắn bó chặt chẽ với một số nhóm người lãnh đạo khác. Sẽ có chuyện thất thoát tiền đầu tư vào các công ty này.

“Hàng năm, tăng trưởng tín dụng vẫn được báo cáo. Vấn đề là chúng được giải ngân ở lĩnh vực nào, cách thức nào”- chính ông Thành đặt câu hỏi.

Còn TS. Lê Xuân Nghĩa, nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia nói: Tình trạng các NHTM cho vay sai quy định dẫn đến rủi ro không phải cán bộ tín dụng không biết. Bởi một hợp đồng tín dụng luôn có quy định rất chặt chẽ, nhưng đôi khi dòng vốn tín dụng được đổ vào các lĩnh vực từ ý chí của các ông chủ NH. Điều này buộc các cán bộ tín dụng phải hợp thức hóa bằng cách định giá tài sản thế chấp lên cao để bơm vốn nhiều hơn, hoặc cho vay một dự án ở công ty khác và công ty này bắt tay cho vay lại các dự án của ông chủ NH…

“Sân sau” NH không chỉ đơn thuần nhìn nhận là các công ty có người quen thuộc thuộc NH mà còn được hiểu theo nghĩa khác: NH thành lập công ty của mình rồi dùng các nghiệp vụ để đi thâu tóm thị trường, cho vay các khoản lãi suất cao.

Các chuyên gia cho rằng, phải có biện pháp kiểm tra cán bộ NH có công ty “sân sau”, công ty gia đình, hoặc móc ngoặc, thông đồng với lãnh đạo NH cung ứng các dịch vụ có liên quan đến hoạt động của ngành như: đầu tư tài chính, cho thuê tài chính…

 

(Theo Đại Đoàn kết)

Thế giới 24h: Rậm rịch mua đảo tranh cãi – VNN

3 Th9

Thế giới 24h: Rậm rịch mua đảo tranh cãi

Nhật Bản bắt đầu xúc tiến việc mua đảo tranh chấp với Trung Quốc, Iran tuyên bố có kẻ thù chung với Triều Tiên, nổ máy bay không rõ nguyên nhân tại Mỹ… là những tin tức nóng nhất 24 giờ qua.

Tin nổi bật

Nhóm quan chức và chuyên gia của Nhật đã đến quần đảo tranh chấp với Trung Quốc là Senkaku/Điếu Ngư để tiến hành đánh giá giá trị của khu vực đảo này.

 

Phái đoàn của Nhật ra khảo sát các đảo thuộc quần đảo Senkaku/Điếu Ngư
Phái đoàn này gồm có 25 người trong đó có các quan chức thủ đô Tokyo, một chuyên gia đánh giá bất động sản và các nhà nghiên cứu chính sách biển đã xuất phát từ đảo Okinawa để đến ba đảo trong nhóm đảo tranh chấp.

 

Phái đoàn này đã tới ba đảo Uotsuri, Kitakojima và Minamikojima để tìm hiểu những lợi ích mà con người có thể khai thác trên ba đảo và xác định những vị trí để xây dựng các công trình trong vùng nước xung quanh.

Chính quyền thủ đô Tokyo cho biết họ có kế hoạch nghiên cứu môi trường tự nhiên trên quần đảo Senkaku/Điếu Ngư vì cho rằng đó là việc làm cần thiết trước khi mua đảo. Ngoài việc khảo sát bờ biển, điều kiện khí quyển và độ sâu nước biển, nhóm khảo sát còn có nhiệm vụ ước lượng giá trị thật sự của những hòn đảo mà Tokyo đang định mua.

Sau chuyến khảo sát này, một đợt khảo sát khác sẽ tiếp tục được tiến hành trên các đảo này vào tháng 10 tới đây. Thị trưởng Tokyo là ông Shintaro Ishihara cho biết ông sẵn sàng ra đảo trong đợt khảo sát tới.

Trước đó, chính quyền Tokyo đã đệ đơn xin phép đổ bộ lên quần đảo tranh chấp nhưng bị chính phủ từ chối vì lý do an ninh. Hiện Bộ Ngoại giao Trung Quốc chưa có bình luận gì về chuyến khảo sát nêu trên, mặc dù nó trở thành tâm điểm trên các mặt báo Trung Quốc. Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) khẳng định chuyến khảo sát của phía Nhật là “bất hợp pháp”.
 
Về khoản tiền mua đảo, ông Shintaro Ishihara cho biết tính đến tháng 8,  Tokyo đã thu được 19 triệu USD. Thống đốc Shintaro Ishihara không tiết lộ giá cụ thể mà Tokyo sẽ bỏ ra để mua 3 hòn đảo nhưng chính phủ Nhật Bản nêu mức 25 triệu USD.

Yoshihiko Yamada, cố vấn đặc biệt thuộc chính quyền thành phố Tokyo, nói từ boong tàu: “Một sự thật không thể phủ nhận rằng các đảo này thuộc lãnh thổ của Nhật Bản. Do đó, nhiệm vụ của chúng tôi là tìm ra cách tốt nhất để giữ gìn chúng”. 

Tin vắn

– Tehran và Bình Nhưỡng hôm qua ký kết hiệp định hợp tác khoa học và công nghệ, một văn kiện khiến mối quan hệ giữa hai bên trở nên gần gũi hơn.

– Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Lương Quang Liệt hôm qua tuyên bố mối quan hệ ngày càng khăng khít giữa Bắc Kinh với khu vực Nam Á không gây hại cho bên thứ ba, mà chỉ nhằm tăng cường an ninh và ổn định trong khu vực.

– Bạo lực bùng phát ở tỉnh Baluchistan, Pakistan khi các tay súng bắn chết 7 người Hồi giáo dòng Shiite trong hai vụ riêng rẽ.

– Indonesia đã tiếp nhận 4 chiếc máy bay phản lực cánh quạt A-29 Super Tucano. Đây là đợt giao hàng đầu tiên trong tổng số 16 chiếc.

– Syria đã thả 225 người bị bắt giữ trong các chiến dịch của lực lượng an ninh kể từ khi đất nước này rơi vào tình trạng bất ổn.

– Lãnh đạo tối cao của Iran, Giáo chủ Ayatollah Seyyed Ali Khamenei khẳng định Iran và Triều Tiên có chung kẻ thù vì các cường quốc ngạo mạn không chấp nhận các quốc gia độc lập.

– Nga sẽ phát triển hệ thống phỏng thủ tên lửa trên biển có sức mạnh tương đương với hệ thống Aegis của Mỹ.

– Ba người đã thiệt mạng và 14 người khác bị thương trong một vụ đánh bom xe ở thủ đô Baghdad của Iraq.

– Vụ tai nạn xảy ra hôm nay tại nhà ga ở vùng khai thác than Kemerovo thuộc miền trung của nước Nga, khiến ít nhất một người chết và 13 người bị thương.

– Chiếc máy bay huấn luyện  L-39 Albatross đã bị nổ tung trước sự quan sát của hàng ngàn người trong buổi trình diễn không quân tại bang Iowa, Mỹ khiến phi công thiệt mạng.

Thông tin trong ảnh

 

Thủ đô Moscow của Nga đang tưng bừng tuần lễ kỷ niệm thành lập thành phố.

Phát ngôn ấn tượng 

 

“Một số người trong cộng đồng quốc tế nghi ngờ Trung Quốc sẽ trỗi dậy bằng vũ lực và họ đang chủ động truyền bá học thuyết về mối họa Trung Quốc. Nhưng các nỗ lực trao đổi và hợp tác với các nước Nam Á của quân đội Trung Quốc được thực hiện nhằm duy trì an ninh và ổn định khu vực, chứ không đe dọa bất kỳ bên thứ ba nào” – Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Lương Quang Liệt phát biểu trong chuyến thăm tới Ấn Độ.

Ngày này năm xưa 

Ngày 3/9/1953: Thủ tướng Pháp Francois Mitterrand từ chức vì chính sách thuộc địa

 

  • Lê Thu (tổng hợp)

 

Đọc Bình Ngô Đại Cáo – VHNA

3 Th9

Đọc Bình Ngô Đại Cáo

Ngô Nhân Dụng

Gần đây tôi trở lại cái thói quen hay lẩm nhẩm bài Bình Ngô Ðại Cáo của Nguyễn Trãi. Ðem đạo nghĩa để thắng hung tàn – Lấy chí nhân mà thay cường bạo. Ðọc xong bỗng thấy cái xương sống lưng mình đứng thẳng hơn, y như có người kéo cho đầu mình bắt phải ngẩng lên vậy. Hồi còn trẻ tôi dậy học trò môn lịch sử, đã có lúc hành hạ các em nhỏ bằng bài văn này. Khi học đến đoạn Lê Lợi kháng Minh, tôi đố các học sinh, ai học thuộc lòng bài Ðọc Bình Ngô Ðại Cáo sẽ được 20 điểm. Không hiểu sao hồi xưa các thầy cô ở nước ta hà tiện, với môn sử, địa điểm tối đa thường chỉ cho tới 15, 16. Cho nên nghe nói 20/20 nhiều em học trò cũng hăng hái chấp nhận lời thách đố của thầy giáo.
Tôi không ngờ, có rất nhiều học sinh hồi đó, những năm 1960 ở Sài Gòn, đã học thuộc lòng bài Ðọc Bình Ngô Ðại Cáo, bản dịch rất văn chương chép trong Việt Nam Sử Lược. Tới ngày trả bài, nhiều em xin lên đọc, phải cho các em đọc theo lối tiếp sức. Một em đọc nửa chừng, ông thầy ra hiệu cho một em khác đọc tiếp, rồi trở lại người cũ hay đổi sang người mới, em nào cũng phải sẵn sàng đọc tiếp, tức là phải thuộc lòng cả bài Ðọc Bình Ngô Ðại Cáo. Khi chấm dứt, “Bá cáo xa gần, ngỏ cùng nghe biết” thì cả lớp vỗ tay; thầy lẫn trò đều nghẹn ngào. Bởi vì khi cùng nhau đọc và nghe bài đại cáo này, lòng yêu nước thế nào cũng dâng lên, bồi hồi nhớ các tổ tông đời trước!
Một nửa thế kỷ đã qua, bây giờ tôi chắc nhiều học sinh cũ của tôi vẫn còn nhớ bài Ðọc Bình Ngô Ðại Cáo, dưới ngòi bút dịch nhuần nhã cao sang của Bùi Kỷ. Nhiều người sau này đã dịch cách khác, có thể đúng, sát nghĩa hơn; nhưng không thể coi là những áng văn chương như bản dịch Bùi Kỷ. Tôi hy vọng các em vẫn còn có thời giờ lâu lâu đọc lại, thưởng thức những lời văn trác tuyệt đó. Chính tôi có những lúc thấy mình đang lẩm nhẩm, “Giang san từ đây mở mặt – Xã tắc từ đây vững nền.” Chợt thấy mình đang đọc, xong rồi lòng ngẩn ngơ.
Cho nên, tôi nảy ra một ý kiến muốn đề nghị với các thầy, các cô giáo, ở Việt Nam cũng như ở các nước khác. Tại sao chúng ta không tổ chức một ngày giỗ Lê Lợi bằng một buổi đọc Bình Ngô Ðại Cáo? Tháng Tám Âm lịch sắp tới có hai ngày giỗ ai cũng nhớ: Hăm mốt Lê Lai, hăm hai Lê Lợi. Hồi nhỏ, có lần tôi đã được dự lễ ở ngay tại Ðền Vua Lê bên cạnh hồ Hoàn Kiếm, Hà Nội. Bây giờ đúng là lúc nên cho các bạn trẻ ở nước ta đọc lại Nguyễn Trãi, nhớ lại công ơn Lê Thái Tổ. Nhân ngày giỗ vua Lê, học sinh tiểu học, trung học tất cả các làng, các tỉnh, khắp nước Việt Nam hẹn nhau một giờ cùng tụng đọc bài Bình Ngô Ðại Cáo. Các em không cần học thuộc lòng, cứ cầm bản văn đọc dõng dạc trang nghiêm cũng quý lắm rồi. Chắc tổ chức ở trong trường thì không ai gọi là biểu tình. Không cần phải xin phép xin tắc gì cả. Ở nước ngoài thì càng dễ tổ chức hơn nữa. Ðọc trong chùa, trong nhà thờ càng thêm nghiêm trang.
Nhiều người sẽ phản đối, vì sợ các em học sinh không hiểu hết được cả bài Bình Ngô Ðại Cáo. Chuyện đó tự nhiên; nhưng không hiểu thì phải học cho hiểu. Bố mẹ, thầy cô phải học trước cho rõ nghĩa từng câu, rồi giảng lại cho các em hiểu. Không nên lười, không nên ngại khó. Cái công mình học cho hiểu nghĩa bài Bình Ngô Ðại Cáo không khó nhọc bằng công các cụ Lê Lợi, Nguyễn Trãi đời xưa đánh giặc Minh suốt 10 năm đâu!
Có người còn than phiền là bài văn này, ngay cả bản dịch ra tiếng Việt của Bùi Kỷ, cũng có nhiều chữ Hán quá. Như vậy có gì mâu thuẫn không? Một bản văn nêu cao ý chí cương cường của dân Ðại Việt chống lại cuộc xâm lăng và âm mưu Hán hóa của vua chúa bên Tàu, không lẽ mình lại cứ sử dụng đầy chữ Hán như thế? “Nhật nguyệt hối rồi lại minh – Càn khôn bĩ rồi lại thái!” Sao không nói ra tiếng Việt ròng cho chúng cháu nhờ!
Xin nhắc: Những chữ đó đều thuộc vào tiếng Việt từ lâu rồi. Ông anh tôi tên là Nhật, cô em tên là Nguyệt, bộ tưởng họ người Trung Quốc hay sao? Nói đến “Càn Khôn” mà e ngại là mình ăn phải đũa người Trung Hoa, thế thì không nghe bà chúa thơ nôm Hồ Xuân Hương nói, “Miệng túi càn khôn thắt lại rồi;” nghe mà cười khúc khích với nhau hay sao? Nếu không chịu học thì làm sao biết mà cười? Những chữ đó, chúng không có quốc tịch. Ở bên Trung Quốc nó là chữ Tàu; qua biển sang Nhật nó thành tiếng Nhật; sang đến nước ta nó là tiếng Hán Việt. Ai nuôi nó thì nó thành đứa con ngoan ngoãn cho mình sai bảo. Còn ai từ chối nó thì nó đi mất luôn. Thế khi mình đi biểu tình, hô to, “Ðả đảo Trung Quốc xâm lược” thì mình đang nói tiếng gì đây? Cả sáu chữ được hô lên đều là gốc Hán, là con nuôi cả! Tổ tiên chúng ta đã gom chúng lại, nuôi nấng chắt chiu được mấy chục ngàn tiếng mới, gọi là tiếng Hán Việt, truyền lại cho con cháu xài trong cả ngàn năm. Bây giờ tính đem đổ xuống sông xuống biển hết hay sao?
Có người lớn cái đầu, 40, 50 tuổi mà vẫn cứ e ngại, bảo rằng mình rất khâm phục con người Nguyễn Công Trứ, nhưng không thể đọc thơ ông được. Vì trong đó toàn chữ Hán. Ðọc lên tưởng như mình hóa thành người Trung Hoa!
Người nói câu đó rõ ràng là thời còn ít tuổi đã mất cơ hội học đến nơi đến chốn. Cho nên khi lớn lên, không muốn học, sợ khó. Mà đó chỉ là học có mấy chục chữ Hán Việt trong một bài thơ, mà đã sợ khó rồi. Bèn tự trừng phạt, không cho mình đọc thơ Nguyễn Công Trứ nữa. Mà thực sự, có ai bắt chúng ta phải học chữ Hán đâu. Chỉ cần nghe đọc lên thì hiểu cái tiếng gốc chữ Hán ý nghĩa thế nào thôi. Người Trung Hoa viết thế nào, không cần biết. Hãy tưởng tượng một học sinh người Nhật phải học chữ Hán thế nào thì thấy việc học thơ cổ của mình dễ ợt. Nước Nhật chưa bị người Trung Hoa đô hộ ngày nào, nhưng trong ngôn ngữ họ bắt cóc đem chữ Hán về nuôi và dùng, đông đúc cũng bằng một nửa số chữ thông dụng.
Một người Nhật biết chữ có nghĩa là phải biết vài ngàn chữ Hán. Nhìn chữ người Hoa viết thế nào phải đọc lên được, hiểu được nghĩa. Mệt nhất là phải biết cách viết chữ đó, viết đúng thứ tự, có 10 nét thì nét nào viết trước, nét nào viết sau. Ở nước Nhật 99% dân biết chữ. Một học sinh qua bậc tiểu học phải biết mấy trăm chữ, học hết trung học phải biết mấy ngàn chữ, tất cả được quy định trong chương trình giáo dục. Nếu không học thì lớn lên cầm tờ báo không đọc được!
Nghĩ đến công khó nhọc của các học sinh Nhật thì phải thấy mình học thêm một chút để hiểu bài Bình Ngô Ðại Cáo là việc dễ như không. Cả nước cùng học lại, cùng hiểu nghĩa bài Bình Ngô Ðại Cáo thì 90 triệu trái tim cùng đập theo một nhịp. Ðến nước sông Hồng cũng phải sôi lên đỏ rực, nước Cửu Long cũng phải cuồn cuộn dâng trào.
Ước mong quý vị nhà giáo đồng nghiệp của tôi sẽ để ý tới đề nghị này. Ước mong ngày Giỗ Vua Lê năm nay cả nước sẽ cùng đập trống, gõ mõ, đọc Bình Ngô Ðại Cáo theo nhịp của trái tim mình. Sẽ cùng nhau đọc: “Nền vạn thế xây nên chăn-chắn – Thẹn nghìn thu rửa sạch làu-làu!” Rồi quyết tâm cùng nhau làm sao đừng để cho con cháu bị mắc một mối nhục ngàn thu!
 
Nguồn: diendantheky.net
%d bloggers like this: