Lưu trữ | 3:48 Chiều

Hé lộ về tàu ngầm Nga sắp chuyển giao cho Việt Nam – DT

10 Th9

 Hé lộ về tàu ngầm Nga sắp chuyển giao cho Việt Nam

(Dân trí) -Sự kiện Nga hạ thủy chiếc tàu ngầm đầu tiên trong 6 chiếc tàu ngầm bán cho Việt Nam đã thu hút được sự quan tâm của dư luận. Tạp chí Học viện Hải quân Mỹ (USNI) mới đây đã đăng bài viết chi tiết của giáo sư Carlyle A. Thayer về loại tàu ngầm này.

 >>  Cuối năm Nga chuyển giao Việt Nam tàu ngầm đầu tiên

 

 Tàu ngầm
Tàu ngầm Yunes lớp Kilo.

Xin trích đăng bài viết của giáo sư Carlyle A. Thayer, chuyên gia về Việt Nam, giáo sư danh dự về chính trị học, Đại học New South Wales tại Học viện Quốc phòng Australia, Canberra.

 

Ngày 15/8, báo Thanh Niên đưa tin Việt Nam sẽ tiếp nhận chiếc tàu ngầm đầu lớp Kilo đầu tiên vào cuối năm nay, trong dự án mua 6 chiếc tàu ngầm loại này của Nga. 5 chiếc còn lại dự kiến sẽ được chuyển giao với tốc độ 1 chiếc/năm. Theo Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam Phùng Quang Thanh, Việt Nam sẽ phát triển một hạm đội tàu ngầm hiện đại trong vòng 5, 6 năm nữa (2016-2017).

 

Cuối những năm 1980, Việt Nam đã tìm kiếm mua chiếc tàu ngầm đầu tiên của Liên Xô. Khi đó, một nhóm thủy thủ đã được chọn và được huấn luyện trên chiếc tàu ngầm chạy bằng diesel Project 641 thuộc Hạm đội Thái Bình Dương của Liên Xô. Nhưng chương trình sau đó đã bị ngưng trệ và hi vọng sở hữu chiếc tàu ngầm đầu tiên của Việt Nam đã bị trì hoãn khi Liên Xô tan rã.

 

Trong thỏa thuận đổi gạo lấy vũ khí năm 1977, Việt Nam đã mua hai chiếc tàu ngầm mini lớp Yogo của Triều Tiên. Các tàu này được neo đậu ở Cảng Cam Ranh để đại tu. Thông tin về hai chiếc tàu ngầm này không được tiết lộ trong suốt 13 năm, cho đến tháng 1/2010, báo Tuổi trẻ đã tiết lộ về sự tồn tại của M96, đơn vị tàu ngầm bí mật của Việt Nam với một bức ảnh chụp tàu ngầm Yugo và thủy thủ đoàn. Các tàu ngầm Yugo đã được sử dụng cho các hoạt động dưới đáy biển. Theo một tùy viên quân sự phương Tây ở Matxcơva, “kinh nghiệm từ tàu ngầm loại nhỏ cung cấp nền tảng cơ bản cho sự hiểu biết các hoạt động tàu ngầm và bảo trì.”

 

Mong muốn của Việt Nam sở hữu tàu ngầm với kích cỡ thông thường đã được thể hiện rõ vào năm 1997 sau chuyến thăm cảng Cam Ranh của tàu ngầm Nga Project 636 lớp Kilo. Năm 2000, các thông tin, không được xác nhận, cho biết là Việt Nam và Nga đã ký biên bản ghi nhớ liên quan đến khả năng bán tàu ngầm. Cũng trong năm đó, Việt Nam và Ấn Độ đã ký một thỏa thuận quốc phòng trong đó có một điều khoản liên quan đến việc hải quân Ấn Độ đào tạo thủy thủ cho Việt Nam, kể cả thủy thủ tàu ngầm.

 

Bối cảnh

 

Tháng 10/2002 Việt Nam đã yêu cầu Ấn Độ hỗ trợ huấn luyện về tàu ngầm và 4 năm sau Ấn Độ thông báo sẽ đào tạo các sinh viên sĩ quan và sĩ quan hải quân Việt Nam. Hiện Ấn Độ đang huấn luyện quy trình thoát hiểm ở tàu ngầm cho thủy thủ Việt Nam.

 

Năm 2008 đánh dấu một bước ngoạt lớn. Việt Nam đã đạt được thỏa thuận về nguyên tắc với Nga mua 6 chiếc tàu ngầm Project 636M lớp Kilo. Trong năm 2008, Bộ trưởng Quốc phòng và Chủ tịch nước Việt Nam đã có các chuyến công du riêng rẽ tới Mátxcơva để thúc đẩy thỏa thuận này.

 

Năm 2009, các nguồn tin từ giới công nghiệp Nga đã được công khai. Ngày 24/4, ông Vladimir Aleksandrov, tổng giám đốc Admiralteiskie Verfi (Nhà máy đóng tàu Admiralty) ở St Petersburg, thông báo là công ty của ông đã được chỉ định thực hiện hợp đồng chế tạo 6 tàu ngầm cải tiến Project 636 lớp Kilo. Giá mỗi chiếc tàu ngầm này là 300-350 triệu đô la và tổng giá trị hợp đồng là 1,8 – 2,1 tỷ đô la Mỹ.

 

Hợp đồng chính thức mua 6 chiếc tàu ngầm này được ký kết ở Mátxcơva, giữa nhà xuất khẩu vũ khí Nga Rosoboronexport và bộ Quốc phòng Việt Nam vào tháng 12/2009, dưới sự chứng kiến của Tổng thống Nga Putin và Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng. Nhà máy đóng tàu Admiralty bắt đầu đóng chiếc tàu ngầm đầu tiên trong số 6 chiếc, trong lễ khởi công ngày 24/8/2010. Tàu ngầm này được hạ thủy ngày 28/08/2012, và sẽ trải qua một loạt thử nghiệm trên biển trước khi chuyển giao cho Việt Nam.

 

Thỏa thuận tàu ngầm giữa Việt Nam và Nga cũng bao gồm các điều khoản ngoài chuyển giao như huấn luyện thủy thủ, xây dựng cơ sở bảo dưỡng trên bờ. Tháng 3/2010, Việt nam chính thức yêu cầu sự hỗ trợ của Nga trong việc xây dựng một căn cứ tàu ngầm tại Vịnh Cam Ranh

Tàu ngầm Project 636M lớp Kilo

 

Tàu ngầm Project 636M chính thức là tàu ngầm lớp Varshavyanka của Nga, nhưng nó được NATO gọi là lớp Kilo, nghĩa là tàu ngầm phi hạt nhân tấn công nhanh (SSK). SSK có thể thực hiện những sứ mệnh trong các cuộc chiến tàu ngầm, tàu chiến, bảo vệ ven biển, phá mìn, do thám và tuần tra nói chung.

 

Việt Nam đã đặt hàng phiên bản cản tiến mới nhất của 636MV, có tầm xa, tốc độ, độ tin cậy, sự chắc chắn, độ bền vững, các đặc tính âm thanh, tiếng động và hỏa lực đều tốt hơn so với phiên bản trước đó.

 

Tàu ngầm Project 636 lớp Kilo còn được Hải quân Mỹ đặt biệt danh là “lỗ đen” vì mức độ tĩnh lặng khi hoạt động của nó. Tàu ngầm Project 636MV đã cải tiến đặc tính tàng hình qua việc loại bỏ các van của khoang chứa nước và thân tàu được phủ nhiều lớp “ngói cao su” chống dội âm. Các lớp “ngói” này được gắn vào phần thân tàu và cánh ngầm nhằm hấp thụ sóng âm chủ động, qua đó, làm giảm và bóp méo các tín hiệu phản hồi. Các lớp “ngói chống dội âm” cũng ngăn chặn âm thanh phát ra từ trong tàu, làm giảm khả năng bị phát hiện bởi sóng âm thụ động.

 

Tàu ngầm lớp Kil cải tiến dài 73,8m, rộng 9,9m với với mức mớn nước là 6,2 m. Lượng choán nước khi nổi là 2.350 tấn và có thể lặn sâu 1/4 dặm. Tàu ngầm lớp Kilo cải tiến chạy bằng động cơ diesel-điện, có tầm xa 9.650km và có thể chạy 700km dưới nước với vận tốc 5km/h ở tốc độ chạy yên lặng. Tuy nhiên nó có thể đạt được vận tốc tối đa là 37km/h. Và có vẻ như Việt Nam không chọn trang bị hệ thống Air Propulsion độc lập có thể cho phép kéo dài thời gian hoạt động tuần tra. Thủy thủ đoàn của tàu lớp Kilo cải tiến là 57 người.

 

Tàu ngầm Project 636MV có 6 ống phóng ngư lôi 533 mm ở phía trước. Nó có thể mang tới 18 thủy lôi (6 nạp trong ống và 12 trên dàn phóng ) hoặc 24 thủy lôi ( mỗi ống có 2 quả và 12 quả trên dàn ). Hai trong số các ống phóng ngư lôi được thiết kế để điều khiển từ xa việc phóng ngư lôi với độ chính xác rất cao. Tàu lớp Kilo cải tiến cũng có thể bắn chặn tên lửa hành trình chống tàu với ống phóng ngư lôi. Tàu lớp Kilo cũng mang tên lửa phòng không MANPADS Strela-3.

Trong tháng 6/2010, có tin nói rằng tổng chi phí hợp đồng mua tàu ngầm của Việt Nam đã tăng từ ước tính ban đầu là 1,8 – 2,1 tỷ đô la lên thành 3,2 tỷ đô la. Các chi phí bổ sung bao gồm cả việc trang bị vũ khí và xây dựng cơ sở hạ tầng. Nguồn tin công nghiệp quốc phòng cho biết là các tàu ngầm lớp Kilo của Việt Nam sẽ được trang bị loại ngư lôi 53-56 hoặc loại TEST 76 hạng nặng. Nguồn tin này cũng dự đoán rằng tàu lớp Kilo của Việt Nam sẽ được gắn tên lửa chống tàu chiến, như 3M-54E hoặc 3M-54E1. Trong tháng 7/2011, ông Oleg Azizov, đại diện của công ty Rosoboronexport, khẳng định, Việt Nam sẽ nhận được loại tên lửa chống tàu chiến Novator Club-S (SS-N-27), với tầm bắn xa 300 km.

Môi trường hoạt động

Việt Nam mua tàu ngầm lớp Kilo với yêu cầu phục vụ các hoạt động trong vùng nước tương đối nông ở Biển Đông. Khi được đưa vào hoạt động, tàu ngầm sẽ giúp Việt Nam nâng cao năng lực giám sát các hoạt động của tàu thuyền bán quân sự nước ngoài và các tàu hải quân ở vùng biển ngoài khơi miền duyên hải Việt Nam và các vùng biển xung quanh quần đảo Trường Sa. Ngoài ra, các tàu ngầm lớp Kilo sẽ tạo phương tiện răn đe chống lại những âm mưu đánh chiếm nhanh một hòn đảo hoặc bãi đá của Việt Nam ở Biển Đông. Tổng quát hơn, tàu lớp Kilo sẽ cung cấp một khả năng chống tiếp cận khu vực, tuy khiêm tốn nhưng đủ mạnh, trước sự đe dọa của các tàu chiến của nước khác.

Trước khi có được những khả năng này, Việt Nam sẽ phải hội nhập được số tàu ngầm lớp Kilo này vào trong cơ cấu lực lượng quân sự và vào quá trình chuyển đổi lực lượng chiến đấu trên hai phương diện (trên mặt nước và trên không) sang ba phương diện (trên không, trên mặt nước và dưới mặt nước). Việt Nam cũng sẽ phải tìm kinh phí để bảo trì và sửa chữa cho phép các tàu lớp Kilo có thể hoạt động, và phát triển khả năng cứu hộ tàu ngầm. Các nhà phân tích công nghiệp quốc phòng dự báo là việc sử dụng và khai thác có hiệu quả loại tàu ngầm Kilo của Việt Nam sẽ ở trình độ nằm giữa Singapore và Indonesia. Các nhà phân tích này cho rằng việc Việt Nam phát triển một hạm đội tàu ngầm thực sự hiện đại trong những năm tới phụ thuộc rất nhiều vào sự hỗ trợ lâu dài của Nga và Ấn Độ.

Vũ Quý

Theo Usni

TỐI HẬU THƯ CHO VIỆT NAM TRÊN BIỂN ĐÔNG? – viet-studies

10 Th9

TỐI HẬU THƯ CHO VIỆT NAM TRÊN BIỂN ĐÔNG?

Lê Ngọc Thống

Sách lược “Không đánh mà thắng” của Trung Quốc trên biển Đông là tạo ra một thế trận với một áp lực cực lớn, buộc đối phương triệt tiêu ý chí phản kháng, nếu phản kháng là sẽ đối đầu quân sự, mà đối đầu quân sự là thảm bại. Kẻ nào dám?

Một thực tế, cho đến bây giờ, khả năng Trung Quốc đối đầu quân sự với Mỹ, dành phần thắng để soán ngôi là không thể.
Trung Quốc chưa đủ lực, mà bất cứ điều gì cũng phải có sự bắt đầu, cho nên, Trung Quốc bắt buộc phải “chọn trận mà chơi, chọn sân mà đấu”.

Biển Đông là lựa chọn đầu tiên.

Đó là, chiếm trọn biển Đông mà không cần đánh.

Nấc thang cuối cùng của hành động tranh chấp trong mưu đồ độc chiếm biển Đông, cụ thể hóa “đường lưỡi bò” của Trung Quốc là thành lập cái gọi là “thành phố Tam Sa” với đầy đủ cơ cấu tổ chức chính quyền, quân đội nhằm “sẵn sàng bảo vệ chủ quyền” (đã, đang và sẽ chiếm đoạt trên biển Đông).

Đồng thời tổ chức hàng ngàn tàu đánh cá được sự “bảo kê” của lực lượng tàu bán quân sự, khiêu khích, tràn vào khu vực EEZ của Việt Nam…

Lực lượng Hải quân với trang bị vũ khí hiện đại, vượt trội thì diễu võ, dương oai, hết cuộc tập trận này đến cuộc tập trận khác.

Báo chí truyền thông mở hết công suất xuyên tạc, kích động chủ nghĩa dân tộc, đe dọa dùng vũ lực, quân khu này, quân khu kia đợi lệnh…

Trung Quốc nhằm mục đích gì?

Trước hết, Trung Quốc đã cố tình dồn ép, gây áp lực rất lớn vào Việt Nam, không cho Việt Nam “khoảng trống để xử lý kỹ thuật”. Nghĩa là, các tình thế mà Trung Quốc bày ra như trên đã dẫn thì bất kỳ hành động phản kháng nào của Việt Nam cũng đều là nguyên nhân bắt đầu của sự xung đột quân sự. Mà xung đột quân sự, chiến tranh trên biển xảy ra, thì với khả năng hiện tại của Trung Quốc, Việt Nam liệu có đủ sức đương đầu hay không? Việt Nam có dám làm điều gì đó mà điều đó sẽ là nguyên nhân gây ra xung đột quân sự hay không?

(Ngay cả các chuyên gia quân sự nước ngoài cũng vội vàng, lo lắng, khuyên Việt Nam cảnh giác, không mắc mưu Trung Quốc, tránh gây cớ cho Trung Quốc sử dụng vũ lực…chứng tỏ cái áp lực mà Trung Quốc tạo nên ít ra đã có tác dụng).

Chiến tranh trên biển Đông hay xung đột quân sự với Trung Quốc như một vật nặng hàng ngàn cân được Trung Quốc đem treo lơ lửng trên đầu dân tộc Việt Nam buộc Việt Nam chỉ có một sự lựa chọn duy nhất, hoặc là phản kháng, tức là chấp nhận đối đầu về quân sự với Trung Quốc, hoặc là im lặng, ngậm đắng nuốt cay vào lòng, chịu mất biển, mất đảo.

Đây chính là thông điệp mang tính “tối hậu thư” mà Trung Quốc gửi đến dân tộc Việt Nam.

Và trong cách nhìn nhận, phán đoán của giới lãnh đạo hiếu chiến Trung Quốc thì Việt Nam chỉ có thể là thúc thủ. Trung Quốc không cần “ra tay” cũng có cái mình cần.

Tại sao Trung Quốc thực hiện sách lược này? Có 2 lý do.

Lý do thứ nhất là: “Không đánh mà thắng” là nghệ thuật quân sự siêu đẳng nhất, là chiến thắng tuyệt đối nhất trong chiến tranh mà binh pháp Tôn Tử truyền dạy, là nghệ thuật chủ yếu dùng mưu lược, ngoại giao, sức mạnh, để áp chế và thậm chí khi cần sẵn sàng hy sinh một cái giá rẻ mạt để đạt mục tiêu chiến thắng.

Xem ra trên biển Đông, Trung Quốc có lợi thế đó là sức mạnh Hải quân để áp chế và lực lượng ngư dân tàu cá để thỏa sức hy sinh với giá rẻ mạt.

Lý do thứ hai là: Cái lợi lộc từ thế “tọa sơn quan hổ đấu” không ai được nhiều và hiểu bằng Trung Quốc. Trung Quốc được như hôm nay cũng nhờ Mỹ hết sa lầy ở Việt Nam rồi đến chiến tranh vùng Vịnh, Irắc, Apganixtan…và Nga thì mới đứng vững sau tai họa Liên Xô sụp đổ.

Muốn bá chủ thế giới thì trước hết phải bá chủ khu vực. Nhưng khuất phục các nước nhỏ trong khu vực bằng quân sự là điều kiêng kị, bởi lẽ, rốt cuộc Trung Quốc cũng chỉ là 1 trong 2 hoặc 3 con hổ đấu nhau cho các quốc gia khác “tọa sơn quan hổ đấu” mà thôi.

Đương nhiên, Trung Quốc không thể chấp nhận “mua vui” cho các đối thủ tiềm tàng khác như Nga, Ấn, Nhật…và càng không thể chấp nhận khi các đối thủ đó lại hỗ trợ trang bị vũ khí cho các nước nhỏ gây khó cho mình.
Chắc chắn Nga, Nhật Bản, Ấn Độ… không thể chỉ “tọa sơn quan…” khi mà lợi ích quốc gia của họ gắn chặt trong đó được, họ còn hành động, thậm chí ráo riết.

Sa lầy để cho Nga, Nhật, Ấn…vượt lên là hạ sách, trong khi đối thủ nặng ký nhất là Mỹ nhởn nhơ là vỡ mộng bá chủ thế giới.
Bởi vậy, sách lược “không đánh mà thắng” trên biển Đông là sáng suốt, là sự lựa chọn khả thi của Trung Quốc trong tình hình hiện nay.

Nhà tư tưởng, quân sự Tôn Tử cũng dạy rằng: “Biết địch, biết ta trăm trận, trăm thắng”.

Nhưng “biết địch” bằng cách suy từ “ta” ra, lấy “ta” làm mọi chuẩn mực là thiếu khoa học và khách quan tức là hoàn toàn mang tính chủ quan, thì 5 ăn, 5 thua mà thôi. Đây là điều rất nguy hiểm và mạo hiểm khi tiến hành các chiến dịch quân sự.
Thực chất cốt lõi của sách lược “Không đánh mà thắng” là tạo ra một thế trận với một áp lực cực lớn, buộc đối phương triệt tiêu ý chí phản kháng, nếu phản kháng là sẽ đối đầu quân sự, mà đối đầu quân sự là thảm bại, là chết một cách rõ ràng, mười mươi.
Vậy, Trung Quốc có quá chủ quan hay không?

Giới quan sát và nhân dân Trung Quốc còn nhớ đã có 3 lần “khủng hoảng eo biền Đài Loan”. Không rõ, việc giải phóng Đài Loan, thống nhất Trung Hoa có là nguyện vọng thiết tha cháy bỏng, cấp bách của Trung Quốc hay không, nhưng lần nào Mỹ can thiệp là y như rằng Trung Quốc lùi bước.

Đặc biệt mới đây, lần “khủng hoảng” thứ 3 năm 1996. Trung Quốc tiến hành tập trận quanh đảo Đài Loan và phóng tên lửa bay qua hòn đảo này. Lập tức Mỹ điều 2 nhóm tàu sân bay chiến đấu đi vào eo biển Đài Loan khiến Trung Quốc lùi bước, xuống thang để “tránh xung đột với Mỹ”.

Với Việt Nam. 50 vạn quân Mỹ và phương tiện chiến tranh hiện đại nhất thế kỷ 20 tràn vào miền Nam Việt Nam. Trung Quốc can đừng đánh, đụng đến Mỹ anh chết, tôi chết lây. Việt Nam vẫn quyết đánh. Hai nhóm tàu sân bay chưa là gì, Mỹ, ngoài hạm đội 7, còn điều gần nửa Hạm đội 6 sang Việt Nam tham chiến, rồi trên trời B52 mà mới nghe tên thôi, nhiều quốc gia đã run như cầy sấy, thì vần vũ…nhưng Việt Nam vẫn đánh.

Đó là truyền thống dân tộc đã ngấm vào máu muôn thế hệ.

Xem ra Trung Quốc và Việt Nam quá khác nhau về sự cảm giác sức mạnh, cảm giác về nỗi sợ và đặc biệt khác nhau về quyết tâm thống nhất đất nước.

Hành động của Trung Quốc trên biển Đông gần đây là buộc Việt Nam phải triệt tiêu ý chí phản kháng vì sợ phải đối đầu với lực lượng quân sự hùng mạnh là điều không thể, nhưng kích hoạt tinh thần yêu nước của dân tộc Việt Nam lại là điều có thể.

 

Nhà văn Chu Lai: ‘Lòng yêu nước không là độc quyền cho thế hệ nào…’

10 Th9

Nhà văn Chu Lai:

‘Lòng yêu nước không là độc quyền cho thế hệ nào…’

<!–(Petrotimes) –>(Petrotimes) – Ngang tàng, khẩu khí, hình dáng bụi bặm, thấy người là thấy tiếng, thấy tiếng là thấy những ý tưởng vui hay buồn, bỡn cợt hay nghiêm túc đều rất máu lửa trong ngữ âm sang sảng của nguyên một diễn viên kịch. Giới thiệu về ông, chỉ gọn lỏn nhà văn Chu Lai là đủ, không cần bổ sung thêm những danh, tính từ dài dòng.

Là con trai nhà văn hóa Học Phi, một lão thành cách mạng đang chuẩn bị kỷ niệm thượng thọ tuổi tròn thế kỷ, một nhà viết kịch được Giải thưởng Hồ Chí Minh ngay đợt đầu tiên, nhà văn Chu Lai luôn hãnh diện vì được thừa hưởng cái gien của ông cụ: dồi dào sức khỏe, dồi dào máu nghệ sĩ, dồi dào cả đam mê sống, đam mê yêu và đam mê viết.

PV: Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch đã có chỉ thị về việc tổ chức mừng thọ 100 tuổi nhà văn, nhà viết kịch Học Phi. Cụ Học Phi 25, 26 tuổi đã làm Chủ tịch tỉnh lâm thời, nhưng rồi bỏ hết để đi làm nghệ sĩ. Vậy nên, ông con Chu Lai cũng chỉ viết và rong chơi, sống một cuộc đời không mơ màng chuyện quyền lực?

NV Chu Lai: Tôi đúng là không có khái niệm quyền lực trong văn học nghệ thuật. Trước tới nay, người ta đã bày ra cho tôi khá nhiều cơ hội thú vị, nhưng tôi luôn chểnh mảng. Khi còn đeo hàm Thiếu tá, lâu lắm rồi, hình như đã có một gợi ý mời tôi về Cục Biểu diễn Sân khấu thay ông nào đó, bộ đội lúc ấy đang có giá mà. Cán bộ tổ chức đến làm việc, tôi cứ cười khì khì chẳng xáp vô gì cả. Có lần ông Cao Tiến Lê lại đặt vấn đề hay là tôi sang Nhà xuất bản Thanh Niên, vị giám đốc ở đó sắp nghỉ hưu? Tôi cũng lơ mơ, không xoắn xuýt. Rồi nhà thơ Bằng Việt và ông Nguyễn Anh Biên bên Hội Văn học Nghệ thuật Hà Nội gợi ý tôi về nắm cái chức Tổng biên tập báo Người Hà Nội. Tôi đưa ra các điều kiện cực khó biết là họ sẽ lắc đầu: Phải thay máu hết. Một tờ báo của thủ đô phải có trang thiết bị, cơ sở vật chất, phải có văn phòng xe cộ, tóm lại phải được đầu tư thật oách. Tất nhiên họ không chấp nhận, tôi lại cười khì khì, thoát.

PV: Mọi chuyện có thể tốt hơn khi những người đủ tâm đủ tài, đủ tầm đủ uy tín không nên đây đẩy chối từ làm lãnh đạo, dành chỗ cho những người chưa hẳn đã đàng hoàng tử tế như mình?

NV Chu Lai: Tôi luôn biết dừng lại ở trước những cám dỗ không có thật. Tôi tự biết mình máu lính chiến không làm quản lý được. Nếu không, sau khi tốt nghiệp Trường Nguyễn Du, nếu ông bạn học vốn tri kỷ là trưởng ban thơ thì tôi cũng có cái chân trưởng ban văn. Nhưng tôi tính cách không ổn, thói quen lính chiến ngang tàng, lồng bồng lắm! Hồi đó tôi nói với Hữu Thỉnh: Mình với Thỉnh luôn là cặp bài trùng kể từ khi Tổng cục Chính trị lôi mấy thằng về, một thằng thiết giáp, một thằng đặc công. Thỉnh cứ là Trại trưởng, mình là Trại phó. Thỉnh là Bí thư, mình là lớp trưởng… Tốt nghiệp hai chúng tôi trở thành hai cây bút chuyên nghiệp bắt tay đi theo hai con đường khác nhau. Hữu Thỉnh đi theo con đường quan lộ vì có tố chất của người làm quan chắt chiu vun đắp. Chu Lai đi theo con đường lãng du. Cuối con đường chưa ai biết thằng nào hạnh phúc hơn thằng nào.

PV: Đúng là gieo tính cách gặt số phận, sướng hay khổ, hạnh phúc hay bất hạnh đúng là tự do mình định đoạt. Là lính đặc công chính hiệu, tự mình nếm trải sự khốc liệt tột cùng của chiến tranh, nhưng ngay trong những ngày tháng vô cùng gian khó, mong manh giữa sự sống và cái chết đó, ông vẫn viết văn. Văn chương giúp người lính là ông quên đi thực tại?

NV Chu Lai: Tôi viết văn trong những lúc nằm đợi quân bổ sung, thê lương buồn thảm giữa những cánh rừng già. Tôi về vùng ven nắng gió chan hòa, gần dân nghe được tiếng dân, nghe tiếng trẻ con khóc, tiếng chó sủa rất thanh bình. Ở vùng ven đời sống khấm khá hơn, nhưng độ khốc liệt cũng tăng lên gấp bội. Trong thế cài răng lược, trung bình 6 tháng một lần lại nướng hết quân. Lính chết, tôi – đại đội trưởng đi ngược lên rừng già chờ 2 ngày lấy quân ở Bắc mới vào. Những ngày nằm chờ trong cánh rừng hiu hắt vắng lặng, chỉ tiếng vượn hót chim kêu buồn đến nhũn người. Lúc đấy biết làm gì nữa ngoài viết văn.

PV: Ra khỏi cuộc chiến dẫu đã hơn 30 năm, những người lính như ông vẫn chưa một giây phút nào nguôi quên quá khứ. Hoài niệm chiến tranh ám ảnh day dứt hơn trong các cựu binh, một phần do hiện thực cuộc sống hôm nay không còn lãng mạn như điều các ông thường mơ tưởng khi xung trận?

NV Chu Lai: Thì thế. Nếu biết rằng, hậu chiến ngổn ngang bừa bộn lắm cái nhức đầu nhức óc như thế này, người lính chắc vẫn không rời tay súng thôi, lòng tự trọng mà nhưng sức chiến đấu và tầm hào sảng, lãng mạn có thể sẽ giảm xuống. Chúng tôi đã chiến đấu như thiên thần, đồng đội tôi ngã xuống như những hiệp sĩ tử vì đạo. Bởi, người lính ngã xuống cho những điều tốt đẹp mai sau, cho gia đình họ, người thân của họ, quê hương bản quán của họ và cả lý tưởng họ ôm ấp trong lòng.

PV: Được biết ông đang thai nghén một tác phẩm về những ngày đêm bi tráng ở Thành cổ Quảng Trị. Giả dụ, nếu những người lính đã ngã xuống ở vùng đất thiêng, những chàng trai tuổi 20 tài hoa nhất mực đó đứng dậy, nhìn cuộc sống hôm nay, họ sẽ nghĩ gì nhỉ?

NV Chu Lai: Cách nghĩ này, cách nói này là tư duy của người hiện tại. Thế hệ đó không nghĩ xa như thế. Những người lính, hầu hết là sinh viên, học sinh lãng mạn đi vào Thành cổ, họ biết sẽ hy sinh, họ chấp nhận hy sinh cho những điều cao đẹp, chứ không phải để chúng ta bây giờ tô vẽ suy diễn này nọ.

PV: Tuổi trẻ bao giờ cũng lãng mạn, lãng mạn cả trong chuyện dấn thân, nhận về mình những mất mát, thậm chí hy sinh?

NV Chu Lai: Đúng vậy, đất nước mình, thời nào cũng thế. Tôi vừa ra Trường Sa, gặp những người lính trẻ, những chàng trai cao lớn vững chãi, đẹp đẽ. Họ đã hướng dẫn cho tôi lắng nghe tiếng đập của trái tim họ, những tiếng đập từ trong lòng đất giữa bốn bề sóng nước Thái Bình Dương, những tiếng đập kiêu hùng, mạnh mẽ và sẵn sàng xả thân.

Nhà văn Chu Lai sinh năm 1946, là người con thứ 9 trong một gia đình có 10 anh em trai. Cha ông là nhà văn, nhà viết kịch lão thành Học Phi, học giả đã dành cả cuộc đời chữ nghĩa của mình chỉ để viết về một chủ đề: Người Cộng sản. Nhà văn Chu Lai từng chia sẻ về cha mình: Cụ Học Phi phải vắt sức mình ra chịu đựng nỗi thống khổ mà ít người làm cha làm mẹ nào phải trải qua: Lần lượt chứng kiến 8 người con trai, 8 núm ruột nằm xuống trong hai cuộc kháng chiến giữa khói lửa đạn bom và cả những năm hậu chiến gian nan, cực nhọc. Nhà văn Chu Lai đã được nhận Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật.

PV: Theo ông lúc này, nếu đất nước lại bị rập rình bởi họa ngoại xâm, thế hệ thanh niên thời @ có còn hăm hở lên đường tòng quân đánh giặc?

NV Chu Lai: Có chứ, chắc chắn. Lòng yêu nước không là độc quyền cho thế hệ nào. Thế hệ hôm nay tưởng chỉ biết đến đua đòi hưởng thụ, chỉ biết ăn diện và chạy theo những đam mê vật chất hào nhoáng phù hoa, nhưng đều có chung với thế hệ chúng tôi cái hạt tự trọng, sĩ diện ẩn sâu trong lồng ngực. Tới đây, bất cứ một thế lực nào, dù có sức mạnh khủng khiếp đến đâu, động chạm đến bàn thờ ông bà, xúc phạm đến phẩm hạnh dân tộc, thế hệ hôm nay cũng sẽ rùng rùng ra trận. 1.000 năm lịch sử chống ngoại xâm hun đúc nên truyền thống đó. Như một mặc định tự nhiên, đất nước ta, bất cứ lúc nào có giặc là trai tráng lại lên đường ra trận. Thằng con trai tôi cũng thế, bình thường lờ đờ vậy thôi, nhưng cứ thử có chuyện xem, nó sẽ xung phong ngay tắp lự.

PV: Con trai ông thì phải thừa hưởng tố chất của ông rồi. Vậy ông, nếu không là con cụ Học Phi, ông có viết văn không?

NV Chu Lai: Chắc không. Cái gien quan trọng lắm. Cái gien cho người ta tuổi thọ, sức khỏe, cảm hứng sống. Từ nhỏ tôi đã đa cảm lãng mạn thích nghe nhạc cổ giống cha. Trên xe của tôi bây giờ toàn nhạc cổ, ai đi cùng phải nghe đàn sáo đến sốt ruột.

PV: Ở nước mình, có cha con nhà thơ Thế Lữ và đạo diễn Nguyễn Đình Nghi đều được Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật. Ông có nghĩ đến cặp cha con Học Phi và Chu Lai không?

NV Chu Lai: Tôi không hoặc chưa nghĩ đến điều đó. Càng sống lâu ở đời, càng có nhiều bất hạnh, người anh thứ hai của tôi là nhà văn, nhà viết kịch, nhà báo Hồng Phi vừa mất, đó người con thứ 8 trong gia đình 10 người con đã từ trần, tôi bỗng thấy mọi sự đều trở nên hư vô, giá lạnh, trống rỗng hết.

PV: Xin chia buồn với ông. Nhà viết kịch Hồng Phi được giới sân khấu yêu mến coi là dân chơi thứ thiệt, một lãng tử Hà thành mà thời nay còn rất hiếm. Đợt vừa rồi, các nhà thơ, nhà văn thế hệ chống Mỹ như Phạm Tiến Duật, Ma Văn Kháng, Đỗ Chu, rồi Hữu Thỉnh bạn ông đã nhận Giải thưởng Hồ Chí Minh. Tác phẩm của ông so với họ, kém cạnh gì đâu?

NV Chu Lai: Tôi đã bảo tôi không nghĩ tới cái đó nữa mà. Giờ nhắm đến giải thưởng rồi ngồi hì hụi viết thì thích gì. Ở đời cứ “tự nhiên nhi nhiên”. Với lại, mặt bằng Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước đang có chiều kém đi. Giải nếu không được cân nhắc, xem xét, tôn vinh một cách chính xác là một giọt axít nhỏ xuống một cơ thể vốn đã ốm yếu khiến cơ thể đó dễ dàng biến thành hoại thư. Cuối cùng chỉ có nhân dân và độc giả là thiệt, là đánh mất đi thần tượng của mình một khi cứ mỗi lần vào mùa xét giải họ lại thấy các thần tượng của mình cáu kỉnh, cãi nhau, thậm chí xúc phạm nhau gay gắt trên văn đàn. Buồn lắm!

PV: Đôi khi Giải thưởng Hồ Chí Minh như sự sửa sai cho Giải thưởng Nhà nước, kiểu như ông này, bà này chỉ được Giải thưởng Nhà nước thì thiệt thòi quá?

NV Chu Lai: Đúng thế, chỉ là sự cộng thêm vào. Tôi không bao giờ muốn cộng thêm dù sau Giải thưởng Nhà nước tôi cũng có được thêm vài tác phẩm ra tấm ra món.

PV: Vậy bây giờ nếu Hội Nhà văn đề nghị ông làm hồ sơ xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh, ông có làm không?

NV Chu Lai: (Cười). Họ không đề nghị đâu vì nghĩ Chu Lai là người của sân khấu rồi. Mà thôi, bỏ qua đi, đừng nhắc đến cá nhân tôi nữa, lằng nhằng lắm!

PV: Ông cũng cho rằng cách trao giải như hiện thời là chưa hợp lý?

NV Chu Lai: Giải thưởng đang càng ngày càng loãng đi, nhàm đi. Dư luận bảo, Giải thưởng Hồ Chí Minh mới tạm gọi là giải, chứ Giải thưởng Nhà nước thì như giải khuyến khích ấy. Tôi nghĩ nên giãn cách 5 năm trao tặng 1 lần, chọn cho tinh, cho kỹ để làm sang cho giải thưởng. Có một bà ở Vụ Thi đua Khen thưởng gì đó bên Bộ Văn hóa từng phán, kịch bản sân khấu, kịch bản điện ảnh mang hết sang cho Hội Nhà văn chấm. Tôi chặn ngay: Đề nghị chị đốt cháy vĩnh viễn ý tưởng này. Mỗi thể loại có đặc thù riêng, râu ông nọ sao cắm cằm bà kia được, nhà văn sao chấm được kịch bản sân khấu, điện ảnh, trừ khi ông ấy cũng là người viết lành nghề trong hai thể loại kịch bản này. Người chủ trì người cầm chịch còn như thế, giải thưởng sao mà chả nhạt dần đi được.

PV: Vậy nhà văn Chu Lai mà không còn tham vọng gì đó ở đời nữa sao?

NV Chu Lai: Phần tôi thì chả bao giờ đưa mình vào cuộc những cái giải thưởng giải thiếc nọ kia. Sống được mấy năm nữa đâu, bây giờ ăn thêm được vài miếng, rung động thêm được vài cô, đi lãng du thêm được vài vùng đất rồi cần chết chết luôn là hay nhất. Nhất là tôi lại khá có duyên về chuyện tiền bạc, gặp được sự trồi sụt của tài chính Việt Nam nên đồng tiền kiếm được cũng đủ xài, thích gì làm được đấy, yên tâm tuổi già. Xong! Cuộc đời dài lắm nhưng cuộc đời cũng chóng vánh làm sao. Nên khi còn sống thì sống với nhau cho tử tế rồi sau đó cùng cầm tay nhau đi vào cõi vĩnh hằng. Đó là ý tưởng trong một chủ đề tiểu thuyết của tôi. Cũng là triết lý đời của chính tôi.

PV: Đời một con người thế cũng đã là viên mãn. Xin cảm ơn nhà văn Chu Lai.

Nhà văn Chu Lai kể: “Cách đây vài năm, tôi có một cuộc điện thoại. Tôi sững sờ khi nhận ra đấy là người con gái trong những năm đầu đời, mối tình đầu, hình bóng đàn bà đậm nét nhất trong các trang viết của tôi, người đã hẹn chờ đợi tôi đến ngày toàn thắng nhưng lại không giữ được lời ước hẹn. Nàng bảo hơn 30 năm qua vẫn sống gần khu nhà tôi, vẫn đọc tất cả các tác phẩm của tôi, theo dõi từng bước đi của tôi trên đường đời. Nàng mời tôi đến nhà chơi. Tôi đến, sững sờ khi thấy nàng đã thành một mệnh phụ, vẫn đẹp, đài các kiêu sa nhưng đã thành bà rồi. Nàng gợi lại những chuyện xưa, ôn lại những kỷ niệm thời tuổi trẻ và ngỏ ý muốn được tôi đưa đi thăm lại những địa chỉ đã gắn với câu chuyện tình yêu ngày thơ trẻ. Tôi đồng ý, rồi bận rộn thường ngày làm tôi bẵng đi quên mất. Một thời gian sau đang đi trên đường, tôi thấy có người gọi tên mình. Đấy là em trai nàng. Chúng tôi dừng lại, chuyện trò. Tôi hỏi thăm nàng. Em trai nàng bảo: Chị em mất rồi. Tôi hỏi thêm nữa, chắp nối các sự kiện và nhận ra, lúc nàng điện thoại cho tôi là nàng đang chống chọi với căn bệnh ung thư. Nàng muốn gặp tôi, muốn được sống lại một phần ký ức thuở thiếu thời mà tôi đã vô tâm không nhận ra”.

Ngô Hương Sen (thực hiện)

(Năng lượng Mới số 153, ra thứ Sáu ngày 7/9/2012)

ÔNG SÁU DÂN PHẢN ĐỐI THÓI ‘VỪA ĂN CƯỚP VỪA LA LÀNG’ – BVB

10 Th9

ÔNG SÁU DÂN PHẢN ĐỐI THÓI ‘VỪA ĂN CƯỚP VỪA LA LÀNG’

 
 
Cố TTg Võ Văn Kiệt với nông dân nghèo
 
ÔNG SÁU DÂN PHẢN ĐỐI
THÓI “VỪA ĂN CƯỚP VỪA LA LÀNG”

                                                                      * Minh Diện

            BvbqdĐã 17 năm rồi, nhưng mỗi lần nhớ lại, tôi vẫn thấy xúc động và không thể quên được giọng nói ấm áp, lắng sâu mà đầy chí quyết, gương mặt kiên nghị mà hiền, dễ gần gũi của cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt. Ông có tên thường gọi là Sáu Dân thật là xứng đáng, ông Sáu vì Dân. Lần ấy, ông tỏ ra rất khinh miệt và phản đối cái thói “vừa ăn cướp vừa la làng”, đồng thời chỉ đạo ngay việc cần sớm giải quyết quyền lợi chính đáng và hợp pháp cho người dân oan đi khiếu kiện.

          Ngày ấy tôi nhận được lá đơn kêu oan của bà Lê Phước Huệ. Đọc lá đơn viết tay đầy lỗi chính tả và trình bày lộn xộn, tôi không hiểu hết nội dung bà muốn nói gì , nên phải đến trực tiếp gặp bà để tìm hiểu sự viêc.
          Bà Lê Thị Huệ là vợ  ông Nguyễn Văn Tăng tức Tư Tăng, anh hùng quân đội. Nói chính xác là vợ hai vì khi tập kết ra Bắc, ông Tư Tăng đã lấy vợ, khi về miền Nam chiến đấu ông gặp bà Huệ trong đường dây liên lạc điệp báo, hai người lấy nhau và sinh được một  con trai.
          Bà Lê Phước Huệ có ngưới anh ruột tên T, không lập gia đình, đã mua mấy ngàn mét vuông đất ở núi Nhỏ (Vũng Tàu) để trồng vườn và lập  một cái am để tu tại gia. Ông T, được chế độ cũ cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà, đất đàng hoàng và đã sống ở đây hàng chục năm. Sau giải phóng một người bạn tên K, đến xin ở nhờ. Thấy bạn đang gặp hoạn nạn nên ông T đồng ý nhận vào làm vườn trả lương hàng tháng. Dần dần ông K đưa vợ con vào ở và sau đó nhập luôn hộ khẩu vào nhà ông T. Ông T rất tin bạn nên không quan tâm chuyện đó. Khi lâm bệnh biết không qua khỏi ông T làm di chúc cho em gái là bà Lê Phước Huệ thừa kế toàn bộ nhà đất theo luật định.
              Khi ông T mất, bà Huệ đến kế thừa phần nhà cửa, đất đai theo di chúc ông T để lại thì bị ông K chống đối. Vụ tranh chấp dân sự sắp tới hồi kết thúc. Biết mình sẽ thua nên ông K móc nối với mấy vị chức quyền và Uỷ ban nhân dân thành phố Vũng Tàu ra quyết định thu hồi toàn bộ mấy ngàn mét vuông đất cùng cái am với lý do “đất của chùa giao cho giáo hội Phật giáo quản lý”. Bà Lê Phước Huệ đội đơn đi khắp nơi nhưng không ai bênh vực, giúp đỡ bà. Chính quyền Vũng Tàu tổ chức cưỡng chế ném cả giường chõng của mẹ con bà xuống biển. Người ta còn nói bà không phải là chiến sỹ biệt đông, cũng không phải vợ ông Tư Tăng mà là một “hạ sỹ quan ngụy” và kiến nghị thu hồi  tấm huân chương đã cấp  cho bà.
 
             Tôi tìm gặp những người cùng đơn vị với ông Tư Tăng để xác minh lý lịch và mối quan hệ của bà Huệ là đúng sự thật. Tôi đến Giáo hội Phật giáo Việt Nam, được biết ông T không phải nhà sư và nơi ông thờ pho tượng Phật ở núi Nhỏ chỉ là cái am chứ không phải ngôi chùa, và đây là tài sản riêng của ông không phải của tôn giáo như Uỷ ban nhân dân than thành phố Vũng Tàu ra quyết định thu hồi.
              Bài phóng sự điều tra của tôi được đăng trên báo Tiền Phong và ngay lập tức bị Uỷ ban nhân dân thành phố Vụng Tàu lúc đó  phản ứng gay gắt. Một số tờ báo hùa theo, bảo tôi ăn tiền của bà Lê Phước Huệ để đòi đất giúp bà ấy.
             Tôi viết tiếp mấy bài báo đưa ra bằng chứng bà Huệ là chiến sỹ biệt động Sài Gòn, và nhà đất bà được hưởng thừa kế là hợp pháp, đồng thời tôi khẳng định chưa từng uống một ly cà phê của bà Huệ mà ngược lại, khi thấy bà bị giải tỏa còn biếu bà 500 .000 đồng vì thấy  bà rất tội nghiệp. Nhưng, những bài báo của tôi gửi ra tòa soạn ở Hà Nội đều bị ông Dương Xuân Nam ách lại không cho đăng. Có lần Phó tổng biên tập kiêm thư ký tòa soạn Lương Ngọc Bộ đã dduwa bài dàn trang, nhưng Dương Xuân Nam vẫn ra lệnh bóc đi. Bởi vì lãnh đạo Vũng Tàu đã ra Hà Nội trực tiếp gặp Tổng biên tập, và một quan chức ở báo Bà Rịa Vũng Tàu  là đồng hương của Dương Xuân Nam, đã gọi điện cho ông. Họ gặp nhau, nói với nhau như thế nào tôi không biết, chỉ biết ông Dương Xuân Nam tỏ thái độ rất căng thẳng đối với tôi và yêu cầu tôi viết tường trình, kiểm điểm.
 

               Tôi không hiểu bằng cách nào mà Thủ tướng Võ Văn Kiệt biết chuyện đó. Một buổi sáng tôi đang ở cơ quan thì ông Quốc Tuấn, trợ lý của Thủ tướng gọi điện cho tôi  Ông Tuấn nói: “Tớ hỏi mãi mới có số điện thoại của cậu. Anh Sáu muốn nghe chuyện đất đai của bà Huệ ở Vũng Tàu, cậu có thể nói cho anh nghe được không?”.                                 
            Tôi nói: “Vậy thì hay quá ! Anh nói anh Sáu cho em gặp vào lúc nào?”.
            Ông Tuấn nói để hỏi anh Sáu rồi báo lại. Khoảng 10 giờ ông Tuấn bảo tôi đúng 1 giờ đến dinh Thống Nhất gặp Thủ tướng. Ông Tuấn nói thêm: “ Cậu chuẩn bị tài liệu thật chính xác và ngắn gọn để báo cáo với anh Sáu trong vòng 40 phút, vì 2 giờ anh Sáu phải chủ trì Hôi nghị ”.
               Theo lời ông Tuấn đúng một giờ tôi có mặt ở dinh Thống Nhất và đã thấy Thủ tướng Võ Văn Kiệt đứng đợi ở cầu thang tiền sảnh.  Ông  cười bắt tay tôi và kéo tôi  ngồi ngay ở bâc cầu thang bảo: “Anh Sáu muốn nghe việc cưỡng chế đất của bà Lê Phước Huệ. Em biết đến đâu cứ nói hết”. Tôi báo cáo với Thủ tướng toàn bộ sự thật về vụ tranh chấp nhà đất giữa bà Lê Phước Huệ với ông K, và viêc Uỷ ban nhân dân thành phố Vũng Tàu ra quyết định thu hồi đất …. Thủ tướng chăm chú lắng nghe và bảo ông Tuấn ghi chép cẩn thận.
            Nghe xong Thủ tướng chau mày nói: “Đã cướp đất của người ta mà còn la làng, tệ thiệt !”. Ông lắc lắc đầu theo thói quen rồi bảo tôi: “ Em về viết ngay bài báo, nói ý kiến của Thủ tướng là phải trả lại đất cho bà Lê Phước Huệ”.
 
              Tôi sợ Thủ tướng nói miệng  rồi quên lại khổ mình nên nói “Dạ thưa anh Sáu !”. Tôi vừa nói vậy thì ông Sáu Dân hiểu ý, bảo: “Em đưa sổ tay đây anh Sáu viết cho mấy chữ ”. Tôi đưa quyển sồ ghi chép cho Thủ tướng, ông đặt lên đấu gối viết 11 chữ “Phải trả ngay nhà đất lại cho bà Lê Phước Huệ”. Ông gạch chân  hàng chữ đó rồi ký tên Võ Văn Kiệt ngay bên dưới. Tôi nói nhỏ với ông Tuấn “Thủ tướng ký lệnh ở ngay cầu thang ”. Ông Sáu Dân nghe được  phá lên cười và nói: “ Có lợi cho dân thì ký ở chỗ nào mà chẳng được!”
              Tôi phóng như bay về cơ quan và chúi đầu vào viết bài báo với cái tít: “Phải trả ngay nhà đất cho bà Lê Phước Huệ”. Viết xong tôi  mời ông Trần Quang, Trưởng Ban đại diện báo Tiền Phong tại thành phố Hồ Chí Minh duyệt. Ông Trần Quang còn phải xác nhận có hàng chữ do đích thân Thủ tướng Võ Văn Kiệt viết và ký tên  gửi ra Tòa soạn ngoài Hà Nội, có thế thì ông Dương Xuân Nam mới cho đăng. Mấy hôm sau Tổng BT Nam điện vào biểu dương tôi và không  nhắc đến việc  bắt tôi kiểm điểm trước đó.
           Ông Võ Văn Kiệt ra đi đã hơn 4 năm rồi,  nhưng quan điểm tư tưởng, đạo đức, lối sống, tác phong làm việc và nhất là tấm lòng vì dân của ông sẽ còn lại như một dấu ấn khó phai.
M.D

Ông Lê Trí Tập – nguyên Chủ tịch tỉnh Quảng Nam: Tôi không tin số liệu chủ đầu tư công bố – TP

10 Th9

Ông Lê Trí Tập – nguyên Chủ tịch tỉnh Quảng Nam: Tôi không tin số liệu chủ đầu tư công bố

> Đập không bị ảnh hưởng từ động đất

TP – Trao đổi với PV Tiền Phong, ông Lê Trí Tập, nguyên Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam, chuyên gia thủy lợi, cho rằng, việc cấp bách ngay bây giờ là các nhà khoa học vào cuộc, đưa ra những số liệu làm an dân, còn những gì mà Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) công bố không thật sự khách quan.

 

Ông Lê Trí Tập đang vẽ lại bản đồ đới đứt gãy ở Quảng Nam Ảnh: Nam Cường
Ông Lê Trí Tập đang vẽ lại bản đồ đới đứt gãy ở Quảng Nam.  Ảnh: Nam Cường.

 

Ông Lê Trí Tập cho hay, mấy chục năm công tác ở ngành thủy lợi cũng như ở cương vị lãnh đạo tỉnh Quảng Nam, ông đã biết và nghiên cứu về đới đứt gãy ở Trà My từ lâu.

“Không phải là chúng ta phát hiện mà là tài liệu của người Pháp công bố từ trước giải phóng. Có thể nói, sông Tranh 2 nằm giữa vùng giao nhau của 2 đường đứt gãy Tam Kỳ – Phước Sơn và Hương Nhượng – Tà Vi.

Cái tôi không hiểu là đã có cảnh báo động đất nhưng người ta vẫn làm một công trình rất cẩu thả, bằng chứng là rò rỉ nước ào ạt qua thân đập vào tháng 3 vừa rồi”.

Có nghĩa việc tích nước của Sông Tranh 2 khiến động đất xảy ra thường xuyên?

Cần phải nghiên cứu kỹ lưỡng mới kết luận được, tuy nhiên, tôi thắc mắc với giả thuyết này. Nên nhớ rằng, hiện Sông Tranh 2 chưa tích nước cực đại thì lấy gì mà kích thích động đất do áp suất nước? Tôi nghiêng về giả thuyết động đất do kiến tạo cộng với một ít kích thích.

Có nghĩa là động đất kép, nếu đúng như vậy thì vô cùng nguy hiểm bởi nó có thể làm vỡ thân đập bất cứ lúc nào. Động đất do kiến tạo, có thể một dư chấn ngủ yên hàng trăm năm, nhưng chỉ đến một điểm thích hợp, nó sẽ đột ngột thức dậy.

Ở đây, sự tích nước bây giờ của Sông Tranh 2 (khoảng 200-300 triệu khối) đã đánh thức đới đứt gãy. Vì thế, không chỉ ở Sông Tranh 2 mà cả Nam Trà My, Phước Sơn, Nông Sơn, Hiệp Đức cũng đang bị rung lắc nhẹ.

Tôi cho rằng, các nhà khoa học khi đặt thiết bị quan trắc không nên chỉ đặt ở Sông Tranh 2 mà nên đặt khắp vùng Bắc Trà My để thu thập số liệu. Như thế mới chính xác được.

Số liệu mà EVN công bố cho thấy thủy điện Sông Tranh 2 vẫn an toàn?

Ai kiểm chứng số liệu, thông tin đó là khách quan, đúng sự thật. Tôi nghi ngờ lắm. Đến cả báo chí còn bị cấm cửa trong thời gian dài, rồi lãnh đạo tỉnh, huyện bị qua mặt, cấm mang theo máy chụp hình khi vào hầm.

Số liệu ở đây, muốn trung thực nhất thì phải mau chóng lắp đặt thiết bị quan trắc khắp vùng. Các nhà khoa học ghi lại từng giờ, từng ngày trong vùng tâm chấn.

Ngoài nguyên nhân khách quan nằm trong đới đứt gãy, còn nguyên nhân gì khiến đập thủy điện Sông Tranh 2 bị rò rỉ?

Giả thuyết thế này nhé, tôi mà là đương nhiệm Chủ tịch tỉnh, tôi bắt làm theo kiểu khác. Chặt chẽ hơn, chất lượng hơn và đúng quy trình. Tôi từng chỉ thẳng mặt chủ đầu tư, nói hiện tượng rò rỉ nước ở công trình là do không có lõi đồng ở giữa các khối bê tông hoặc có mà là hàng kém chất lượng.

Họ cứng họng không cãi được. Mà không chỉ Sông Tranh 2, hầu như 100% thủy điện ở Quảng Nam thiếu 3 điều cốt lõi: cống xả đáy, diện tích hồ phòng lũ và hệ thống quan trắc. Vì sao? Vì họ sợ tốn tiền, họ chỉ nghĩ đến lợi nhuận.

Cảm ơn ông.

Nam Cường

Mỹ với Biển Đông: Từ không can dự tới “trở lại châu Á” – TQ

10 Th9

Mỹ với Biển Đông: Từ không can dự tới “trở lại châu Á”

TS Nguyễn Ngọc Trường

(Toquoc)-Biển Đông chưa bao giờ là “vấn đề” đối với Mỹ cho đến khi Trung Quốc đòi Mỹ tôn trọng “lợi ích cốt lõi”.

Trải qua hơn một thế kỷ hiện diện tại châu Á, kể từ cuộc chiến tranh Mỹ-Tây Ban Nha giành giật Philippines năm 1898, mỗi lần Washington quan tâm lớn và tái can dự sâu vào châu Á-Thái Bình Dương là mỗi lần Washington nhận thấy lợi ích của Mỹ bị thách thức nghiêm trọng, do những đảo lộn trong trật tự và tương quan lực lượng ở khu vực với sự xuất hiện các chủ thể quyền lực mới. Lần thứ nhất liên quan đến sự bành trướng của Nhật Bản dẫn tới cuộc tập kích không-hải quân của quân đội Nhật Hoàng vào Trân Châu Cảng và Mỹ tham chiến. Thái Bình Dương là một trong các mặt trận quan trọng, với tập hợp lực lượng do Mỹ đứng đầu. Lần thứ hai liên quan tới sự ra đời của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, hình thành liên minh Xô-Trung và cuộc Chiến tranh Triều Tiên. Mỹ nhận thức nguy cơ chủ nghĩa cộng sản tràn xuống Đông Nam Á, do đó đẩy mạnh thực hiện chủ trương ngăn chặn “làn sóng Đỏ”, dẫn tới việc mở rộng chiến tranh Việt Nam. Lần thứ ba là giai đoạn hiện nay liên quan tới “mối đe dọa Trung Quốc” tại châu Á cùng việc Bắc Kinh đòi tôn trọng “lợi ích cốt lõi” tại Biển Đông và biển Hoa Đông. Mỹ chủ trương “trở lại châu Á”, bắt đầu từ việc tham gia Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác Đông Nam Á (TAC), tháng 7/2009, và tháng 7/2010 xác định vấn đề tự do hàng hải tại Biển Đông nằm trong “lợi ích quốc gia” của Mỹ.

Từ trước thời kỳ kể trên, Biển Đông chưa bao giờ là “vấn đề” đối với Mỹ, chỉ tới khi Trung Quốc thách thức sự hiện diện của Mỹ và muốn độc chiếm Biển Đông.


Ngày 8/3/2009, tàu thuyền Trung Quốc đối đầu với tàu Impeccable, một tàu thám thính đại dương không vũ trang của Mỹ cách Hải Nam 120km

Từ can thiệp, dính líu tới không can dự

Trong phần lớn hậu kỳ của sự bành trướng phương Tây sang Viễn Đông, Mỹ thường cầm trịch cho việc duy trì ổn định và nguyên trạng tại khu vực. Mỹ về bản chất là cường quốc bá chủ nhưng chống lại sự nổi lên của bất kỳ nước lớn nào hay nhóm nước lớn nào mưu cầu thực hiện bá quyền khu vực. Phương thức mà Mỹ thực thi chủ nghĩa hiện thực cổ điển, sau này phát triển thành chủ nghĩa hiện thực mới, là phòng vệ tập thể, còn gọi là an ninh liên minh, có từ hai nước trở lên tham gia. Đặc điểm của mô thức này là sắp xếp hệ thống phòng vệ để ngăn chặn một nước hoặc nhóm nước xuất hiện như là kẻ thù hiện thực hoặc đối thủ tiềm tàng đe dọa trật tự Mỹ tại khu vực.

Năm 1972, Nixon bất ngờ thăm Trung Quốc, mở ra thời kỳ hòa hoãn và câu kết Mỹ-Trung trong chiến lược tranh bá với Liên Xô. Chính quyền Mỹ thực hiện chính sách “mơ hồ” đối với vấn đề chủ quyền Biển Đông, thực chất là làm ngơ cho Trung Quốc từng bước lấn chiếm Biển Đông. Một số tư liệu giải mật gần đây của Bộ Ngoại giao Mỹ cho người ta biết rõ hơn về thái độ “thấy chết mà không cứu” của Mỹ trong các vụ tranh chấp tại quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa năm 1974, năm 1995.

Những gì các chính quyền đảng Cộng hòa quan tâm ở châu Á mang tính toàn cầu của một siêu cường. Chính trong giai đoạn này, George W. Bush đã thuyết phục Tổng thống Nga Vladimir Putin từ bỏ căn cứ quân sự ở Cuba và Cam Ranh[1].

Trong những năm đầu thế kỷ 21, trọng tâm chiến lược toàn cầu của Mỹ lần lượt đặt ở châu Âu và vấn đề chống khủng bố khiến Mỹ dính líu vào hai cuộc chiến tranh Iraq, Afghanistan, làm sao nhãng mối quan tâm của Mỹ đối với châu Á-Thái Bình Dương. Chính thời điểm này, con rồng Trung Quốc quẫy sóng Biển Đông. Trong suốt một thời gian dài, Mỹ giữ thái độ nước đôi về những hành động của Trung Quốc trong vấn đề Biển Đông.

Tháng 6/2008, khi Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng thực hiện chuyến thăm quan trọng sang Mỹ. Trong một tuyên bố chung đưa ra sau cuộc gặp tại Nhà Trắng, hai bên đồng ý tổ chức thường xuyên các cuộc đàm phán cấp cao về các vấn đề an ninh và chiến lược. Hơn nữa, Tổng thống Bush cũng nói rằng Mỹ ủng hộ “chủ quyền quốc gia, an ninh và toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam “. Đây là một tuyên bố chưa từng có của một tổng thống Mỹ, cho thấy ở cấp cao nhất của chính quyền Mỹ đã có những cân nhắc về những gì đang diễn ra ở Biển Đông, trong đó có việc Trung Quốc gây áp lực lên các công ty Mỹ tiến hành việc thăm dò khai thác dầu khí tại các vùng biển của Việt Nam. Khi Biển Đông phát sinh căng thẳng mới từ năm 2007, Mỹ từng bước tham gia vào cuộc chơi, nhưng vẫn giữ lập trường “không can dự”.

“Trở lại châu Á”

Sự trỗi dậy của Trung Quốc với những nỗ lực xây dựng chiến lược hoặc trật tự Trung Hoa sớm muộn sẽ thách thức quyền lãnh đạo của Mỹ. Trong tình hình đó, theo lý thuyết chuyển dịch quyền lực, Mỹ có thể từ bỏ một phần đặc quyền nhưng sẽ không từ bỏ địa vị chủ đạo. Mỹ không nhất thiết tham dự vào mọi quá trình, nhưng lựa chọn các công cụ quyền lực cứng hoặc mềm để tác động vào những quá trình chính yếu, phù hợp với thực tế của “nhà giàu thiếu tiền”.

Cuộc khủng hoảng kinh tế tài chính từ mùa Thu 2008 thúc đẩy cuộc “khủng hoảng kép” về sức mạnh kinh tế và vị thế đối ngoại của Mỹ trên thế giới, cũng chính là thời điểm Trung Quốc vượt ra khỏi chủ trương “dấu mình chờ thời” và vạch ra “ranh giới đỏ” cho hoạt động của Mỹ tại Biển Đông.

Nhận thức các thách thức đối với quyền lợi Mỹ

Vai trò và sức mạnh của Mỹ tại châu Á-Thái Bình Dương đã suy yếu đáng kể. Sự nổi lên của Trung Quốc càng làm nổi bật sự sa sút của Mỹ. Nhưng vì suy yếu mà Mỹ đẩy mạnh can dự. Sự điều chỉnh bắt đầu ngay từ năm đầu của chính quyền Obama, từng bước định hình cùng với quá trình điều chỉnh lại các ưu tiên đối ngoại quốc gia cũng như chiến lược toàn cầu của Mỹ.

Một sự kiện đáng kể đến mang tên “Impeccable” có thể là một trong các yếu tố tác động đến nhận thức về mối “đe doạ trực tiếp những quyền lợi chính đáng của Mỹ” tại một vùng biển quốc tế như Biển Đông, góp phần thúc đẩy quá trình điều chỉnh chính sách châu Á của Mỹ. Lầu Năm Góc cho biết ngày 8/3/2009, 5 tàu thuyền Trung Quốc đã đối đầu với tàu Impeccable, một tàu thám thính đại dương không vũ trang của Mỹ, với “cử chỉ nguy hiểm và liều lĩnh”, lúc tàu này đang hoạt động cách đảo Hải Nam khoảng 120km. Năm sau, các đại diện cao cấp của Bắc Kinh đề nghị Mỹ tôn trọng “lợi ích cốt lõi” của Trung Quốc. Theo đó, các tàu và máy bay quân sự của Mỹ ngừng sử dụng Biển Đông thám thính Trung Quốc. Nghĩa là Mỹ không can thiệp vào các cuộc tranh chấp Biển Đông, để Trung Quốc một mình “múa gậy vườn hoang”.

Giới chức trách hoạch định chính sách của Mỹ tìm kiếm sự đồng thuận cho chính sách “trở lại châu Á”, với phép thử Biển Đông./.

 

 

Bài tiếp theo: Mỹ với Biển Đông: Một phần của cuộc cạnh tranh chiến lược

 [1]Tại Hội nghị G-20 ở Mexico, tháng 6/2012, sau khi gặp Tổng thống Barack Obama, Tổng thống Vladimir Putin cho rằng Mỹ không có thiện chí xây dựng “quan hệ mới dựa trên hợp tác và minh bạch”. Ông Putin nhắc lại vào nhiệm kỳ Tổng thống đầu tiên năm 2001: “Ông Bush đã thuyết phục tôi, là hệ thống phòng thủ tên lửa Mỹ sẽ không bao giờ được điều động ở Đông Âu. Tôi đã đóng cửa không chỉ Lourdes ở Cuba mà cả Cam Ranh ở Việt Nam”. (Theo Đài BBC, 1/8)

Những ông chủ Trung Quốc ở châu Phi: Long tranh hổ đấu – NLĐ

10 Th9

Những ông chủ Trung Quốc ở châu Phi: Long tranh hổ đấu

Trước ảnh hưởng kinh tế – chính trị ngày càng lớn của Trung Quốc ở châu Phi, người Mỹ đã bắt đầu phản pháo

 


Bà Clinton nói chuyện tại Trường Đại học Cheikh Anta Diop. Ảnh: Reuters
Cuộc phản công được thể hiện rất rõ ràng trong chuyến công du 11 ngày ở châu Phi của ngoại trưởng Mỹ, bà Hillary Clinton, hồi tháng 8 vừa qua. Nhưng chính Trung Quốc là người khởi xướng trận “Long tranh hổ đấu” ở châu Phi ngày 19-7 bằng cách tổ chức Hội nghị Bộ trưởng lần thứ 5 Diễn đàn Hợp tác Trung Quốc – châu Phi (FOCAC) tại Bắc Kinh, quy tụ 6 nguyên thủ quốc gia và bộ trưởng của 50 nước châu Phi.

Xây tặng trụ sở Liên hiệp châu Phi trị giá 200 triệu USD

Tại diễn đàn, Chủ tịch Hồ Cẩm Đào tuyên bố: “Chúng tôi phản đối hành động nước lớn ức hiếp nước nhỏ, kẻ mạnh cưỡi đầu cưỡi cổ kẻ yếu và người giàu đàn áp người nghèo”. Ông Hồ Cẩm Đào hứa: “Trung Quốc sẽ là một người bạn tốt, một đối tác tốt và một người anh em tốt”. Các nhà phân tích nhận định rằng tuy không nói ra, tuyên bố của nhà lãnh đạo Trung Quốc nhắm vào nước Mỹ, vào chủ nghĩa đơn phương của Mỹ trong các vấn đề thế giới trong mấy năm qua, đặc biệt là dưới thời ông Bush và những cố vấn theo chủ nghĩa tân bảo thủ.

Hội nghị đã mang lại cho châu Phi 20 tỉ USD tín dụng trong vòng 3 năm “để hỗ trợ cơ sở hạ tầng, nông nghiệp, ngành công nghiệp nhẹ và phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ”. Và Trung Quốc tiếp tục nhấn mạnh “không can thiệp vào chuyện nội bộ” như các nước phương Tây, điều mà nhiều nhà lãnh đạo châu Phi rất hài lòng. Trung Quốc cũng sẽ xây tặng Liên hiệp châu Phi (AU) một trụ sở trị giá 200 triệu USD đặt tại Adis Abeba, thủ đô Ethiopia (tất nhiên do công ty Trung Quốc xây dựng) cho thấy tầm quan trọng của châu lục này trong chiến lược kinh tế – chính trị của Trung Quốc.

Khoản tiền cho vay lãi suất thấp nói trên đã cho phép Trung Quốc trở thành đối tác thương mại lớn nhất của châu Phi với 73,4 tỉ USD kim ngạch xuất khẩu sang châu Phi, truất ngôi của Mỹ cách đây 3 năm. Hàng hóa Trung Quốc tràn ngập các thị trường châu Phi và đổi lại, Trung Quốc mua được nguyên liệu giá rẻ, từ dầu lửa, than đến kim loại màu, vàng, đá quý…

Đấu võ mồm

Hành động của Trung Quốc ở châu Phi đã làm tổn thương bản năng thương mại Mỹ. Trong chuyến công du 5 nước châu Phi gồm Nam Phi, Kenya, Uganda, Senegal và Nam Sudan, bà Clinton dẫn đầu một phái đoàn doanh nhân và quan chức cao cấp kinh tế – chính trị Mỹ hùng hậu chưa từng có. Sự kiện này và các diễn biến khác được phía Trung Quốc soi rất kỹ.

Ý đồ không giấu giếm của bà Clinton là nhắc người dân châu Phi nhớ lại Mỹ từng là một người bạn và chính sách Mỹ ở châu Phi sắp tới đây là làm chậm lại “quá trình thống trị” của Trung Quốc như nhà báo Ralph Geeplay nhận xét trên tờ New Liberian.

Trong chuyến công du nói trên, bà Clinton đã tuyên bố nhiều câu gây sốc cho Trung Quốc. Chẳng hạn như trong chặng dừng chân đầu tiên ở Dakar, thủ đô Senegal, nói chuyện với sinh viên Trường Đại học Cheikh Anta Diop về dân chủ, bà Clinton tuyên bố: “Chúng tôi tìm một đối tác bền vững ở châu Phi, một đối tác sáng tạo giá trị chứ không hủy hoại nó”.

Lập tức, hãng tin Tân Hoa Xã trả đũa ngay. Sau khi đánh giá lời lẽ của bà Clinton là “thô thiển” và “xảo quyệt”, Tân Hoa Xã giải thích: “Những lời ám chỉ của bà Clinton không phù hợp với thực tế. Thay vì nghe những lời hứa hão huyền, các nước châu Phi thích viện trợ cụ thể”.
Các nhà lãnh đạo châu Phi tại FOCAC Ảnh: Zimbio

Chung quanh chuyến đi của bà Clinton, báo chí phương Tây cũng dẫn lại những lời chỉ trích chính sách bành trướng của Trung Quốc ở châu Phi. Tờ Le Monde Diplomatique dẫn lời giáo sư Đại học Hamshire Michael T. Klare, chuyên gia nghiên cứu về hòa bình và an ninh thế giới, cho biết với hy vọng sở hữu đất đai nông nghiệp, thuốc lá và mỏ đá quý của Zimbabwe, Trung Quốc hết lòng ủng hộ “nhà độc tài” Robert Mugabe bằng cách cung cấp vũ khí và huấn luyện lực lượng an ninh.

Ở các nước thuộc “vùng sâu, vùng xa” chính trường quốc tế như Angola, Trung Quốc kết thân với những công ty quốc doanh “sân sau” của chính quyền như Công ty Dầu khí Sonangol của các quan chức thân cận với Tổng thống Jose Eduardo des Santos, người trị vì ở nước này trên 30 năm. Trong khi các quan chức Sonangol giàu sụ thì đa số dân Angola không kiếm nổi 2 USD/ngày.

Một báo cáo của Ủy ban Phát triển Nghị viện châu Âu năm 2007 đã viết: “Mới nhìn, cơn khát tài nguyên của Trung Quốc là phúc lành cho châu Phi. Tuy nhiên, sự thật lại không được như vậy”. Năm 2005, chỉ có 14 nước châu Phi giàu dầu khí và khoáng sản có cán cân kinh tế dương, chủ yếu nhờ xuất khẩu nguyên liệu thô cho Trung Quốc. Hơn 30 nước còn lại nhập siêu hàng hóa Trung Quốc như vải sợi và hàng tiêu dùng giá rẻ làm điêu đứng các nhà sản xuất trong nước.

Nguyễn Cao

Dù “lên bờ xuống ruộng” tôi vẫn ở lại Việt Nam -Viet-studies

10 Th9

 

Dù “lên bờ xuống ruộng” tôi vẫn ở lại Việt Nam

Nguyễn Thị Ngọc Hải thực hiện

Nhiều nông dân ở Gành Hào (Cà Mau) vẫn nhớ “ông Tây“ lăn lộn với sông nước, thuyền ghe, sống kham khổ vùng nông thôn để xây dựng nhà xưởng làm thủy sản. Rồi cơ ngơi một ngày bị sạt lở đất, rơi nhào xuống sông trắng tay. Nhưng ông MauroCerisola, doanh nhân người Ý tự vực dậy, bền bỉ ở Việt Nam đã hơn 20 năm. Nay ông đang “thử” mở thêm kinh doanh chuỗi nhà hàng Dolce Italia bánh ngọt gốc Ý được làm từ chính đầu bếp Ý, tại TP Hồ chí Minh. Vì sao vị doanh nhân người Ý đầu tiên đầu tư kinh doanh ở Việt Nam, gặp thất bại mà ông vẫn bền bỉ như vậy?

PV: Hoàn cảnh nào đưa ông từ một kiến trúc sư lại đi kinh doanh thủy sản ở Việt Nam?

Mauro: Gia đình tôi làm thủy sản từ năm 1945 tại Ý và nhiều nước khác như Thái Lan, Indonesia, một số nước Châu Âu. Tôi tốt nghiệp ngành xây dựng lúc ở Ý khủng hoảng thừa, rất nhiều nhà cửa đồ sộ mọc lên. Khi cha mất, tôi phải đi theo nghề của gia đình, phải theo bạn bè làm và học hỏi.

PV: Vậy ông có giỏi nghề thủy sản không mà là người Ý đầu tiên đầu tư kinh doanh tại Việt Nam?

Mauro: Tôi rất hiểu nghề. Tôi có thể sản xuất đủ loại sản phẩm khác nhau phù hợp dùng cho siêu thị, cho gia đình. Thậm chí lần đầu tiên sang Việt Nam năm 1992, chứng chỉ đầu tiên làm thủ tục nhập thủy sản, tôi phải tự làm trình lên vì lúc đó Việt Nam cũng chưa rành. Tôi cũng biết làm việc với rất nhiều phòng thí nghiệm, đưa ra nhiều loại sản phẩm.

PV: Làm thủy sản, vậy ông phải hiểu rõ sông biển Việt Nam lắm nhỉ?

Mauro: Tôi có nhiều bạn bè làm vệc ở Tổ chức Luơng nông Thế giới (FAO). Họ giúp tôi các tài liệu tìm hiểu về sông nước, thủy thổ của Việt Nam. Những năm sống ở Gành Hào cho tôi được làm quen với sông nước ở đây.

PV: Nhiều người nói ông đã gặp không ít thất bại , “lên bờ xuống ruộng”. Ông đã gặp những khó khăn gì?

Mauro: Tám năm đầu tiên tôi liên doanh với các xí nghiệp của Việt Nam nhưng không cho phép cổ phần quá 50%. Tôi không điều hành được xí nghiệp. Cũng không thể kiểm soát được gì, từ tiền bạc cho đến sản phẩm. Những khó khăn đó khiến nhiều người ngạc nhiên khi nghe nói tôi đã kinh doanh ở đây tới hơn 20 năm.

PV: Một nhân viên người Việt cùng ông làm việc ở Gành Hào nói, cô ấy chỉ chịu đựng được điều kiện sống gian khổ ở đó một năm rồi phải bỏ về Sai Gòn, còn ông vẫn ở lại đó. Khổ cực vậy mà sao ông chịu được? Ông có thể kể một chút về “những ngày Gành Hào” đó không?

Mauro:  Đây, để mời bà xem những tấm hình này, nói không hết được.

(Trong hình là cảnh ông Mauro sống giửa những nhà xưởng còn đang xây cất dở dang. Ngồi trên ghe xuồng lặn lội sông nước. Cởi trần ngồi giữa chiếu dùng cơm với những nông dân. Đứng ở sân nền đất với chú trăn quấn cổ, xung quanh là lồng nhốt rắn. Phòng ở sơ sài, chăng tấm nilon ngoài cửa. Ngồi làm việc đêm trong căn phòng trống hoác…)

PV: Cái cơ ngơi nhà xưởng ở Gành Hào này bây giờ có còn kinh doanh nữa không?

Mauro: Tất cả đã mất hết, nhào xuống sông cả rồi. Tôi chạy đi báo cáo, xin sự giúp đỡ và tư vấn khắp nơi, kể cả Chính phủ, nhưng không một ai quan tâm.

PV: Tính về tiền bạc thì vụ đó ông mất bao nhiêu?

Mauro: Hơn triệu đô vào thời điểm những năm 90 là khá lớn. Đó là chưa kể các món nợ lẻ của nhiều nơi, thấy xí nghiệp tan tành thế họ cũng đều “xin lỗi” và không ai trả.

PV: Rồi ông xoay sở ra sao?

Mauro: Tôi cố gắng rất nhiều, vượt lên khó khăn. Tôi đi tìm nhiều xí nghiệp khác liên doanh với họ, tìm mọi cách để có sản phẩm xuất khẩu sang Châu Âu. Thời điểm đó cực kỳ khó khăn. Nhiều người bảo tôi điên hay sao. Nhưng tôi là người khi có mục đích sẽ không bao giờ dừng lại. Tôi nghĩ làm như vậy tốt cho tôi hơn. Gành Hào. Nó đó, đáng nhớ. Tôi chưa bao giờ gặp phải thất bại như thế.

PV: Vì thất bại nên ông bỏ thủy sản quay sang kinh doanh mở chuỗi nhà hàng bánh Ý?

Mauro: Không. Tôi vẫn tiếp tục. Chúng tôi vẫn có Group “Công ty Saigon thế hệ mới”, có GenSai Co. LTD và Indo Fish tại Gò Vấp TP Hồ chí Minh. Có Euro Brokers & co.srl tại Genoa (Ý) Nhưng tôi nảy ra ý tưởng làm thêm mặt hàng các loại bánh gốc Ý.

PV: Vì sao là bánh mà không là thứ khác gần gũi với thủy sản?

Mauro:  Lý do rất đơn giản. Tôi ở Việt Nam mà không ăn được bánh của Việt Nam cũng như bánh của nước ngoài bán tại đây. Nhìn rất đẹp, mua về, cắt ra , nhưng tôi không ăn được. Bánh vẫn làm theo kiểu của Châu Âu cách nay 50 năm, giờ không ai làm nhiều chất phụ gia có hại cho sức khỏe như thế nữa. Bây giờ người ta không ăn những thứ bánh sản xuất như vậy nữa. Tôi mời cả nhân viên, nhưng họ cũng không ăn. Cứ nói kem Ý, bánh Ý nhưng không đúng.

PV: Sao họ vẫn làm, vẫn bán giá cao, và người Việt Nam vẫn cứ mua ăn?

Mauro: Vì họ chưa bao giờ biết có loại bánh khác.

PV: Khác như thế nào?

Mauro: Bánh Ý truyền thống làm hoàn toàn từ những thứ tự nhiên. Kem chúng tôi tự đánh. Nói về bánh Ý truyền thống thì tóm lại thế này: Không có nhiều nước có thể nói các món ăn của mình trở thành hiện tượng quốc tế. Italia có tới 2 món ăn như thế: Pasta và, tất nhiên là có pizza. Ở Mỹ, pizza thường có 2 loại: loại dầy, có vị phó-mát Chicago và loại mỏng, mang tính truyền thống hơn ở New York. Ở Italia cũng có hai loại pizza khác nhau: Loại pizza Ý và loại của các nước khác trên thế giới. Dường như có một quan niệm rất sai về thành phần cơ bản của bánh, chỉ cần có mùi vị pizza là được rồi. Ở chỗ chúng tôi, bạn có thể cảm nhận thấy không có món ăn nào lại đơn giản và ngon đến như vậy.

PV: Do đầu bếp ở Việt Nam làm hay sao?

Có đầu bếp người Ý mới qua. Anh này như một họa sỹ sáng tạo ra vô hạn các loại bánh. Anh được sinh ra trong lò bánh và lớn lên trong lò bánh vì cha mẹ đều là thợ làm bánh tại Ý. Tôi chọn anh ngay, vì trong kinh doanh, tôi vẫn tin và dựa vào cảm giác, cảm xúc nữa chứ không chĩ lý trí. Anh đơn giản, chỉ say mê làm bánh. Tôi không thích những người tỏ ra hàn lâm, khoe khoang. Người ta hỏi anh về điều kiện và cả bệnh nghề nghiệp của người làm bánh, anh bảo ngoài kiến thức ra thì “muốn làm” là quan trọng. Bệnh của người làm bánh là “không thể thưởng thức cuộc sống. Người ta đi chơi, tôi làm bánh. Quên cả ngủ.” Kế hoạch của chúng tôi là đưa vào thị trường Việt Nam bánh gốc Ý như loại bánh vẫn làm ở nhà. Căn nhà này ta đang ngồi trò chuyện là shop đầu tiên. Bước đầu giới thiệu với người Việt Nam biết có loại bánh ngon. Họ phải được ăn chiếc bánh ngon đó. Sẽ có chuỗi cửa hàng bánh Ý ngon Dolce Italian đi liền với café ngon. Theo tôi, sự liên kết giữa bánh ngon và café ngon là sự kết hợp tuyệt vời.

PV: Tôi không phải người ăn bánh ngọt, nhưng thấy Sài Gòn đã có khá nhiều loại bánh nội, ngoại. Ông chắc đã điều tra tình hình thị trường bánh ngọt ở đây?

Mauro: Có nhiều tiệm bánh lớn, bán cũng được. Nhiều tiệm copy lẫn nhau, không có nhiều cải tiến. Họ kinh doanh bánh mì nhiều.

PV: Người nữ cộng tác với ông hồi ở Gành Hào nói ông rất nóng tính. Người nóng tính mà đến kinh doanh, đụng đầu vào nền hành chính khủng khiếp của Việt Nam thì không biết sẽ ra sao. Chị ấy nói đùa, nhờ thế mà rèn ông “nên người”, có đúng không ạ?

Mauro:  Quả là tôi đã thay đổi rất nhiều trong 20 năm qua. Tôi thay đổi vì muốn hiểu nhiều về đất nước này. Sống ở xứ người khác phải hiểu biết rõ về họ.

PV: Vậy ông hiểu Việt Nam thế nào, có sâu sắc không? (chứ đừng dừng ở chỗ nhận xét, phong cảnh đẹp, người thân thiện và thức ăn ngon nhé).

Mauro: Tôi luôn nghĩ người Việt Nam thông minh, có thể làm được những gì họ muốn. Nhưng có nhiều khoảnh khắc họ lười suy nghĩ. Một số điều tôi không thể hiểu. Trong suốt 20 năm ở đây, tôi không tài nào tìm được bất kỳ một xí nghiệp lớn hay vừa, nhỏ nào lập được kế hoạch cho tương lai. Ý tưởng và cách làm ăn toàn cầu thì khi hợp tác phải có kế hoạch từng bước. Họ không có. Một điều nữa là những nơi hợp tác mà tôi đã trải nghiệm. Theo thỏa thuận làm ăn, họ không nghĩ đối tác lâu dài. Tôi gửi tiền, đặt hàng theo thỏa thuận rồi, nhưng hễ có ai khác trả hơn dù chỉ 10 xu, họ cũng tìm đủ lý do không giao hàng. Cái đó gọi là “kiếm tiền ngày”.

PV: Vâng, người Việt Nam gọi đó là lối chụp giựt, ăn sổi ở thì. Nhưng cũng có những điều gì đó níu chân ông ở đây chứ?

Mauro: Tôi thấy phụ nữ Việt Nam thật tốt. Còn đàn ông thì… chán quá. Việt Nam không có phụ nữ thế này thì…tiêu rồi.

PV: Đó là ông chưa biết những người đàn ông ưu tú trong bảo vệ Tổ quốc. Ông có nhiều cơ hội biết những người đàn ông tốt chưa?

Mauro: Có, tôi cũng đã có cơ hội biết những người đàn ông tốt, những người của ngày qua, họ nói tiếng Pháp tới ngày hôm nay, không nói tiếng Anh. Tôi thích đất nước này lắm, nếu không kinh doanh. Ở đây vẫn thoải mái hơn ở Ý. An toàn hơn và con người thì vui vẻ.

PV:Tình hình đang có nhiều diễn biến đáng lo, nhiều vụ án dã man đang làm xã hội bức xúc . Có nhiều người …mơ nước ngoài lắm đó, ông có biết không?

Mauro: (cười ) Cũng như rất nhiều người Ý mơ sang Việt Nam. Châu Âu bây giờ tệ lắm. Mỹ đỡ hơn một tí.

PV: Ông có thích món ăn Việt không?

Mauro: Thích tất cả. Chuột tôi cũng ăn, hồi ở Cà Mau. Việt Nam là nước duy nhất ảnh hưởng khẩu vị Châu Âu, Không đâu giống đây, khẩu vị khá tương đồng. Tôi thích hết, đất nước, con người dễ thương. Có thể tốt hơn nữa. Nhưng cần phát triển nội lực, đừng quá trông đợi nước ngoài. Có một cái gì đó tôi chưa biết, làm cho nó chậm phát triển. Cần một cú hích. Trường học phải được cải thiện 100%. Vì thanh thiếu niên là tiềm năng, nếu có sự trợ giúp, sau họ sẽ tốt. Đó là ý kiến riêng của tôi, một nhà kinh doanh thôi.

PV: Cái gì ông cũng thích, cũng khen, vậy sống cuộc sống gần gũi, dân dã nhất, chả lẽ ông không thấy người Việt Nam có rất nhiều bức xúc, như nạn tham nhũng áp bức, rồi ngập nước, kẹt xe hàng ngày chẳng hạn?

Mauro: Tôi cũng bức xúc kẹt xe. Chẳng ai muốn, ai cũng kêu, nhưng không ai cải thiện cả, dù rất dễ làm.

PV: Dễ làm??

Mauro: Rất dễ. Bắt đầu từ giáo dục trường học và cải thiện đường xá. Một việc như cảnh sát đứng đường phạt vi phạm giao thông, ngay Trung Quốc họ cũng không làm vậy. Dùng camera theo dõi mà phạt, nhà nước thu được nhiều tiền lắm, tránh được tham nhũng. Rất dễ, sao không làm? Ai cũng phải lái đúng số km quy định. Vì sao? Cái camera nó ở trên kia kìa. Kỹ thuật thì các bạn có nhiều hơn cả châu Âu đấy, đừng nói không có phương tiện. Chỉ là có muốn làm hay không. Tôi thấy vậy.. Hai việc trước tiên, giáo dục thanh thiếu niên và gắn camera. Nếu không làm vậy thì ngay ở Ý cũng có người lái 200 km /giờ. Tại sao ở Thụy Sỹ, quy định lái 50 km là đúng 50? Bởi vì không chấp hành, máy nó bíp một cái là 100 Euro tiêu đời.. Nhiều khi tôi tự hỏi, tại sao ở đây không làm? Tôi mà được đăng ký hợp đồng, tôi sẽ làm trong 1 năm, giao thông sẽ chả kém gì châu Âu (cười).

PV: Cũng phải có điều gì ông không thích ở đây chứ?

Mauro: Nói chung tôi không ghét một cá tính hay thói quen nào. Chỉ có nhiều phiền hà trong kinh doanh thôi. Con người vui vẻ, hiếm khi giận dữ. Tôi ghét thói vô trách nhiệm, tất nhiên không phải tất cả như thế. Sau nữa là cái thói tỏ ra biết tuốt, cái gì cũng biết thừa đi rồi. Cho xem một cái bàn tốt chẳng hạn, họ bảo cái này biết rồi, bàn của họ còn tốt hơn thế nhiều’

PV: Ông sẽ định ở Việt Nam lâu không?

Mauro: Đến chết thôi. Tất nhiên.

PV: Thường những người ngoại quốc ở đây do có vợ hoặc chồng người Việt. Hoặc chỉ kinh doanh có thời gian rồi về. Hai vợ chồng ông đều là người Ý. Đặc biệt là vợ ông, suốt nhiều năm ông kinh doanh ở đây, chỉ có ông về nước thăm nhà, chứ vợ ông chỉ mới gần đây mới sang Việt Nam vài ngày. Ông sống xa gia đình mãi sao? Vợ con ông không thắc mắc gì?

Mauro: Con gái tôi đang điều khiển một công ty tại Ý. Con đầu của tôi cũng 40 tuổi rồi Con trai có xưởng sản xuất đồ dùng cho xe cấp cứu và người khuyết tật. Vợ tôi là một phụ nữ rất hiền lành, bây giờ chỉ ham mê con, cháu. Tôi già rồi, ở một mình cho thoải mái. Ở chung với người khác là tôi gặp rắc rối. Chúng tôi cưới nhau từ năm 1966. Nay chả bao giờ nắm tay nhau ngoài đường.

PV: Là do thói quen sau này, chứ thời trẻ phải có chứ?

Mauro: Đúng rồi. Nhưng đó là tự nhiên. Bây giờ như thành anh em .

PV: Cuộc sống của ông ở Việt Nam thế nào?.

Mauro: Thích ở nhà, ngủ hoặc làm việc trên máy. Ra ngoài ăn tối . Không bao giờ đi vào café đèn mờ (cười). Đã đi thăm những nơi nổi tiếng.. Tôi là một người bình thản. Không nghiện ngập, không thuốc lá. Tôi ít đi chơi với mấy bạn Ý, mà có nhiều bạn tốt người Việt. Nhiều bạn bè nên khi vui, họ mời một chút rượu thì ok.

PV: Sau nhiều thăng trầm, gian khổ, bây giờ ông đã là người thành công chưa?

Mauro: Chưa. Tôi mong sẽ thành công với hướng kinh doanh bánh Ý này. Vị ngon, chất lượng tốt. Những người đã đến mua rồi đều trở lại và khen ngợi. Nhưng hiện nay mới khởi đầu, còn chưa thật nhiều người biết.

PV:Nếu nói một lời mời với người khách mua hàng Việt Nam về cả trăm loại loại bánh gốc Ý mà ông rất tâm huyết này, ông sẽ nói gì?

Mauro: Hãy thử đi. Hãy nếm và cảm nhận.Tôi không nói mua đi. Tôi muốn nói họ ăn các đồ kém từ lâu, không biết họ có sốc khi ăn bánh chất lượng cao hay không (cười)

PV: Nếu tự giới thiệu với bạn đọc Việt Nam ông sẽ nói những gì về mình?

Mauro: Tôi sinh năm 1946, lúc quân đồng minh rút hết khỏi Ý. Quê ở Genoa, rất gần bờ biển.. Nhà có vườn và cây ăn trái. Thời trẻ ba tôi gửi cho học ở những trường học danh tiếng thường nhiều con nhà giàu có, danh giá, thành ra tôi là người nghèo nhất trường. Họ dạy rất tử tế, từ cách ăn uống, cách mặc đồng phục và sáng sớm đi nhà thờ.

PV: Xin cảm ơn và chúc “sự nghiệp bánh Ý “ của ông thành công.

NGUYỄN THỊ NGỌC HẢI (thực hiện )

Có một nỗi buồn – trannhuong

10 Th9

 

Có một nỗi buồn

Nhà thơ Lê Huy Quang
 
TIẾNG NÓI NHÀ VĂN
 
      Đó là trong bản tin thời sự đúng vào ngày Tết Độc lập- Quốc khánh 2/9/2012- của VTV1, Đài Truyền hình Việt Nam đưa tin và hình ảnh: một trường học ở một tỉnh phía Nam, đã bị lún, nứt rất trầm trọng. Do đó, mặc dù sáng mùng 5/9 là Khai giảng năm học mới, thì hàng trăm em học sinh của trường đã phải di chuyển ngay lập tức một địa điểm khác…Trước đó, cũng trên Truyền hình TƯ và một số phương tiện truyền thông, báo chí đã đưa tin và hình ảnh: có trường học ở vùng cao, vì không đủ ghế ( loại ghế nhựa nhỏ, các màu xanh đỏ rẻ tiền, đâu cũng có bán, được bày la liệt trên các quán cóc vỉa hè và các quán nhậu trên khắp cả nước); nên học sinh đã phải ngồi xổm, ngồi bệt, hoặc quỳ trên sân trường khi tập trung…Có lẽ, khi nghe và nhìn những hình ảnh này, không một người nào trong chúng ta lại không khỏi chạnh lòng, xấu hổ, và buồn thay cho nền giáo dục nước nhà. Nhưng có thể cũng có người tặc lưỡi: ôi dào, chuyện nhỏ, đó chỉ là con sâu bỏ rầu nồi canh thôi, vì nhìn chung, nền “ Đại giáo dục” VN đã phát triển đại mạnh mẽ, đại vững chắc lắm…  
    
      Thế là, mỗi sáng mai, trên báo chí, truyền hình, trong các trường học, cả nhà trẻ, mẫu giáo, nơi công cộng…trên mọi miền đất nước, từ vùng cao đến hải đảo; đâu đâu chúng ta cũng được nghe câu nói quen thuộc cửa miệng- “Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai”! Hoá ra, trẻ em là tương lai của một dân tộc, nói rộng ra, và khái quát, trẻ em là tương lai của cả thế giới ! Ai cũng nói, và biết như thế. Nhưng rồi, ngày nào cũng nói ( và cả hát nữa ), quen miệng đi, những điều thiêng liêng, đáng ghi nhớ để thực hiện ấy, lại trở nên quá bình thường, thậm chí, có lúc còn có vẻ như là sáo rỗng, tầm thường nữa, cứ như nói để mà nói…Và  rồi, chẳng có ai nghĩ là đã làm gì cho các em, một việc cụ thể, trong một ngày cụ thể hay không. Còn câu hát thì vẫn cứ vang lên, vang lên mãi, vô tận, không bao giờ dừng…Đã sắp trôi qua 12 năm đầu thế kỷ XXI, đã qua Đại lễ kỷ niệm Thăng Long- Hà Nội 1.000 năm tuổi; vậy mà, một Cung Văn hoá tổng thể về nghệ thuật, thể thao, vui chơi, giải trí…khép kín, đầy đủ tiện nghi, hiện đại, dành riêng cho trẻ em – ngay giữa trung tâm, hoặc ngoại vi Hà Nội (mở rộng!) thì hình như vẫn chưa có phương án, dự án, quy hoạch…ở đâu cả ( xin đừng nói là đã có cái Cung Thiếu nhi phố Lý Thái Tổ, từ thời bao cấp xa xưa, đã cải tạo vài lần, mà vẫn hết sức chật chội so với nhu cầu của trẻ em Thủ đô hiện nay). Rồi ngay cả cái “Công viên Tuổi trẻ Thủ đô” ở một vị trí rất đẹp-Thanh Nhàn- Võ Thị Sáu, khánh thành vào Đại lễ, đến nay cũng vẫn ì ạch, vắng vẻ, chẳng đâu vào đâu cả…thật  buồn lòng. Cho nên, có không ít người mỉm cười với ý nghĩ – Thôi, người lớn chúng ta hãy cố gắng làm cho trẻ em một việc tốt cụ thể ngay hôm nay, chứ chờ đến ngày mai thì hãy còn xa vời và trừu tượng  lắm, vì sẽ phải chờ đến mãi… “Tháng 10”!!?
                                                  
TNc: Bài viết này đã đưa, có tới hơn 2000 lượt người đọc, chia sẻ. Không hiểu sao bị biến mất. Xin đưa lại bài viết này                            
        
Chủ nhật ngày  9/9/2012  

TẠ TỴ VÀ NHỮNG KHUÔN MẶT VĂN NGHỆ – NTT

10 Th9

TẠ TỴ VÀ NHỮNG KHUÔN MẶT VĂN NGHỆ

TẠ TỴ

Tạ Tỵ

Tạ Tỵ

Tôi vẫn làm  ở Nha thông tin, ngày 2 buổi.  Phòng Tranh tôi  đóng cửa lâu rồi, nhưng dư âm vẫn ồn ào qua báo chí.  Tôi quen thêm Nguyễn Phố , em ruột Nguyễn Giang , cùng  làm ở Nha thông tin.  Anh chuyên làm bản kẽm.  Nguyễn Phố cũng mê hội họa lắm.  Anh mua của tôi một tấm tranh  đắt gấp 3 lần số lương hàng tháng, nhưng nhờ có nghề làm bản kẽm, nên anh có tiền.  Nhưng có tiền là một chuyện, mua tranh lại là chuyện khác.  Rất nhiều người giàu, nhưng không mua tranh, vì không biết được giá trị của  hội họa.  Phần lớn người mua đều thuộc thành phần trí thức Việtnam. Ngoài Nguyễn Phố, nhà văn Vũ Bằng, nhà văn Ngọc Giao cũng mua,  mỗi người 1 tấm.  Tôi rất sung sướng, không phải vì đã thu về được số tiền lớn, mà chính vì đường của trường họa, tôi đương theo đuổi, đã có một số người thưởng thức- nó báo hiệu con đường rẽ của nghệ thuật tạo hính Việtnam bắt đấu  đi tiên phong trong cung cách cấu tạo hình thể, màu sắc củatranh lập thể và gọi tôi là  Picasso Việtnam.   Nhưng theo ý tôi ,  không đúng như vậy.   Về phương diện chuyên môn, tuy cùng theo một phương pháp cấu tạo họa phẩm; nhưng mỗi họa sĩ có lối diễn tả riêng.   Điều này rất dễ nhận biết , nếu chúng ta để 2 tác phẩm: 1 của PICASSO, I của BRAQUE bên cạnh nhau, sẽ thấy sự cách biệt ; tuy cả 2 đều đi tìm chiều thứ 4 ( 4è dimension) , tức chiều động của sự vật được mang vào nghệ thuật tạo hình.   Cái khối  phương lập ( cube) mà Picassodùng  không phải là cái khối   mà BRAQUE hoặc GLELZESS đem áp dụng trong kích thước hoạ phẩm của mình.   Sự cái biệt của mỗi họa sĩ  tạo cho mỗi người chỗ đứng riêng rẽ, không trộn lẫn, không dung hòa. Nó là định luật chung của mỗi trường phái tạo hình.  Những tác phẩm của tôi  cũng không đi ra ngoài định luật đo, vì thế, không thể có sự so sánh, hoặc sự trùng hợp giữa tôi và Picasso hoặc của các danh họa tây phương khác- tôi chỉ là người họa sĩ Việtnam mở đường, phá vỡ cái quan niệm cũ rích của nền hội họa do Trường Mỹ thuật Đông  Dương đào tạo, đạp đổ bức tường thành kiến, coi người họa sĩ là chiếc máy chụp hình, một người thợ vẽ không hơn  là nhà sáng tạo .

Sau cuộc  triển lãm, tôi vững tin vào con đường hội họa mới, nhưng không phải tôi dừng tài năng ở trường Lập Thể mà tôi còn muốn  đi xa hơn nữa  , vì sau đệ  2 thế chiến , trường họp này đã bắt đấu già, trường trường  Trừu Tượng đã khởi sắc, đang vươn lên giữa vùng trời sáng rực hào quang bên Âu châu.

Từ ngày thêm anh em hồi cư về Hànội, đời sống có phần vui hơn, nhưng cung cách sinh hoạt không còn như trước nữa.   Đời sống của Vũ Hòang Chương, Đinh Hùng vẫn không có gì   đáng khích lệ.   Họ vẫn sống lây lất, qua sự đùm bọc của một số  anh em có lòng.   Bùi Xuân Phái và vợ sống nhờ vào đại gia đình.  Tôi vẫn thường đến thăm Phái tại căn gác phố Hàng Bút.   Tâm sự của Phái nặng chĩu ưu tư, ohiền muộn; vì sau những năm kháng chiến, lúc trở về cũng chẳng làm gì hơn là quanh quẩn trong gian phòng hẹp, với 5, 7 bức tranh quen thuộc.   Trong khoảng thời gian này, Bùi Xuân Phái thường vẽ người – nhất là vẽ vợ, chứ ít vẽ phố -mặc dù  vẽ phố –  là  sở trường của anh.   Phái có người em họ: Bùi Xuân Uyên , ở phố hàng Quạt , đang chủ trương tờ tạp chí THẾ KỶ .

Một hôm,   nhân cuộc găp gỡ bất ngờ,  Phái giới thiệu tôi với  Bùi Xuân Uyên , bằng lời lẽ rất nồng nhiệt.   Bùi Xuân Uyên dáng người tầm thước, có khuôn mặt lưỡi cày, đôi mắt to sáng.  Đặc biệt đôi lông mày rậm như 2 vết mực.  Anh có nụ cười thật hồn nhiên, 2 đầu môi như lúc nào cũng kéo lên, làm chiếc miệng rộng hẳn ra.   Anh có tú tài toàn phấn Pháp.  Vợ anh tên MÉN, người phốp pháp , trắng, nổi tiếng đẹp ở phố Hàng Bông, chuyên bán  mền và mùng.   Về sau, chị Uyên cũng viết truyện ngắn trong tờ Thế Kỷ, dưới bút hiệu XUÂN NHÃ.   Khi gặp, Bùi Xuân Uyên ngỏ ý mời tôi và Bùi Xuân Phái vẽ bìa  cho tờ Thế Kỷ mỗi kỳ, sau, thỉnh thoảng, Phạm Khanh cũng có vẽ và viết cho tờ báo.

Tờ Thế Kỷ có mặt, do vài anh em  làm công chức bỏ tiền ra in, nhằm mục đích phổ biến kiến thức văn hóa.   Nguyên tắc chung của nhóm, ai viết sao, vẽ sao,  làm gì cũng được, miễn chịu trách nhiệm về công việc của mình.   Người bỏ tiền cũng như người viết, vẽ giúp ai, ai cũng có quyền riêng, không nhận sự chỉ huy dưới bất cư hình thức nào.   Trên phương diện pháp lý, Bùi Xuân Uyên  làm chủ nhiệm kiêm chủ bút, còn quản lý do chị Mến đứng tên.   Trên thực tế, nhóm THÉ KỶ gồm có 4 nhân vật  chính: những người  đã bỏ tiền ra  mỗi tháng để ấn hành tờThế Kỷ là ; BÙI XUÂN UYÊN, TRIỀU ĐẨU, TRÚC SĨ và VIÊN PHONG. Bùi Xuân Uyên dạy học, Triều Đẩu công chức cấp cao, Trúc Sĩ làm ở Kho Bạc, và Viên Phong  là chánh sở Nha nhân viên .   Trừ Bùi Xuân Uyên, còn các tên khác đều khác đều  là bút hiệu. Trúc Sĩ, trước làm lục sự tại tòa án khi ở trong kháng chiến, anh  làm ủy viên Tòa án nhân dân.  Lúc vào Thành, anh mới làm ở Kho Bạc.  Ở Hànội vào những năm 1951 – 1952 và 1953, chỉ có tờ tạp chí THẾ KỶ , cơ quan ngôn luận  độc lập, chuyên về văn học, khảo cứu cũng như sưu tầm tài liệu có ích cho sự hiểu biết chung, chứ không dính dáng tới chính trị.  Vì nhìn rõ mục đích, nên tôi vui lòng hợp tác với nhóm THẾ KỶ qua lời giới thiệu của Bùi Xuân Phái.

Sau cuộc triển lãm  , tôi thấy cần phải nghỉ vẽ một thời gian để quên đi những hình thể , và màu sắcx mình đã dùng rồi, nếu mình còn muốn tiến xa hơn.   Trong lúc rảnh, chả biết làm  gì, tôi tập viết trruyện ngắn và làm thơ.   Khi còn ở vùng kháng chiến, tôi đã viết truyện ngắn, nhưng đó chỉ  mới là bước khởi đầu, như đứa trẻ tập đi.   Nếu viết để chơi,  không sao; nhưng  muốn sau khi viết, còn để lại chút gì, đó lại là một vấn đề khác.   Vẽ có kỹ thuật của vẽ, văn chương có kỹ thuật của văn chương, không phải chuyện đùa .   Do vậy, tối tối, tôi ngồi viết, viết chán lại sửa  làm sao cho câu văn có tác động tâm lý sâu sắc đối với độc giả.

Nếu trong những bước đầu mới của tôi ở hội họa có Bùi Xuân Phái , Nguyễn Sáng khuyến khích, thúc đẩy, thì trong văn chương, bước đầu, tôi  được nhà văn Ngọc Giao luôn luôn thúc  giục và sẵn sàng đọc lại, cho ý kiến về bài viết.

Nhờ đó, dần dà tôi viết khá hơn.

Nhà văn Ngọc Giao * có một thời gian làm chủ bút tờ Tiểu thuyết tử bảycủa nhà  TÂN DÂN.  Anh  là cây bút  rất nổi tiếng của độc giả trung lưu, nhất là phụ nữ, vì văn anh bóng bảy, nhẹ nhàng, với cốt truyện thuần túy tình cảm.   Anh không được các trí thức, có tầm hiểu biết cao rộng ưa, vì họ cho rằng văn  chương của anh thuộc loại tầm thường, không sâu sắc,  chỉ để cho đàn bà, con gái đọc  thôi.   Riêng tôi, thấy sự chê đó chỉ đúng một phần nhỏ, vì mỗi nghệ sĩ đều có cá tính riêng ở bất cứ ngành nghệ thuật nào; do vậy, nếu văn Ngọc Giao chỉ làm thỏa mãn sự thưởng ngoạn của một số người nào đó, âu cũng do  biệt tài của anh  vậy.   Ngọc Giao tuy là nhà văn, nhưng rất yêu mỹ thuật; vì vậy, khi gặp, mến tôi ngay.   Chỉ một thời gian ngắn, chúng tôi trở thành bạn thân.   Ngọc Giao, con người rất đa tình.  Theo tướng số, anh có dáng người tầm thước, hơi mập một chút,  khuôn mặt thô, với mái tóc rợn sóng và cặp mắt sâu không lúc nào mở to, luôn luôn dim dim mơ mộng, với đôi môi dầy chúm lại, như lúc nào cũng thèm khát yêu đương!   Với hình dáng đó, anh tránh sao được chiếc lưới ái tình mà định mệnh lúc nào cũng giăng sẵn ở dọc đường.   Tuy anh có tới 2 vợ, mà vẫn chưa thỏa mãn?   Đặc biệt, Ngọc Giao rất mê xem đá bóng.   Không một trận cầu quốc tế nào thiếu mặt anh ở sân cỏ Mangin , gần thành Cửa Bắc.    Anh thuộc tên từng cầu thủ và lối chơi của họ.
———–
Ngọc Giao ‘ đạo  1 cốt truyện ’ của Somerset Maugham để viết ‘ Cầu sương hay thiếp phụ chàng’ ( Nxb Thế giới Hànội in) gây một dư luậm ồn ào một thời  ở Hànội, (TP)
————-
Tinh tình anh trái ngược hẳn với nhà văn Vũ Bằng.   Vũ Bằng rất thâm trầm, kín đáo.   Lúc nào cũng tỏ ra lịch sự, nói năng rất nhỏ nhẹ, đôi khi tỏ ra lễ độ; nhưng sự thực không biết anh đang nghĩ gì trong bụng. Vũ Bằng cũng có vóc người mập mạp, nhưng nước da hơi đen, tóc lúc nào cũng hớt ngắn, trông gọn gàng chứ không bay bướm như Ngọc Giao.   Vũ Bằng cũng thuộc nòi tình, khi chưa lập gia đình, nhưng từ nag2y lấy vợ, người vợ già hơn anh nhiều tuổi, nhưng nhiều tiền.   Từ đó anh không chơi bời nữa !  Tôi nghe nói, hình như vợ anh, người trong thân tộc, anh gọi bằng cô. Có lẽ vì lý do đó,  nên ít khi   anh mời ai về chơi nhà, trừ bạn thân lắm.   Khi tôi  quen anh, vì cùng làm ở Nha thông tin, anh đã cai thuốc phiện từ lâu, anh có viết cuốn hồi ký CAI, để cảnh tỉnh giới thanh niên, chớ nên  đi vào con đường thuốc sái.   Cuốn sách trước khi in đã đăng tải từng kỳ trên báo TRUNG BẮC CHỦ NHẬT, do Nguyễn Doãn Vượng chủ trương.   Văn chương Vũ Bằng ngắn, gọn, sâu sắc.

Người mở cánh cửa đầu tiên   cho Vũ Bằng bước vào nghề văn là  LÃNG NHÂN- PHÙNG TẤT ĐẮC , khi nhà văn này  làm chủ bút báo ĐÔNG TÂYkhoảng 1931)  .  Vũ Bằng viết rất nhiều loại, ký dưới nhiều bút hiệu như  Tiêu Liêu, Thiên  Thư, Vạn Lý  Trình v.v …

Cuốn CAI sau này  được tái bản tại sàigón, dưới nhan đề PHÙ DUNG ƠI, VĨNH BIỆT do nhà THẾ GIỚI xuất bản.  Cuốn này có sửa chữa lại chút ít, so với cuốn CAI in trước kia.   Vũ Bằng sống rất  khép kín, ít khi tâm sự với ai.  Anh yêu hay  ghét, cũng không đoán được, vì nó không lộ trên nét mặt.

Nhà văn Ngọc Giao và Vũ Bằng cùng hợp tác, để làm việc cho tờ TIỂU THUYẾT THỨ BẢY của nhà in TÂN DÂN –    họ không ưa nhau bao nhiêu, một  phần vì tính tình không thích hợp . Ngọc  Giao luôn luôn cở mở,còn Vũ Bằng lúc nào cũng thu hẹp; riêng cái đặc tính ấy cũng đủ làm cho xa cách, còn nói gì đến đường lối văn chương ?! “ *
—–
* Biên tập cho  in chữ nghiêng. .
———
Sự thực, những  truyện ngắn do tôi viết vào những năm  1951 -1952 hãy còn yếu lắm !   Tôi mới chỉ như đứa  trẻ đi những bước đầu.    Nhưng lúc đó tôi đâu có biết, cứ tưởng,  nếu bài của mình viết được đăng trên tờ THẾ KỶ là có giá trị rồi.

Và sau khi vào trong Nam , có thời gian xem lại,  tôi mới hay mình chưa có kỹ thuật; dù ý tưởng tuy có xúc tích.   Nhưng, những truyện ngắn tôi viết vẫn được đăng đều đều, có lẽ, do hảo ý  Bùi Xuân Uyên  và các anh em khác trong nhóm.

Triều Đẩu, người  to lớn,  bệ vệ, húi cua, tác phong đúng công chức  , viết trruyện ngắn rất sâu sắc , nội dung nghiêng về xã hội phan lẫn chút ít chính trị.   Tính tinh anh rất hồn nhiên, nhất là nụ cười, nửa bao dung, nửa kiêu bạc.   Anh không bao giờ chê ai, còn khen, nếu có, cũng rất chừng mực.   Cái gi đối với anh, hình như cũng là trò đùa. Anh nói với tôi :

– Anh ơi,   viết cho vui ấy mà, cho quên đi những lo nghĩ vẩn vơ và cũng để cho đời mình thêm chút hương vị, nhất là được tiêu dùng những trước phút trống rỗng !

Thỉnh thoảng , tôi có ghé thăm anh ở phố Hàng Quạt.   Anh rấtc ó hiếu đối với mẹ.   Tuy đã lớn tuổi, đứng trước mẹ , anh vẫn ngoan ngoãn như đứa con nít.   Còn đối  với bạn bè, giúp được ai cái gì, anh giúp ngay không ngại khó khăn.   Triều Đẩu, ngoài văn tài, anh còn là người co tư cách.   Nhưng thật đángt iếc, khji di cư vào Nam,anh viết rất ít,  có lẽ cái văn phong của anh không thích úng với sự thưởng ngoạn của dân chúng miền Nam.   Đau khổ hơn nữa, anh lại gắn bó với nàng Phù Dung tiên nữ và nàng đã dìm sâu đời anh cùng sự nghiệp văn chương  xuống vực thẳm . *
——–
*  Triều Đẩu vào Nam  , địa chỉ cuối cùng ở Phú Nhuận, số nhà 53  Trương tấn Bửu ( nay Trần Huy Liệu, quận Phú Nhuận).  Ông bà có 1 đứa trai độc nhất  ( enfant unique )  cho sang Pháp học. Có sáng tác vài cuốn, trong đó
MEN RƯỢU ĐẾ  ( truyện dài in rô-nẹ-ô trong Nxb Đại nam văn hiến )  và NĂM CHƯƠNG TỰ NGÔN ( tự sự kể đời làm văn)  in  linograph rất đẹp tại Kim Lai Ấn quán / Nguyễn Doãn Vượng.  Có dịp thuận tiện, tôi sẽ cho POST  cuốn tự sự kể NĂM CHƯƠNG TỰ NGÔN ,  bìa  do họa sĩ Hoàng lập Ngôn phác họa chân dung.  (TP)
—————-

Sau Triều Đẩu,  đến Viên Phong,  anh này thường viết những bài nghiên cứu về văn học, cũng như chínht rị.   Viên Phong có một kiến thức khá rộng, anh có dáng người nhỏ nhắn, khuôn mặt nhẹ nhàng, luôn luôn đăm chiêu, hình như lú nào  cũng như đang suy tư, kể  cả lúc đi đường.   Anh nói năng nhẹ nhàng, ít khi thấy cười.   Tôi nghe có  người nói, chính Viên Phong mới là linh hồn của tạp chí THẾ KỶ,  chứ không phải là  là Bùi Xuân Uyên.   Theo riêng tôi, dù Viên Phong hay Bùi Xuân Uyên, cũng thế thôi, vì họ đâu có dùng tờ THẾ KỶ làm bực thanh danh vọng.

Sau Viên Phong, phải nói đến  Trúc Sĩ. *, nhà văn chuyên viết truyện quái đản  trong tờ THẾ KỶ.   Dù là nhà văn , nhưng có lẽ vì làm công chưc lâu ngày , nên tác phong Trúc Sĩ không có gì là nhà văn cả.   Từ cách ăn mặc đến lới nói, cười, đi, không có vẻ gì là dáng dấp nghệ sĩ, nhà văn cả. … Nhưng đó chỉ là cung cách bề ngoài, khi giao du với anh, mới biết con người Trúc Sĩ rất hào phóng, thành thực.   Chỉ có cái khổ, anh bị nghễnh ngãng; nên  nói chuyện tâm tình với anh không được, muốn gì phải nói to.
——-
Trúc Sỹ  cũng dinh líu tới một vu đạo văn. Xem thêm trong NHÀ VĂN HẬU CHIẾN 1950-1956 / THẾ PHONG, Đại nam văn hiến xuất bản, Saigon 1959, 1965)  ( hoặc tại web Newvietart.com France )
—————–

Trường hợp của anh giống như nhà văn, nhà cách mạng Trọng Bình vậy.   Trọng Bình còn bị nặng hơn Trúc Sĩ nhiều, nhưng đâu phải lỗi ở họ, mà do bệnh tật làm phiền lụy.   tạp chí THẾ KỶ còn được sự hợp tác của các nhà  văn, nhà báo khác nữa- trong đó có  THẠCH TRUNG GIẢ* , nhà toán học NGUYỂN XUÂN VINH **,nữ sĩ Thụy An, Tương Phố.
———-
*      tập sách CHÂN GIẢ LUẬN của Thạch Trung Giả, bản in rô-nê-ô đầu tiên trong Nxb Đại nam văn hiến , không xin cấp phép, sau Lá Bối tái bản lại. (TP)  .
**   Nguyển Xuân Vinh ( 1930  Yên  Bái   –        )  đậu  tú tài toán,    bắt đầu tập viết  văn  , thường  gửi bài lai cảo tới các báo ở Hànội,  trong đó có tạp chí THẾ KỶ.    Sau tốt nghiệp phi công ở Pháp, từng giữ chức Tư lệnh Không quân Việt Nam Cộng Hòa  thời  chính phủ Ngô Đình Diệm,  tác giả tập truyện  ngắn’ Đời phi công’ ( bút danh Toàn Phong)  ( được giải ba  Văn chương thời Đệ I VNCH  1962 ) ,  có cấp bằng  Ph.D Aerospace  (USA), Docteur Es- Science ( Sorbonne, France),  giáo sư thường trực đại học Michigan (USA), có chân trrong NASA (  Hoa Kỳ).  Vợ cả Nguyễn Xuân Vinh là con gái tuần phủ Cung Đình  Vận,  vai vế trên đối với  trung tá KQ / VNCH Cung Thúc Cần  –  bởi Cung Thúc Vận là chú ruột CungThúc  Cần . ( Cung ThúcCần có  bút danh Cung Trầm Tưởng).  Hiện Toàn Phong – Nguyễn Xuân Vinh  ở  San Jose ( 2012).  (TP)  .
—————
Một buổi , tôi đến thăm  Triều Đầu, vô tình gặp nhà văn Toán Ánh, người chuyên viết về tiểu thuyết phong  tục tiểu thuyết và phong tục… Toan Ánh cũng là công chức.   Tính tình mực thước, đại khái giống như chuyên môn “sớm vác ô đi tối vác về” .

Toan Ánh viết dễ dãi,  khiông cầu kỳ,  chọn chữ, miễn sao lời văn diễn đạt được ý` tưởng là xong.   Hơn nữa, tất cả những đề tài được anh viết ra, đều nằm trong phạm vi xã hội đã có, đã hình thành như vậy rồi – anh chẳng cần thêm thắt, bày đặt để có một nội dung hấp dẫn như nhà văn Trần Tiêu, tác giả CON TRÂU , lúc đầu in trong báo NGÀY NAY, sau Tự Lực văn đoàn xuất bản.   Trần Tiêu nhiòn người dân quê   với phong tục, tập quán; tuys ẵn có, nhưng mục đích dựa vào phjong tục tập quán để nói lên thân phận con người thấp cổ, bé miệng bị cường hào ác bá trấn áp, bóc lột; tạo nên bao cảnh huông bi phẫn, thương tâm, trong lòng nảy sinh mối căm thù chống phong kiến.   Từ đó,  tiến lên làm cách mạng.   Toán Ánh không như vậy.  Truyện của anh hiền hòa như một bức tranh, có trời mây,  có lũy tre, có những con người sống yên phận, cam chịu sự an bài của định mệnh.   Văn là người ( le style , c’est l’homme) , từ ngữ này  rất đúng áp dụng vào Toan Ánh. tên thật của anh là TOÁN , anh đổi ngược lại chữ ANH TOÁN  thành TOAN ÁNH .    Dáng người anh  trung bình, không có gì đặc biệt, bởi vậy, vẽ chân dung anh bằng ngôn ngữ rất khó, càng khó hơn, khi nói đến nghệ sĩ tính của anh, vì anh không có nghệ sĩ tính nào trong đới sống cả.   Sống ở trong Nam được chừng đâu đó  mươi năm, chị Toan Ánh qua đời.   Vì lòng yêu thương vợ hiền, anh viết cả một cuốn sách với đầy đủ hình ảnh từ thuở lấy nhau tới ngày vĩnh biệt.   Lời văn vô cùng bi lụy.  Cuốn sách in ở Kim Lai ấn quán thật đẹp, chỉ dành tặng bạn bè và họ hàng nội ngoại.

Nguyễn Xuân Vinh , nhà toán học nổi tiếng tại nước Mỹ, người đã đóng góp một phần công lao vào công việc hoạch định đường lên mặt trăng, từ mấy chục năm trước, khi xưa, thỉnh thoảng cũng có viết bài cho THẾ KỶ.   Nguyễn Xuân Vinh   khi đó còn trẻ lắm, tôi ít giao thiệp, nên không biết nhiều về anh; chỉ đọc thôi.

Thi sĩ Hoàng Công Khanh thỉnh thoảng cũng cho đăng tải thơ trên tạp chí  THẾ KỶ, ngoài ra  tờ THẾ KỶ còn được sự trợ giúp đỡ thừơng xuyên  của 2 nhà văn nữ: Tương Phố và Thụy An.

Tương Phố , tác giả tập GIỌT LỆ THU.  Đây là một tập thơ khóc chồng thật thống thiết !   Ở trong khoảng thời gian  thập niên 40, ít có nữ sĩ lắm, do vậy, sự nổi tiếng của nữ sĩ Tương Phố, người mảnh khảnh, dáng đi như đàn ông, giọng nói sắc, đôi gò má hơi cao.   Theo các cụ thì, người đàn bà nào có tướng như vậy đều sát phu.   Có lẽ, tướng số đã nói đúng trong trường hợpTương Phố, vì nữ sĩ đã mất chồng từ lúc rất trẻ.   Khi tôi được gặp, nữ sĩ vẫn quấn khăn trên đầu, như những người đàn bà Việtnam cổ, lời nói, dáng điệu rất lịch sự, thanh nhã.   Tương Phố nhiều hơn tôi gần 20 tuổi; nhưng không vì thế mà có sự cách biệt về cảm nghĩ trong chiều hướng vă nghệ.   Nữ sĩ Tương Phố rất giỏi Hán văn, thường dịch thơ  Đường –  đôi khi cũng có thơ sáng tác- nhưng đó là những vần thơ buồn bã.   Hình như định mệnh đã an bài đời sống tinh thần  cũng như vật chất của nữ sĩ, làm sao mà trốn chạy ?   Tôi nghe nói nhà thơ Đông Hồ , khi vợ chết,  cũng làm thơ khóc vợ, có ra Hànội thăm nữ sĩ Tương Phố.    Cuộc thăm viếng này không biết có  ẩn giấu ý tình nào không, tôi không dám quyết, chỉ biết, sau khi ở Hànội về, Đông Hồ có làm mấy bài thơ, trong số những bài đó, có một, hai bài mang nhiều ẩn dụ.   Anh em đọc và suy luận lung tung, nhưng vì kính trọng nữ sĩ Tương Phố, không ai nỡ hỏi, hoặc đề cập gần, xa về những bài thơ của  Đông Hồ.

Còn nữ sĩ Thụy An, một trong những nữ sĩ đầu tiên  đã nhảy vào làng báo, tôi biết tiếng từ lâu, nhưng qua tờ THẾ KỶ mới được gặp.   Chị dáng người cao, gầy, người nữ đầu tiên  * nhảy vào làng báo,  nhìn bề ngòai thời trang hơn Tương Phố xa.  Công việc của chị ở VIỆTNAMPRESS rất bận, chị vẫn   viết đều cho THẾ KỶ , lúc là truyện ngắn, khi thơ.

Nữ sĩ Thụy An có đôi mắt  sáng dễ sợ , khi nói chuyện, cặp mắt long lanh, vừa thông minh, vừa bén nhậy, hình như với đôi mắt ấy, chị có thể nhìn rõ tim gan người đối thoại.

Chị còn  có đôi bàn tay với 10 ngón rất dài.    Chị ăn nói  lưu loát, có lẽ, vì lý do nghề nghiệp, chị trở thành con người linh hoạt.   Nữ sĩ Thụy An giỏi Pháp ngữ, chịu đọc sách.   Chị thích văn  chương Nga, nhất là Dostoievsky, chị rất khâm phục.   Khi trước,  chị là chủ nhiệm tuấn báo ĐÀN BÀ,   lại có một tác phẩm tiểu thuyết rất nổi tiếng MỘT LINH HỒN.    Tôi cũng không hiểu sao chị lại thích thơ của tôi đăng tải trong THẾ KỶ.  Thú thật, tôi cũng rất hãnh diện và sung sướng khi được khen, nhất là được nghe chị đọc lại những đoạn thơ mình làm.Tôi cũng như nữ sĩ Tương Phố và thụy An chỉ là cây bút tài tử, viết cho vui, chứ quả tình không biết tới sự điều hành, chi, thu của Thế kỷ ra sao ?   Có nhiều hay ít độc giả ? Lời hay lỗ? Chỉ biết một điều, người viết không có nhuận bút, bây giờ gọi là viết chùa.   Nhưng,  như cái lệ,  sau mỗi số báo phát hành , Bùi Xuân Uyên triệu tập anh em đánh chén một bữa tại một tiệm cơm Tàu nào đó  ở Bờ Hồ chẳng hạn.  Tiệm này không phải tiệm sang hoặc có món ngon, mà nó có địa điểm tốt, vừa ăn, vừa nhìn thấy Hồ Gươm.   Nếu không có bữa ăn hàng tháng này, chắc ít anh em có dịp gặp nhau đông đủ.   Bút hiệu Thụy An về sau được thêm hai chữ thành Thụy An- Hoàng Dân.  Tôi nghe anh em nói, Hoàng Dân là bí danh của Đỗ Đình Đạo, giám đốc cơ sở Quân thứ lưu động, dưới thời thủ hiến  Nguyễn Hữu Trí, người tình của chị Thụy An.  Việt Minh rất căm thù cơ sở này, vì nhiệm vụ của nó là bình định, nới rộng khu do Quốc gia kiểm soát.   Vào đầu năm 1954, tôi có gặp lại chị Thụy An tại Saigon, chị mời lại chơi, ở đường Võ Tánh.  năm đó, tôi đã trở thành quân nhân, phục vụ tại Bộ Tổng tham mưu,  năm trên đường quận 5.  Tôi viết một truyện ngắn  tựa đề CẨM NHUNG đăng trên tờ ĐỜI MỚI ,  chủ nhiệm Trần văn Ân.  Chị Thụy An có đọc truyện ấy, khen hết mình. Chị nói:

– …nếu cứ viết như thế, anh sẽ trở thành  một Dostoievsky Việtnam.

Tôi cảm ơn,  nhưng trong lòng hơi buồn !

Lời khen của chị Thụy An hôm nay không giống như lời chị khdn thơ tôi bữa trước, vì lý do đơn giản, tại sao, khi tôi vẽ tranh Lập Thể, ai nấy đều khen tôi là Picasso Việtnam , còn viết văn lại bảo sẽ trở thành Dostoievsky ?   Quả tình, tôi không muốn vậy ! Tôi muốn tôi là tôi, nghĩa là không giống ai, cũng chẳng ai giống tôi.  Tôi có thể là hòn núi, cũng có thể là viên sỏi nhỏ, nhưng cả hai đều riêng biệt.

——–* người nữ đầu tiên làm chủ nhiệm báo là   SƯƠNG NGUYỆT ANH ở  Nam Kỳ.  Nữ chủ nhiệm là con gái nhà ái quốc Nguyễn Đình Chiểu.  Thụy An , chủ nhiệm báo ĐÀN BÀ, từng in ảnh một phụ nữ đẹp sau là nữ sĩ THƯ LINH, tác giả Những dòng thơ hoa, Nữ tướng Bùi Thị Xuân, Những dòng thơ dĩ vãng … người đã tiết lộ cho Thế Phong về chuyện tình T.T.KH … NÀNG LÀ AI? chính  là  VÂN CHUNG- TRẦN THỊ VÂN NƯƠNG.  Cuốn này sau được  Amazon. com tung lên mạng Kindle Direct  Publishing, in COPY  bán một used from 30 USD / cuốn ( nay đã tạm ngưng – tháng 6/ 2012) , không xin phép, không trả bản quyền. –

———

Cái đó mới  quan trọng, mới có giá trị thực. Tôi gặp chị Thụy An lần đó, lần sau cùng, ít hôm sau, chị ra lại Hànội.  Tới khi giưã Pháp và Việt Minh chia đôi đất nước,  20 tháng 7 năm 1954, chị không di cư vào Nam, ở lại Hànội.   Mấy năm sau, tôi được tin chị đã đầu độc Đỗ Đình Đạo, người tình của chị, thù địch của Việt Minh, để làm vui lòng những kẻ chiến thắng  một nửa đất nước Việtnam.   Sự kiện trên, tôi viết một cách dè dặt với nhiều nghi vấn vì không lý gì, một con người như chị Thụy An, dám hy sinh người tình để phục vụ cho lý tưởng Cộng sản , lại có thể bị Cộng sản kết án phản động và bị cải tạo đúng 20 năm !   Trong lúc ở tù, vì quá uất hận chế độ Cộng sản, chị đã dùng bút chọc thủng một mắt, để mang tật suốt cuộc đời !

Vào năm 1981,  sau khi đi cải tạo được tha về, anh Lê Ngộ Châu, chủ nhiệm tạp chí BÁCH KHOA , đã mấy lần đưa tôi đến nhà chị Nguyễn Thị Vinh để gặp chị Thụy An- nhưng cái số tôi vô duyên đối với cả 2 nữ sĩ,  dù đã leo mấy cầu thang cao chót vót, chả lần nào được gặp !  Chị Thụy An cũng muốn gặp lại tôi, nhưng không biết nhà, nhắn rằng, muốn gặp chị, cứ lại nhà Nguyễn Thị Vinh .   Bấy giờ chi Nguyễn Thị Vinh đang ở Hòa Lan, còn chị Thụy An vừa mới ra người thiên cổ, sau gần cả cuộc đời gánh chịu nhục nhằn, ray rứt tại giữa lòng đất nước Việtnam trùng trùng đau khổ, từ tinh thần đến vật chất.

Khi đang tuổi thanh niên, tôi cũng thường uống rượu, nhưng không uống được nhiều.   Trong số bạn bè làm chung sở, tôi thường đi uống rượu với Nguyễn Hoạt, tức Hiếu Chân  sau này.

Nguyễn Hoạt có kiến thức rộng, giỏi cả Pháp lẫn Hán văn, như Vũ Hoàng Chương vậy.   Anh và Mặc Thu được tuyển dụng vào Nha thông tin  Bắc Việt cùng một thời gian, cũng như tôi, làm việc theo khế ước, 6 tháng ký lại một lần, với bậc lương 3000 đồng / tháng .  Số lương này tương đối đầy đủ, nếu gia đình ít người, vì thời giá 1951-1952 tại Hànội tương đối rẻ.   Do vậy, chúng tôi mới ó tiền để mời nhau uống rượu, nay chỗ này, mai chỗ khác.   Mặc Thu lúc ấy chưa ai biết đến, ngoài công việc chuyên môn, tuy có` viết văn.  Mặc thu trông có vẻ thư sinh, dáng người nho nhã.   Khuôn mặt thanh thoát, với 2 hàng ria mép con kiến, làm khuôn mặt có duyên khi cười.  Anh nói  năng nhỏ nhẹ, từ tốn, đúng ra, nghe nhiều hơn nói; do vậy, khó mà đoán được ẩn ý.   Tuy biết uống rượu, nhưng Mặc Thu ít đi chơi với anh em, một ophần nặng gánh gia đình, không lẽ uống rượu của anh em hoài, lại không mời lại ?   Do vậy, tôi ít khi thấy anh la cà ở nơi anh em thường tụ tập.   Đặc biệt Mặc Thu viết rất tốt.  Anh thường viết một mạch, ít khi sửa chữa.   Cũng vì tính tình và hàon cảnh gia đình, nên tôi và Mặc Thu chỉ quen, không thân, giống như trrường hợp Nguyễn Hoạt và tôi.   So với Hoàng Lập Ngôn , Ngọc Giaovà Tú Be , thì  Nguyễn Hoạt người nhỏ thó, mặt xươngt xảu, vầng trán cao, sói ờ bên như chữ V.  Tính tình hoà nhã, đôi lúc tỏ ra khinh bạc !   Có những chiều ngồi uống rượu, sau giờ tan sở, Nguyễn Hoạt thường nói về  những sách mà anh đọc, đ6i khi anh đề cập chính rị, lại không mấy tin vào sự hữu hiệu cùa guồng máy chính trị Quốc gia .  Anh cho rằng, ngày nào còn có mặt quân đội Pháp thì ngày đó chế độ Quốc gia chưa có chính nghĩa.  Mình phải làm sao cho có thực lực riêng biệt, từ đó mới có thể nói chuyện chống Cộng chứ ngày ngày tụi mình, tuy làm việc dưới danh nghĩa Quốc gia, dùng chũ việt trong mọi giao dịch, tuyên truyền, nhưng thực tế, thì Cao ủy Pháp nắm hết quyền hành; kể cả súng đạn đấu tranh với VM.  Ta chỉ là lực lượng phụ thuộc, làm sao có uy tín với đồng bào, và cả quốc tế nữa ?

Tôi hoàn toàn đồng ý  với Nguyễn Hoạt, tôi hỏi lại, nếu anh không chấp nhận thực tế  ấy, làm cách nào đuổi Pháp khỏi VN, và lấy vũ khí ở đâu để chiến đấu ? Nguyễn Hoạt đưa ly rượu uống ực một ngụm, như để nuốt những gì không ứng ý vào bụng.  Tuy vậy, hoạt có đời sống mực thước, tuy uống rượu, lại không trác táng, bê tha, trụy lạc.   Ngoài  rượu, thuốc lào, anh không biết thêm thứ gì khác.   Trường hợp Nguyễn Hoạt giống Mặc Thu, nổi tiếng, lại nhiều người biết tới,  chỉ sau ngày di cư vào Nam mà thôi.

Chúng tôi  cứ sống vẫt vờ trong hoàn cảnh nửa tối, nửa sang như vậy.   Tin tức mắt trần đổ ve72 rất sôi động, san bớt gánh nặng về nhân mạng bị tổn thấy, nên Pháp đã tổ chức lực lượng bảo chính đoàn, đoàn quân hàon toàn VN, nhưng, thực tế, vẫn do Pháp chỉ huy, điều động.   Sở tuyển mộ Pháp đã ban ah2nh lệnh động viên, thanh niên có bằng tú tài, tương đương, đều được gọi đi học khóa sĩ quan  đầu tiên ạti nam Đình, sau Thủ Đức, nên gọi là kháo đầu tiên Nam Định- Thủ Đức.   Tử khóa 2 chuyển vào Nam, mỗi kháo  học 6 tháng, các tiểu đoàn Việtnam được thành lập, một phần tuyển mộ, một phần đưa từ lực lượng phụ thuộc bổ sung.   Thế thức điều hành, hấun luyện đều do Pháp  quyết định.  Cả Hànội nhốn nháo cghuyện bắty lính, ai cỹng muốn yên thân- đi lÍnh khi ấy- dù là sĩ quan  vẫn chỉ là tay sai, bia đở đạn, nên thanh niên có học hay ít, hoặc không có học đều mong tránh né- trrừ số` ít- vì nhu cầu đời sống đi l1inh nuôi thân.  tâm trạng thanh niên hồi đó là vậy,  chưa ai hướng dẫn, đề ra lý tưởng đấu tranh cho mai sau, cho đất nước.   Trước mắt họ, chỉ có sùng đạn và cái chết cận kề  vô nghĩa!   Các cấp sĩ quan  răng đen mã tấu do  Pháp huấn luyện , từ  chú cai, thầy dội, quan quản – nào có biết gì, ngoài quyền uy giả tạo từ Pháp phết lon lên cầu vai, để họ tác loai, tác quái với đám người mặc đồng phục dưới quyền.   Dù cho thời thế biến chuyển ra sao, mọi sự việc đều ngoài tầm tay của chúng tôi.   Do vậy, mỗi chiều tan sở, anh em rủ nhau la cà, vào quán rượu, Trong số ấy, có anh Tú Be, nhà thơ trào phúng, tuống bạo hơn cả.  Tú Be dáng ngườo cao lớn, làm trong ban Kiểm duyệt sách báo, công việc chẳng nặng nhọc gì; hơn nữa, không con cái, dù lấy vợ đã lâu- nên anh dùng rượu khỏa lấp nỗi buồn đời !   Tú Be làm được bao nhiêu  lươngm đưa vợ một số nhất định, còn chi cho rượu.   Tuy tôi ó thích uống rượu, chỉ tới mức nào thôi, tôi rất sợ Tú Be ép bắt uống say.   Mười lần mời chì 1 lần nhận, tôi cố thoái thác để anh đừng ép. Tính tình Tú  Be rất mã thượng, không bao giờ anh so kè hơn thiệt.  Vì uống quá nhiều  nên anh nợ nần ngập mặt, mỗi lỷ lương, nhiều khi, không còn đồng bạc dính túi, uống vào lại  nợ, hứa trả vào tháng lương sau.

( kỳ sau tiếp )

 
Thẻ:

Bí ẩn nghệ thuật tượng sơn thếp – TT&VH

10 Th9

Bí ẩn nghệ thuật tượng sơn thếp

(TT&VH) – Nét mặt tượng trong các ngôi chùa miền Bắc không chung chung vô tính như quy phạm, mà khá sinh động, hồn hậu gần gũi với “nhân thể” người nông dân Đồng bằng Bắc bộ và mang vẻ đẹp nữ tính hóa.

1. Phật giáo có mặt trên mảnh đất Việt Nam có lẽ hơn 2.000 năm qua. Những pho tượng Phật sớm nhất bằng gỗ sao tìm thấy trong nền văn hóa Phù Nam ở Đồng bằng sông Cửu Long, có niên đại đầu và sau Công nguyên. Đó là những tượng Phật đứng được tạc nguyên từ một cây gỗ dưới dạng Phật đi hành hương, có thể là tượng trưng cho quá trình đi về Đông Nam Á của Phật giáo từ Ấn Độ.

Từ đó cho đến thế kỷ 11, người ta thấy được nhiều tượng Phật bằng đá, từ trong các di tích Đồng Dương của nền văn hóa Champa và từ các ngôi chùa thời Lý ( 1010 – 1225 ). Từ sau thế kỷ 15 trở đi, tượng Phật bằng đá nhường chỗ cho tượng Phật gỗ và đất phủ sơn có mặt hầu hết trong các ngôi chùa đồng bằng Bắc bộ. Tượng bằng đồng cũng có, nhưng không nhiều và không tiêu biểu.

Tượng Bồ tát, thế kỷ 17 – 18, chùa Nễ Châu (Hưng Yên) được làm bằng đất và gỗ phủ sơn

Những pho tượng Phật từ dòng Ấn Độ – Kh’mer có lẽ có một tiêu chuẩn thẩm mỹ khác hẳn với những tượng Phật chịu ảnh hưởng của tạo hình điêu khắc Phật giáo Trung Quốc. Những pho tượng thời Phù Nam hoặc rất cao, có thể đến “chín đầu” (chiều cao của pho tượng bằng 9 lần phần đầu của pho tượng đó), hoặc tương đối cân đối như người thật, với tỷ lệ “bảy đầu”. Nghệ thuật Phật giáo Ấn Độ thời đầu có liên quan mật thiết với tạo hình nghệ thuật Hy Lạp, nên tương đối cân đối và trọng vẻ đẹp thể chất mỹ mãn.
2. Từ đó, chảy về dòng dân gian, điêu khắc Phật giáo thay đổi khá nhiều, tính cân xứng không còn được giữ nguyên nữa, người ta yêu thích những pho tượng Phật hồn hậu, ít cân đối, thường rất thấp, đôi khi chỉ là 5, 6 đầu và khép mình trong một khối gỗ.

Những pho tượng Phật mẫu chùa Dâu, có niên đại thế kỷ 17 -18, hoặc sớm hơn, nhưng chịu ảnh hưởng sâu sắc của dòng điêu khắc Ấn Độ – Kh’mer , lại kết hợp được những vẻ đẹp của điêu khắc Bắc bộ và điêu khắc phương Nam. Tượng Phật mẫu chùa Dâu  Mây – Mưa – Sấm – Chớp có thân hình phụ nữ nõn nà khêu gợi, thân trần phía trên, phía dưới quấn sa rông, không ở đâu trong đồng bằng Bắc bộ giống thế. Các tượng Phật Bắc bộ mặc rất nhiều quần áo, có phần giống trang phục phong kiến đương thời.

3.  Những người thợ dân gian Bắc bộ làm cho các ngôi chùa làng căn cứ vào cuốn Tạc tượng lượng độ kinh để làm tượng Phật. Cuốn sách này hiện có một bản lưu tại thư viện Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, vốn được in từ chùa Xiển Pháp, Hà Nội trong thế kỷ 19.

Cuốn Kinh chỉ dẫn rất chi tiết cách tạo hình một pho tượng Phật đứng và ngồi ra sao, khi phân chia cơ thể con người làm 108 thốn. Thốn là một đốt ngón tay. Tuy nhiên sự chỉ dẫn sách vở quá chi tiết cũng không dễ được tiếp nhận cụ thể, các phường tạc tượng dân gian, lưu truyền ba công thức truyền miệng như sau: Tọa tứ lập thất, Nhất diện phân lưỡng kiên, Nhất diện phân tam trùng.

Tọa tứ lập thất là một tượng ngồi là bốn đầu, tương đứng là bẩy đầu. Nhất diện phân lưỡng kiên là chiều ngang của mặt bằng nửa chiều ngang hai đỉnh vai. Nhất diện phân tam trùng là ba khoảng cách bằng nhau trên khuôn mặt (theo chiều dọc), từ chân tóc đến chân lông mày, bằng từ chân lông mày đến đỉnh mũi, bằng từ đỉnh mũi đến cằm. 

Sự phân chia này là khá hợp lý và tiếp cận với tỷ lệ Hy Lạp cổ điển. Tuy nhiên thì nếu làm theo đúng như vậy thì điêu khắc Việt Nam đã chả có phong cách gì, người thợ dân gian làm tượng theo cảm quan thực tế nhiều hơn, các pho tượng Phật thường có đầu hơi to, lưng hơi cúi, cổ thường ngắn hoặc chìm vào vai, nên trông qua có vẻ thiếu cân đối, nét mặt không chung chung vô tính như quy phạm, mà thường mang vẻ đẹp của khuôn mặt phụ nữ và có cá tính…

Vì thế trông những pho tượng Phật Việt Nam khá sinh động, hồn hậu gần gủi với nhân thể người nông dân Đồng bằng Bắc bộ và mang vẻ đẹp nữ tính hóa.

(Còn nữa)

 Phan Cẩm Thượng

Thêm một công trình kiến trúc nghệ thuật quốc gia bị xâm hại: Đình cổ Ngu Nhuế bị san phẳng

10 Th9

 

Thêm một công trình kiến trúc nghệ thuật quốc gia bị xâm hại

Đình cổ Ngu Nhuế bị san phẳng

 

 

Khi vụ phá hủy và xây mới hai hạng mục là Gác Khánh và nhà Tổ tại di tích quốc gia chùa Trăm Gian chưa kịp lắng xuống, mới đây, tại Văn Giang, Hưng Yên, người dân lại vô cùng xót xa gửi đơn lên Thanh tra Bộ VH-TT-DL kêu cứu về việc đình cổ Ngu Nhuế, di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia đã bị san phẳng.

 

Đình cổ Ngu Nhuế giờ đã tan hoang.

 

Trăm năm còn một chút này…

Theo lời kêu gọi khẩn thiết của những người dân thôn Nội, xã Vĩnh An, Văn Giang, tỉnh Hưng Yên, chúng tôi đã có mặt tại đình Ngu Nhuế, nơi đã từng được tôn vinh, công nhận là di tích kiến trúc nghệ thuật lịch sử quốc gia. Mặc dù đã được thông tin từ trước về hiện trạng của ngôi đình cổ, song chúng tôi không dám tin vào mắt mình khi người dân chỉ vào bãi đất hoang tàn đổ nát ngổn ngang gỗ, ngói ngay sát lề đường kia chính là di tích. Cả ngôi đình cổ kính với những kiến trúc cầu kỳ, tinh xảo giờ chỉ còn lại nền móng cũ với một phần nhỏ hậu cung còn sót lại trong cuộc đại trùng tu và cũng đang ở trong cảnh xập xệ, hoang phế.

Tại sao, một ngôi đình cổ được khởi dựng từ thế kỷ XII, dưới thời vua Tự Đức, đình được trùng tu lại và đến năm 1989 đình đã được Nhà nước xếp hạng là Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia bị xâm hại nghiêm trọng và lâm vào hoàn cảnh màn trời chiếu đất như vậy?

Theo ông Lê Đức Oanh, một trong những người từng tham gia ban quản lý di tích này, đình đã xuống cấp nhiều hạng mục vì thế năm 2010, các cụ đã làm đơn xin kinh phí tu bổ, sửa chữa. Các đơn vị chức năng của Sở VH-TT-DL Hưng Yên đã về kiểm tra và cũng thừa nhận tình trạng xuống cấp này song với lý do đã hết chỉ tiêu kinh phí nên đợi năm 2011 giải quyết.

Quả thật, đầu năm 2011, xã thông báo rằng đã có 100 triệu đồng để tu bổ đình. Lúc đó, ai cũng vui mừng, mặc dù 100 triệu đồng cũng chả thấm vào đâu. Ông Oanh cho biết, với số tiền này Ban quản lý di tích thống nhất chỉ đảo ngói trên dưới để không dột, còn dui, mè, cái nào hỏng thì thay. Thế rồi chả hiểu thế nào, khi chưa hề có dự án, không có giấy tờ thỏa thuận của Bộ VH-TT-DL về việc tu bổ, tôn tạo song đơn vị thi công từ việc đảo ngói rồi với lý do mục nát hết thảy đã tiến hành hạ giải toàn bộ đình. Và đoạn cuối của quy trình tu bổ, phá hủy toàn bộ ngôi đình cổ và xây dựng một ngôi đình mới thay thế cách đó không xa – ông Oanh chua xót nói.

Đau xót hơn, nhiều chi tiết tinh xảo tạo nên giá trị đặc biệt đã khiến đình Ngu Nhuế được công nhận là di tích kiến trúc lịch sử quốc gia như mảng chạm, đầu kê, đòn bẩy được chạm lộng tinh xảo… sau khi hạ giải cái mất cái còn thì cũng không còn nguyên vẹn như xưa.

Cách địa điểm ngôi đình cổ không xa, một công trình mới, người dân gọi đó là đình mới với những hàng cột gỗ đồ sộ đã được dựng lên. Phía trước công trình được xây dựng theo kiểu năm gian tòa Đại bái, phía sau là hậu cung đang được hoàn tất.

Hành xử với di sản theo kiểu “mượn gió bẻ măng”?

Theo ông Nguyễn Văn Năng, Chủ tịch UBND xã Vĩnh Khúc, việc di dời đình đã được tính đến nhiều lần trước đó, song điểm mấu chốt để quyết định dịch hẳn đền vào sâu bên trong 18m là do công trình làm đường trước đó của huyện. Ông Năng cho biết đầu năm 2012, UBND huyện Văn Giang đầu tư nâng cấp đổ bê tông tuyến đường 180 (đường này chạy qua cửa đình). Theo quy hoạch rộng 32m, con đường này đã lấn vào một phần di tích khiến khoảng sân đình vốn đã không rộng lại bị thu hẹp lại, hơn thế, cốt của đình lại thấp hơn nền đường. Vì thế, UBND xã đã nhiều lần lập tờ trình gửi các cấp có thẩm quyền đề nghị cho phép di chuyển đình Ngu Nhuế, nhưng Sở VH-TT-DL Hưng Yên không đồng ý phương án này.

Do vậy, trong khi các cấp có thẩm quyền và các cơ quan chuyên môn tiếp tục xem xét, nhân việc có 100 triệu đồng tiền ngân sách được cấp cho việc tu bổ, địa phương tranh thủ kêu gọi thêm công đức của người dân và tự ý di chuyển đình sang một địa điểm khác. Quá trình dựng đình tại một địa điểm mới cũng không có ý kiến của các cơ quan có thẩm quyền về quản lý di sản văn hóa dẫn đến một công trình kiến trúc cổ gần như đã bị xóa sạch.

Trước sự việc đã rồi, khi bị đoàn Thanh tra Bộ VH-TT-DL phát hiện sai phạm và yêu cầu dừng ngay việc thi công, giữ nguyên hiện trạng đình Ngu Nhuế, Sở VH-TT-DL Hưng Yên vội vàng có công văn gửi UBND tỉnh Hưng Yên và ngày 8-5-2012, UBND tỉnh Hưng Yên mới có công văn gửi Bộ VH-TT-DL, đề nghị cho di chuyển đình Ngu Nhuế để “tránh ảnh hưởng đến quy hoạch và thuận lợi cho các hoạt động tín ngưỡng, tâm linh của nhân dân”. Song giải pháp tình thế này làm sao cứu được tòa kiến trúc giờ chỉ còn là phế tích?

Vi phạm Luật Di sản văn hóa đã quá rõ, nhưng điều khiến nhiều người cảm thấy đau xót nhất chính là hình ảnh cũng như những giá trị kiến trúc tiêu biểu của ngôi đình cổ có hàng trăm năm tuổi đã không còn nữa. Trách nhiệm này thuộc về ai? Liệu công trình đang được dựng lên gần đó có được xem là di tích quốc gia hay không?

Thu Hà

Di tích lịch sử chùa Trầm “đang bị xẻ thịt” (NĐT).  

 – Song Chi: ‘Xẻ thịt’ công viên, phá hoại chùa chiền (Người Việt).

Bà Clinton: Không có tiến bộ trong các cuộc đàm phán với Nga về Syria – VOA

10 Th9

Bà Clinton: Không có tiến bộ trong các cuộc đàm phán với Nga về Syria

 

Tổng thống Nga Vladimir Putin gặp Ngoại trưởng Mỹ Hillary Rodham Clinton tại hội nghị thượng đỉnh APEC ở Vladivostok, Nga

 
Tin liên hệ
 
 
Có mặt tại Nga để dự hội nghị thượng đỉnh các nước ven Thái bình dương, Bộ trưởng Ngoại giao Hoa Kỳ Hillary Clinton hôm nay nói rằng các cuộc thảo luận giữa bà với Tổng Thống Vladimir Putin và Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov đã không đạt được bao nhiêu tiến bộ về làm thế nào để đáp ứng trước cuộc nổi dậy của dân Syria chống chế dộ cai trị độc tài của Tổng Thống Bashar al-Assad.

Ngoại trưởng Clinton nói nếu các quan điểm bất đồng tiếp tục, bà sẵn sàng làm việc với các nước “có chung quan điểm” để ủng hộ phe đối lập Syria trong cuộc đấu tranh của họ.

Nga và Trung Quốc đã nhiều lần chặn đứng các cố gắng của các nước Tây phương và Ả Rập, vận động thông qua các nghị quyết tại Hội đồng Bảo an Liên hiệp quốc, đe dọa sẽ áp dụng những biện pháp cấm vận chống Tổng Thống Assad.

Trong khi đó, ông Lakhdar Brahimi, tân đặc sứ của Liên đoàn Ả Rập tại Syria, theo lịch trình sẽ tới Cairo trong ngày hôm nay, trước khi lên đường sang Damascus.

Hôm qua, các dịch vụ cung cấp nước cho cư dân tại trung tâm thương mại Aleppo của Syria bị cắt đứt sau khi một đường ống dẫn nước bị hư hại trong các cuộc giao tranh dữ dội giữa lực lượng chính phủ và phe nổi dậy.

Giới đấu tranh nói đường ống đã bị hư hại khi lực lượng Syria pháo kích vào những vị trí của phe nổi dậy.

Các giới chức Syria cáo buộc phe nổi dậy đã phá hoại đường ống dẫn nước, cắt đứt dịch vụ cung cấp nước cho nhiều cộng đồng.

Cuộc nổi dậy kéo dài 18 tháng nay tại Syria đã làm 20.000 người thiệt mạng và buộc hàng ngàn người khác phải rời bỏ nhà cửa để chạy lánh nạn.

 

MÀY ĐANG Ở ĐÂU ĐẤY? – NLG

10 Th9

MÀY ĐANG Ở ĐÂU ĐẤY?  

 
Tô Văn Trường
 
Trong giới làm báo, tôi quen biết nhiều người nhưng “hợp gu” nhất là nhà báo Nguyễn Anh Tuấn và Huy Đức. Anh Tuấn từ hai bàn tay trắng, trải qua bao nỗi khó khăn vất vả hơn chục năm trời mới xây dựng nên được thương hiệu của tờ báo điện tử Vietnam.net (VNN) để rồi lại ra đi tiếp tục sự nghiệp cũng đầy gian truân là xây dựng thương hiệu Viện Trần Nhân Tông ở Harvard. Huy Đức nhận được Nieman Fellowship đi học ở Harvard một năm. Một sự tình cờ, cả hai nhà báo nổi tiếng nói trên đều đang ở Harvard.
Bài viết mới đây “Bẫy việt vị của Thủ tướng” của Huy Đức đang gây xôn xao dư luận trong và ngoài nước. Có 2 luồng ý kiến nhấn mạnh các khía cạnh khác nhau. Luồng thứ nhất quan tâm tới nguy cơ đổ vỡ về kinh tế và cho rằng Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng có trách nhiệm chủ yếu gây ra nguy cơ này. Luồng thứ hai không đánh giá thấp sự đổ vỡ về kinh tế song lo ngại rằng nếu chĩa mũi nhọn chỉ tập trung vào đây thì những kẻ theo Tầu (kể cả bọn quan thầy của chúng) càng hoan hỉ, càng dễ bị tránh đòn mà bọn này là những kẻ nguy hiểm nhất hiện nay. Không thể xem thường bàn tay “lông lá” nhiều mưu kế thâm hiểm của anh bạn láng giềng khổng lồ phương Bắc.
 Trong thời đại tin học mà người ta vẫn giữ tư duy “tường lửa”! Suy cho cùng chỉ vì những người quản lý vận hành đất nước không thấu hiểu (hoặc biết mà không muốn làm theo) chân lý thông tin công khai minh bạch là thể hiện sức mạnh, uy tín và sự khôn ngoan của giới cầm quyền. 
 
 
TT Hàn Quốc xin lỗi người dân
 
Tuy nhiên, có những vấn đề không thể chờ đợi. Trong giới trí thức dù là trí thức trong bộ máy nhà nước hay trí thức độc lập đều cần có mẫu số chung là suy ngẫm tìm đường ra cho bài toán nan giải đối với tình hình có thể dẫn tới “vỡ trận” về kinh tế tác động xấu đến cuộc sống của người dân, đặc biệt là các tầng lớp nghèo khổ đã khốn cùng đi liền với nguy cơ đất nước bị xâm phạm chủ quyền và bị thôn tính nặng nề hơn. 
Trước hết nói về chính trị, về nguyên lý dù bất cứ chế độ nào mà những người đứng đầu gây ra bao đổ vỡ, tạo ra cả môt xâu chuỗi bộ hạ tham nhũng làm giàu cho riêng tư mà không chịu trách nhiệm gì, lại không biết tự xử thì chế độ đó khó lòng đứng vững. Ở đời người ta thường nói mất tiền là mất ít, mất uy tín là mất nhiều nhưng mất lòng tin mới là mất tất cả. Lòng tin của dân đối với lãnh đạo hiện nay như thế nào thì  chắc chắn các vị “công bộc của dân” đều hiểu cả. 
 
Thủ tướng Nhật xin lỗi người dân
 
 
Về kinh tế ngắn hạn thì bắt buộc phải hạ thấp được lạm phát, đồng thời giải quyết được nợ xấu, nếu không sẽ tạo nên  bấn loạn xã hội có thể nói là sẽ chưa từng thấy.
Về kinh tế tương đối dài hạn không nên sử dụng giải pháp ngửa tay xin IMF trợ cấp vì mất hết chủ quyền. Lại càng không nên in thêm tiền để gia tăng thêm tình trạng lạm phát, không nên lấy tiền Nhà nước, thực chất là tiền thuế của dân, để giải quyết nợ xấu. Với cách làm đó, ai cũng có thể kêu nợ xấu, hoặc chưa xấu đã kêu xấu để được Nhà nước rót tiền “giải cứu”, trong khi chính họ kinh doanh tiền tệ, lấy công làm tư, dẫn tới bị thất thoát.  

 
Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng
 
 Cần phải làm ngay các biện pháp là không cho phép các tập đoàn (dù công hay tư) nắm ngân hàng. Nguyên tắc: doanh nghiệp phi tài chính không được làm chủ doanh nghiệp tài chính. Không cho phép ngân hàng này làm chủ ngân hàng kia (tức là có cổ phiếu lẫn nhau). Ở các nước họ ấn định không cho trên 1 tỷ lệ cổ phiếu và không được ngồi trong hội đồng quản trị. Nhưng để khỏi phức tạp, ở VN thì nên không cho phép. Phải cương quyết không cho phép các công ty và tập đoàn nhà nước lập các công ty con, hoặc có cổ phiếu ở các công ty con. Ăn cướp đất của dân, nhất là ở địa phương, là kết quả của việc thiết lập các công ty con nửa tư, nửa công nhằm làm sân sau cho quan chức và người nhà tập đoàn. Không cho phép lãnh đạo (kể cả Thủ tướng) ra lệnh cho ngân hàng cho tập đoàn vay. Nguyên tắc: thiết lập cơ chế, luật pháp minh bạch nhằm quản lý công ty nhà nước. Giảm thiểu tới mức tối thiểu các công ty nhà nước. Giám sát, kiểm soát, hạn chế tối đa thất thoát lãng phí, tham ô từ các dự án đầu tư công. Nhiều người ở TW và địa phương đều biết rõ làm bất cứ việc gì cũng phải lót tay! Nhiều công trình không phải chỉ có chung chi 30% mà còn hơn thế nữa.  Họ biết rõ nhưng không nói công khai vì ngại ảnh hưởng đến công việc và mang phiền toái cho bản thân trong hệ thống pháp luật ở Việt Nam. Cứ nhìn vào thực tế thấy rõ các công trình của ta đầu tư đắt nhất thế giới, nhưng chóng hỏng, xuống cấp nhanh nhất thế giới là đủ hiểu lãng phí, thất thoát chảy đi đâu?
Khôi phục kinh tế và chống tham nhũng tạo điều kiện thiết yếu cho việc bảo vệ độc lập, chủ quyền. Đồng thời sự nghiệp bảo vệ đất nước đòi hỏi nhà cầm quyền phải có thái đô, chính sách rõ ràng, không mập mờ, mềm yếu, phát huy được sức mạnh của lòng dân và tranh thủ được tốt hơn sự ủng hộ quốc tế.
Trở lại bài viết “Bẫy việt vị của Thủ tướng”! Nhiều người hỏi độ tin cậy như thế nào? Tôi biết Huy Đức từ khi 2 anh em còn làm việc với ông Sáu Dân. Có thể hiểu Anh thuộc típ người có tay nghề cao, tâm huyết, và đầy bản lãnh dù cuộc đời cũng lắm truân chuyên. Huy Đức luôn chịu trách nhiệm với những gì mình viết. Theo nguồn thông tin kiểm chứng riêng của tôi, các sự việc Huy Đức viết ra là đúng với sự thật! Đã làm việc chẳng ai tránh được các khuyết điểm. Đời người thật ngắn ngủi bất cứ ai rồi cũng về với cát bụi.  Thủ tướng Võ Văn Kiệt trong cuộc đời hoạt động của mình, cũng không tránh khỏi các khuyết điểm, thiếu sót nhưng ông luôn lắng nghe những ý kiến góp ý phê phán để suy ngẫm kịp thời sửa chữa, biết nhìn lại mình từ những việc nhỏ nhìn ra những việc trọng đại của đất nước để dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm. Có lẽ vì thế, ngay cả khi đã đi xa, hình ảnh của ông vẫn để lại sự kính trọng, tiếc thương trong người dân.
Không hiểu sao viết đến đây, tôi lại trầm ngâm suy nghĩ về tin nhắn của nhà nghiên cứu Nguyễn Trung : Trường ơi, đấu đá nhau thế này ai thắng đất nước cũng thua! Điều này có nghĩa Tầu thắng! Thực ra hệ thống này không cứu được nữa nếu nó không nhận ra điều cốt lõi: Nó phải tự chấp nhận đau đớn lột xác để đổi đời và chọn con đường đi với dân tộc; hoặc không làm được như thế nó phải chấp nhận sự sụp đổ không có cách gì cứu được. Tại họp mặt mừng anh Nguyên Ngọc 80 tuổi, tôi đã lưu ý các trí thức nước nhà phải cảnh báo cho chính mình và cho cả nước là đất nước đang lâm nguy.
Bên tai tôi lại văng vẳng tiếng nói trầm ấm thường gọi qua điện thoại của ông Sáu Dân: “Mày đang ở đâu đấy”? Tôi hiểu rằng ông Sáu không chỉ hỏi tôi về nơi chốn mà còn muốn biết tôi đang có suy nghĩ gì về thời cuộc. Và tôi nghĩ đây cũng có thể là câu hỏi mà vong linh của ông Sáu đặt ra cho giới trí thức trong bối cảnh phức tạp và đầy thử thách của đất nước và dân tộc.
 
TVT
 

Trần Đăng Khoa: Bài học cay đắng về công tác cán bộ – VOV

10 Th9

Trần Đăng Khoa: Bài học cay đắng về công tác cán bộ

(VOV) – Ở thời nào, vai trò của cán bộ cũng rất quan trọng, là yếu tố quyết định của mọi thắng lợi hay thất bại.

Thế là rồi cuối cùng, ông Dương Chí Dũng, cựu Cục trưởng Hàng hải, người có phép tàng hình cũng đã bị bắt vào ngày 4/9, sau hơn 3 tháng bị truy nã. Hiện cơ quan cảnh sát điều tra Bộ Công an đang tiếp tục xác minh những người tiếp tay, che giấu cho ông Dũng trong thời gian lẩn trốn.

Trước Dương Chí Dũng, một loạt những kẻ “cộm cán”, những ông Giời con tung hoành, lũng đoạn kinh tế, tưởng không còn ai “chạm” tới được cũng đã sa lưới pháp luật. Đó là những tin vui. Rất vui. Một thông điệp tốt lành cho thấy Nghị Quyết IV đã đi vào đời sống. Chúng ta chống tham nhũng thực sự, chứ không phải chỉ là hình thức nhằm đối phó với dân như một số kẻ xuyên tạc. Niềm tin  giờ đang dần được phục hồi.

 
 Ở thời nào, vai trò của cán bộ cũng rất quan trọng (Ảnh minh họa)

Vụ án Dương Chí Dũng là một bài học cay đắng về công tác cán bộ. Tôi rất ngạc nhiên khi có những đồng chí lãnh đạo ở vị trí khá cao vẫn khẳng định trước công chúng rằng, việc cất nhắc, đề bạt ông Dương Chí Dũng không có gì sai. Bởi khi đề bạt ông ta, Thanh tra Chính phủ chưa có kết luận. Một lối biện hộ thật lạ kỳ. Làm một người lãnh đạo thì phải thấu đáo, biết rõ tường tận đến từng chân tơ kẽ tóc những cán bộ mình quản lý, chứ khi Thanh tra hay Tòa án đã kết luận rồi, thì còn có điều gì để nói nữa đây?

Kỳ lạ hơn, có ông lại còn biện luận rằng, cũng đã biết ông Dương Chí Dũng có những chuyện lình sình, mất đoàn kết nội bộ ở Vinalines, nên để “cứu” Vinalines, mới phải chuyển ông ta sang làm Cục trưởng Cục hàng hải.

Có lẽ chỉ ở ta mới có chuyện ngược đời như thế này. Nếu đã biết cán bộ không đủ khả năng và phẩm chất, thì phải loại khỏi đội ngũ lãnh đạo, chứ sao lại còn đề bạt ở những vị trí mới? Tương tự như vậy, trong công tác cán bộ, cũng đã từng có vị quản lý có khuyết điểm, nhưng lại được xử lý bằng cách chuyển ngang, hoặc “đá” hất lên một vị trí cao hơn.

Theo điều kiện bổ nhiệm, trình tự bổ nhiệm cán bộ công chức lãnh đạo được quy định tại điều 6, điều 7 Quy chế bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, luân chuyển, từ chức, miễn nhiệm cán bộ công chức lãnh đạo (ban hành kèm theo Quyết định số 27/2003/QĐ-TTg) ngày 19/2/2004 của Thủ tướng Chính phủ, người được bổ nhiệm phải đạt tiêu chuẩn chung, không bị thi hành kỷ luật từ hình thức khiển trách đến cách chức. Với nguồn nhân sự từ nơi khác, tập thể lãnh đạo cơ quan phải lấy ý kiến, tìm hiểu và xác minh lý lịch một cách cẩn trọng.

Căn cứ theo những tiêu chí ấy, rõ ràng việc đề bạt, bổ nhiệm ông Dương Chí Dũng là không bình thường. Người dân có quyền nghi ngờ về sự khách quan và minh bạch. Không biết có phải đây là việc đề bạt vô tình hay cũng lại là một phép tàng hình nhằm “giải cứu” ông ta?

Có lẽ cũng vì thế, bà Lê Thị Thu Ba, nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội cũng tỏ ra ngờ vực khi cho rằng, theo quy trình bổ nhiệm cán bộ, khi bổ nhiệm một chức vụ mới, khâu thẩm tra lý lịch, kiểm điểm nhận xét quá trình công tác là điều phải làm. Việc bổ nhiệm cán bộ cấp Cục thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ, mà cụ thể ở đây là Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải. Theo bà Thu Ba, việc bổ nhiệm cán bộ với ông Dương Chí Dũng trong thời điểm Thanh tra Chính phủ đã vào cuộc và phát hiện nhiều sai phạm liên quan tới điều hành, lãnh đạo của ông ta là “không nên và rất… khó hiểu”.

Ở thời nào, vai trò của cán bộ cũng rất quan trọng, là yếu tố quyết định của mọi thắng lợi hay thất bại. Ai cũng biết quần chúng có vai trò lịch sử to lớn. Đó là một sức mạnh vô biên. Nhưng sức mạnh ấy chỉ phát huy được hiệu quả tích cực khi có sự lãnh đạo sáng suốt của một người Cán bộ cụ thể. Quần chúng đứng sau Bác Hồ thành Cách mạng Tháng Tám; Đứng sau V. I. Lenin thành Cách mạng Tháng Mười. Nhưng đứng sau Hittler, Pol Pot lại thành Chủ nghĩa Phát xít rùng rợn.

Nhớ lại những trang sử hào hùng của dân tộc, vào những năm tháng cam go nhất của lịch sử đất nước, khi ấy chúng ta mới giành được chính quyền, lại nhan nhản thù trong giặc ngoài, vận mệnh đất nước có lúc “ngàn cân treo sợi tóc”, khi ấy không có nhiều ban bệ, cũng không có nhiều cấp xét duyệt kỹ lưỡng và cồng kềnh như bây giờ, mà sao Cụ Hồ chọn lựa đề bạt cán bộ tài thế. Những cán bộ được cụ chọn đều trở thành những nhân vật lịch sử xuất chúng.

Tiêu chí của Cụ là Tài và Đức. Không phân biệt thành phần, tôn giáo, đảng phái. Nhiều người không phải Đảng viên nhưng vẫn được Cụ cất nhắc lên vị trí rất cao, như Bộ trưởng Bộ Giáo dục Nguyễn Văn Huyên, hay Phó Chủ tịch nước Huỳnh Thúc Kháng. Tài nhất trong kỹ nghệ dùng người của Cụ là việc lựa chọn và đề bạt Võ Nguyên Giáp, một người chưa từng qua bất kỳ một khóa học quân sự nào.
Lúc ấy, ông Giáp chỉ đơn thuần là một ông giáo dạy sử ở trường tư thục Thăng Long. Một con người hoàn toàn xa lạ với trận mạc, vậy mà Cụ lại trao cho việc phụ trách quân sự, rồi phong thẳng lên Đại tướng và ủy nhiệm toàn quyền quyết định việc quân. Sau này, ta mới biết việc chọn lựa và đề bạt Tướng Giáp của Cụ tài tình đến như thế nào. Võ Nguyên Giáp quả là một thiên tài quân sự. Và Nguyễn Văn Huyên cũng là vị Bộ trưởng tài nhất, sáng giá nhất trong tất cả các vị Bộ trưởng của ngành Giáo dục kể từ khi thành lập nước cho đến nay. Các vị khác cũng vậy.

Sau này, ta cũng tiếp thu được bài học sâu sắc từ Chủ tịch Hồ Chí Minh trong việc xác định tiêu chí lựa chọn cán bộ. Nghị quyết Trung ương 3, khóa VIII ghi rõ: “Phát huy truyền thống yêu nước, đoàn kết và tập hợp rộng rãi các loại cán bộ, trọng dụng nhân tài, không phân biệt đảng viên hay ngoài Đảng, dân tộc, tôn giáo, người ở trong nước hay người Việt Nam định cư ở nước ngoài. Không định kiến người có sai lầm trong quá khứ nay đã hối cải và sửa chữa”.

Quả là một quyết định đúng đắn, sáng suốt, rất phù hợp với hiện trạng lịch sử đau thương ở đất nước chúng ta. Chỉ tiếc đây vẫn là vẻ đẹp trong sách vở. Nếu thực hiện được đúng như chúng ta ước muốn như thế, thì tôi tin, rất tin rằng, đất nước của chúng ta đã vươn lên một tầm cao mới, chứ không còn luẩn quẩn, bùng nhùng như trong tình trạng hiện nay. Việc đề bạt cán bộ của ta qua một số vụ việc nổi cộm, khiến người dân vô tư nhất cũng phải nghi ngờ. Hình như chúng ta không lựa chọn cán bộ theo tiêu chí Tài, Đức, mà chỉ tìm những người “hợp cạ”, theo một lợi ích nhóm nào đó.

Để thoát ra khỏi hiện trạng này, cần phải minh bạch hóa khâu tuyển chọn, đề bạt. Cần có tầm nhìn rộng, nhìn xa trong việc quy hoạch cán bộ. Khi đề bạt, cũng nên đưa ra nhiều ứng viên để bầu chọn. Tránh việc đề bạt một người, chỉ đưa ra một người để bầu. Như thế, việc bầu chọn chỉ là hình thức. Những người được bầu, không thể chỉ căn cứ theo mấy dòng tiểu sử sơ lược, khiến cho những người đi bầu luôn ở trong tình trạng lơ mơ, không biết thấu đáo người mình lựa chọn. Dù ủng hộ hay loại bỏ cũng đều vô trách nhiệm.

Cần có cuộc đối thoại cởi mở giữa người được bầu chọn với đông đảo dân chúng để nhân dân và các cơ quan chức năng thấu hiểu tường tận. Nếu Bộ trưởng hay ở cấp cao hơn thì cần có cuộc tiếp xúc rộng rãi trên các kênh truyền thông. Người được tuyển chọn phải đưa ra chương trình hoạt động trong cả khóa của mình. Cũng nên tổng kết xem khóa trước người tiền nhiệm đã làm được những gì. Ngành mình phụ trách hiện nay ra sao? Nó như thế nào nếu so với các nước trong khu vực hay trên thế giới. Rồi đến nhiệm kỳ mình, mình sẽ làm gì trong cả khóa? Rồi cụ thể hơn nữa là công việc trong từng năm? Cần minh bạch như thế cho dân biết. Rồi cũng lấy đó làm tiêu chí để bỏ phiếu tín nhiệm cán bộ.
 
Nếu ai không đủ quá bán số phiếu tín nhiệm thì cũng nên rời khỏi chức vụ để người khác lên thay.
Cũng cần khuyến khích cả những người tự ứng cử. Chỉ có minh bạch hóa như thế, chúng ta mới hy vọng thoát ra khỏi sự trì trệ. Và rồi những Dương Chí Dũng, những cán bộ thoái hóa đang làm lung lay thể chế sẽ không còn có chốn để dung thân…/.

Trần Đăng Khoa/VOV

Bà Hillary Clinton: Kêu gọi hạ nhiệt ở biển Đông và biển Hoa Đông – PLTP

10 Th9

Bà Hillary Clinton: Kêu gọi hạ nhiệt ở biển Đông và biển Hoa Đông

 
Tại cuộc họp báo ngày 9-9 tại Lãnh sự quán Mỹ tại TP Vladivostok (Nga), Ngoại trưởng Hillary Clinton cảnh báo các tranh chấp lãnh thổ ở châu Á-Thái Bình Dương có thể đe dọa kinh tế toàn cầu.

Bà nhận định trong bối cảnh kinh tế đang phục hồi yếu ớt, bất cứ đối đầu nào cũng có thể gây nghi ngại về tình hình ổn định và hòa bình trong khu vực. Bà cho biết bà sẽ tiếp tục hợp tác chặt chẽ với các nước châu Á để bảo đảm tranh chấp không phát triển thành vấn đề nghiêm trọng.

Bà thông báo trong cuộc gặp với Tổng thống Hàn Quốc Lee Myung-bak ngày 9-9 và Thủ tướng Nhật Yoshihiko Noda hôm 8-9, bà đã kêu gọi hai nước hạ nhiệt căng thẳng trong tranh chấp quần đảo Dokdo/Takeshima. Bà phát biểu: “Dù chúng ta nói về biển Đông hay biển Hoa Đông, tôi đều có chung thông điệp đối với mọi người rằng đã đến lúc mọi phía phải nỗ lực giảm căng thẳng và củng cố hợp tác ngoại giao hướng đến giải quyết các căng thẳng này”.

Bên lề hội nghị APEC, Tổng thống Lee Myung-bak và Thủ tướng Yoshihiko Noda đã có cuộc trò chuyện không chuẩn bị trước trong 5 phút. Hai bên nhất trí phải phối hợp để tạo quan hệ song phương hướng về tương lai.

Hãng tin Kyodo (Nhật) cho biết tại cuộc gặp không chính thức với Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào, Thủ tướng Yoshihiko Noda đề nghị xử lý căng thẳng ở quần đảo Senkaku/Điếu Ngư trên các quan điểm rộng mở. Ông Hồ Cẩm Đào đã phê phán kế hoạch mua quần đảo này của Nhật. Tổng thống Philippines Aquino không gặp ông Hồ Cẩm Đào như dự kiến. Bộ Ngoại giao Philippines cho biết do lịch trình làm việc trái nhau giữa hai nhà lãnh đạo nên cuộc gặp không diễn ra.

LÊ LINH

 

Nâng tầm quốc gia cho Lễ khao lề thế lính Hoàng Sa – VNE

10 Th9

Nâng tầm quốc gia cho Lễ khao lề thế lính Hoàng Sa

Năm 2013, lần đầu tiên tỉnh Quảng Ngãi sẽ chịu trách nhiệm chính tổ chức lễ khao lề tri ân Hải đội Hoàng Sa ở huyện đảo Lý Sơn. Kinh phí tổ chức sự kiện này dự kiến là 7 tỷ đồng.

Ngày 9/9, trao đổi với VnExpress.net, ông Lê Quang Thích, Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi cho biết, tỉnh đã họp bàn, phân công nhiệm vụ cho các Sở, ngành xây dựng kịch bản chu đáo để tổ chức lễ khao lề thế lính Hoàng Sa vào tháng 3 âm lịch năm 2013 tại huyện đảo Lý Sơn.

Lễ khao lề thế lính tri ân Hải đội Hoàng Sa- lễ hội dân gian độc đáo mang đậm nét đặc trưng văn hóa biển đảo được tổ chức vào tháng 3 âm lịch hàng năm ở huyện đảo Lý Sơn. Ảnh: Trí Tín.
Lễ khao lề thế lính tri ân Hải đội Hoàng Sa, lễ hội dân gian độc đáo mang đậm nét đặc trưng văn hóa biển đảo được tổ chức vào tháng 3 âm lịch hàng năm ở huyện đảo Lý Sơn. Ảnh: Trí Tín.

Nhiều năm trước, lễ khao lề thế lính Hoàng Sa do các tộc họ trên đảo Lý Sơn tổ chức, nhưng năm 2013 tỉnh Quảng Ngãi sẽ chịu trách nhiệm chính tổ chức lễ khao lề tri ân Hải đội Hoàng Sa. Lễ hội bao gồm: Đại lễ cầu siêu, lễ cáo yết nghinh thần, lễ rước vong hồn chiến sĩ trận vong Hoàng Sa, lễ chánh tế, lễ tạ tại đình làng An Vĩnh, lễ tế tại Âm Linh Tự, liên hoan văn hóa thể thao các huyện ven biển và hải đảo, văn hóa ẩm thực…

Dịp này, tỉnh Quảng Ngãi cũng sẽ tổ chức hội thảo khoa học “Tâm thức biển đảo trong đời sống cư dân Quảng Ngãi và các tỉnh duyên hải nam Trung bộ”; trưng bày hình ảnh, hiện vật, tư liệu quý liên quan đến chủ quyền của Việt Nam trên 2 quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Ước tính tổng kinh phí dự kiến cho lễ khao lề thế lính Hoàng Sa 2013 khoảng 7 tỷ đồng.

Theo Phó chủ tịch tỉnh Quảng Ngãi, lễ khao lề thế lính Hoàng Sa tại huyện đảo Lý Sơn đã từ lâu trở thành ngày hội lớn không chỉ của tỉnh mà còn với người dân ở mọi miền đất nước. Đây là dịp giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ ý thức bảo vệ chủ quyền lãnh thổ Việt Nam trên hai quần đảo Hoàng Sa – Trường Sa.

Lễ rước thuyền trên biển tri ân Hải đội Hoàng Sa ở lễ khao lề thế lính Hoàng Sa ở huyện đảo Lý Sơn. Ảnh: Trí Tín.
Lễ rước thuyền trên biển tri ân Hải đội Hoàng Sa ở lễ khao lề thế lính Hoàng Sa ở huyện đảo Lý Sơn. Ảnh: Trí Tín.

Đội Hoàng Sa ở đảo Lý Sơn hoạt động liên tiếp từ thế kỷ 17, đầu thời chúa Nguyễn, đến giữa thế kỷ 19 sang đến thời Tây Sơn với những cai đội nổi tiếng như Phú Nhuận hầu Võ Văn Phú, Hội Nghĩa hầu Võ Văn Khiết. Sang thời nhà Nguyễn, ngay từ thời Gia Long cũng đã sai Phạm Quang Ảnh làm Cai đội Hoàng Sa tuyển chọn các binh phu đi Hoàng Sa và cả Trường Sa đo đạc thủy trình.

Nhà Nguyễn cũng đã cho lập các đội thủy quân để cùng với Đội Hoàng Sa và Đội Quế Hương đi Hoàng Sa, Trường Sa cắm mốc, dựng bia chủ quyền, lập miếu, đo đạc thuỷ trình, lập bản đồ… Đặc biệt vào thời vua Minh Mạng, với những Cai đội, Chánh thủy quân suất đội nổi tiếng như Chánh Thủy quân suất đội Phạm Văn Nguyên (1835), Chánh Thủy quân suất đội Phạm Hữu Nhật (1836), Chánh Thủy quân suất đội Phạm Văn Biện…

Trí Tín

Nhan sắc và nhà khoa học – VNE

10 Th9

Nhan sắc và nhà khoa học

Mỗi khi Erika Ebbel Angel đội chiếc vương miện hoa hậu bang Massachusetts xuất hiện trong chương trình TV về khoa học do cô phụ trách, tất cả khán giả trẻ xem truyền hình trực tiếp ồ lên vì ngạc nhiên.

Angle không chỉ là người đẹp từng giành vương miện hoa hậu, mà còn là tiến sĩ hoá sinh, người sáng lập tổ chức phi chính phủ Science from Scientists và người dẫn chương trình truyền hình khoa học giáo dục có thời lượng 10 phút. Cô cũng sắp tham gia vào lĩnh vực kinh doanh với việc lập công ty công nghệ sinh học riêng, Livescience đưa tin.

Những phụ nữ có cả sắc đẹp và hiểu biết rộng thường chỉ xuất hiện trong các bộ phim của Hollywood, nhưng các thư phản hồi gửi tới “Chương trình của tiến sĩ Erika” cho thấy nhiều cô gái trẻ đã lĩnh hội được thông điệp từ việc Angle đeo vương miện trong khi mặc áo trắng của phòng thí nghiệm. Họ muốn trở thành “Công chúa khoa học”.

“Giới khoa học thường cho rằng nếu bạn là một nhà khoa học nữ, bạn không có sở thích nào khác, và nếu bạn là người chơi thể thao thì bạn không quan tâm chăm chút ngoại hình,” Ebbel Angle nói.

Cô Angle
Cô Erika Ebbel Angle, hoa hậu bang Massachusetts, đã có bằng tiến sĩ hóa sinh. Ảnh: Livescience.

Việc tìm cách thu hút các cô gái vào lĩnh vực nghiên cứu khoa học bằng cách trưng ra vẻ đẹp kiểu kiều nữ của các nhà khoa học đang gây tranh cãi, đặc biệt là xung quanh một cuộc thi hoa hậu khoa học ở Nhật.

Cuộc thi “Miss Rikei Contest” (rikei tiếng Nhật là khoa học) cỡ nhỏ sẽ tổ chức vào ngày 12/9. Sáu người lọt vào vòng cuối cùng đều là sinh viên đại học hoặc nhà nghiên cứu. Họ được chấm điểm dựa trên tiêu chí sắc đẹp, trí thông minh và đóng góp cho việc cải thiện hình ảnh của khoa học.

Trong khi đó, nhiều khoa học cho rằng ngoại hình của những người làm nghiên cứu không nên trở thành đề tài bàn luận, vì ngoại hình của họ cũng đa dạng như những ngành nghề khác, và chỉ nên xét họ dưới khía cạnh chuyên môn.

Chương trình truyền hình của Ebbel Angle được thực hiện nhằm giúp các sinh viên hoạch định kế hoạch khoa học hoặc tìm câu trả lời cho các vấn đề khoa học, nhưng chương trình Miss Rikei Contest được dựng theo cách thức của một cuộc thi sắc đẹp nên nhận được nhiều phản ứng trái chiều. Nhiều nhà khoa học, nhà báo và chuyên gia giáo dục xôn xao sau khi Joanne Manaster, chuyên gia phát triển khoá học trực tuyến và giảng viên khoa học ở Đại học Illinois (Mỹ), cảnh báo trên Twitter về sự tồn tại của cuộc thi này.

“Một trong những trang web tôi tìm thấy đã đăng nhiều bình luận khiếm nhã từ các khán giả nam. Tôi nghĩ những điều này sẽ làm phiền lòng những người nghiên cứu khoa học, đặc biệt là những phụ nữ muốn làm khoa học nghiêm túc,” Manaster nói.

Trong khi một số người cho rằng những cuộc thi như thế chỉ mang tính giải trí, nhiều người chê trách cuộc thi như ở Nhật Bản là “quá hời hợt” khi nhấn mạnh tới khía cạnh sắc đẹp, nữ tính trong giới khoa học.

“Một nhà khoa học nữ sẽ luôn luôn là hình mẫu đẹp cho các sinh viên và các cô gái trẻ khác noi theo, nhờ nỗ lực và thành tựu của nhà khoa học ấy”, một nữ khoa học gia người Nhật đang công tác ở Mỹ phát biểu.

Hình mẫu nhấn mạnh tới vẻ đẹp của nữ giới chỉ làm giảm hứng thú học toán của những cô gái trẻ có tiềm năng và niềm đam mê khoa học, công nghệ, kỹ thuật hay toán học, một nghiên cứu cho thấy. Theo đó, nếu nhấn mạnh vào vẻ ngoại hình, các cô gái có thể từ bỏ việc theo đuổi khoa học hay toán học, mà chú ý hơn đến những thành quả ngắn hạn.

Các nhà nghiên cứu cho rằng cách tốt nhất để khuyến khích các cô gái trẻ khám phá toán học và khoa học là để học tiếp xúc với những nhà khoa học. Họ cần học hỏi một điều rằng các nhà khoa học cũng đa dạng như trong những ngành nghề khác.

Để chặt đứt các nhóm lợi ích

10 Th9

Để chặt đứt các nhóm lợi ích

– Lợi ích nhóm ở Việt Nam có đặc trưng là liên quan đến những người có chức, có quyền, nhất là quyền liên quan đến cán bộ, tài chính, ngân sách, đầu tư, đất đai…

 

Chia sẻ khó khăn với doanh nghiệp trong buổi tọa đàm tuần trước của UB Kinh tế Quốc hội, Phó chủ nhiệm UB Mai Xuân Hùng nhắc đến một trong những nguy cơ lớn nhất: nhóm lợi ích. “Chỉ một cá nhân có thể thâu tóm cả hệ thống”, ông nói.
 
Làm rõ khe hở luật pháp
 
Cụm từ “nhóm lợi ích” hay “lợi ích nhóm” gần đây được nhắc đến ngày một nhiều.
 
Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng đã thẳng thắn nêu đích danh “lợi ích nhóm” trong phát biểu kết thúc hội nghị lần thứ 3 BCH Trung ương Đảng khóa XI. 

 

Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng nêu đích danh “nhóm lợi ích”. Ảnh: TTXVN

 
Riêng trên diễn đàn Quốc hội, nhiều đại biểu không ngần ngại điểm mặt chỉ tên thủ phạm “nhóm lợi ích” đang chi phối nền kinh tế. 
Chẳng hạn, phát biểu về kinh tế – xã hội tại kỳ họp thứ ba, ĐBQH Huỳnh Ngọc Đáng đề nghị Chính phủ, Quốc hội cảnh giác với tác động của các nhóm lợi ích, không chỉ trong các tháng còn lại của năm 2012, mà cả trong tiến trình tái cơ cấu.
 
Mới đây, chất vấn Tổng Thanh  tra Chính phủ về chống tham nhũng, Phó chủ nhiệm UB Tư pháp Nguyễn Đình Quyền cũng nói: “Năng lực, bộ máy, quyết tâm không thiếu nhưng vẫn không phát hiện được tham nhũng, phải chăng có vấn đề về lợi ích nhóm, về bao che trong đội ngũ cán bộ?”.
 
Đặc biệt, trong báo cáo “Từ bất ổn vĩ mô đến con đường tái cơ cấu” mới phát hành, lần đầu tiên UB Kinh tế Quốc hội đưa ra những mô tả cụ thể nhận diện các nhóm lợi ích.
 
“Ưu điểm” nổi bật là những nhóm lợi ích ở Việt Nam hoạt động rất linh hoạt, theo từng vụ, việc và vây quanh một số cá nhân nhất định. Lợi dụng tính thiếu công khai, minh bạch, các nhóm lợi ích thường tiếp xúc theo “quan hệ” cá nhân. Có thể đặt quan hệ trực tiếp hay qua con cái, thân quen mà chất kết dính là lợi ích tiền bạc.
 
Lợi ích càng lớn thì nhóm lợi ích hoạt động càng mạnh. Luật pháp càng lỏng lẻo hay quyền lực ít bị giám sát thì nhóm lợi ích càng hoạt động trắng trợn hơn.
 
Lợi ích nhóm ở Việt Nam có đặc trưng là liên quan đến những người có chức, có quyền, nhất là quyền liên quan đến cán bộ, tài chính, ngân sách, đầu tư, đất đai, rừng biển…

Những người này có thể ở cấp trung ương, tỉnh, huyện, xã hay một cá nhân thanh tra… Thậm chí, các hoạt động này len lỏi cả vào những lĩnh vực rất trí thức như nghiên cứu khoa học, cấp bằng, chấm luận án.
 
“Nhóm lợi ích ở Việt Nam hoạt  động trong một không gian chủ yếu phi chính thức, bất hợp pháp, trong không ít trường hợp có quan hệ đến buôn lậu hay các hoạt động có tính chất phạm pháp ở mức độ khác nhau.

Việc xác định bản chất, hình thức, phạm vi hoạt động của các loại nhóm lợi ích khác nhau cần được đầu tư, nghiên cứu thêm trong thời gian tới để làm rõ những lỗ hổng hay khe hở luật pháp để các nhóm lợi ích lợi dụng”, bản báo cáo phân tích.
 
Như vậy, các nguồn lực kinh tế đã bị xâu xé, bóp méo… để phục vụ các nhóm lợi ích khác nhau.
 
Đổi mới mà không… tốn tiền

 
Từ những phân tích trên, UB Kinh tế đề xuất cần thay đổi tư duy. Bởi một số nhóm lợi ích đã lợi dụng tư duy “kinh tế nhà nước là chủ đạo” khiến môi trường kinh doanh thiếu cạnh tranh bình đẳng.
 
Báo cáo chỉ rõ, trong khi về hình thức luôn nhấn mạnh kinh tế nhà nước là chủ đạo thì các công ty sân sau của con, cháu, thân quen của lãnh đạo các cấp lại đều là kinh tế tư nhân.
 
Chính các công ty sân sau này đang đem lại lợi nhuận hợp pháp cho tư nhân, còn phần lỗ để cho công ty nhà nước gánh chịu. Việc dùng các tập đoàn kinh tế, công ty nhà nước để bù lỗ, ổn định giá đều quá tốn kém, không hiệu quả và bị chia chác trong “lợi ích nhóm”.
 
Theo bản báo cáo, thực tế mất ổn định kinh tế vĩ mô suốt thời gian qua hoàn toàn bác bỏ vai trò là công cụ ổn định kinh tế vĩ mô của các tập đoàn kinh tế và tổng công ty nhà nước. “Nếu luôn xem đây là công cụ hữu hiệu để ổn định kinh tế vĩ mô thì tại sao tình hình mất ổn định lại gay gắt, kéo dài như hiện nay?”, nhóm chuyên gia nêu câu hỏi.
 
Chính tư duy coi kinh tế nhà nước là chủ đạo đã dẫn đến sự chèn ép với khu vực kinh tế tư nhân. Và khu vực kinh tế này cũng phải tìm cách sinh tồn.
 
Các doanh nhân thay vì lo đầu tư kinh doanh thì lại chăm chỉ đầu tư thời gian, tiền bạc để thiết lập và duy trì các mối quan hệ. Phải lo đến thăm người bệnh, dự đám giỗ, đám tang, đám cưới, chúc tết các quan chức lớn, nhỏ… để giữ quan hệ.
 
Chuyện mua bán quan hệ như vậy đã dẫn đến sự ra đời và lớn mạnh nhanh chóng của những đại gia tư nhân lớn, nhỏ ở Việt Nam. Những người phất lên nhanh chóng không do tiến bộ khoa học, công nghệ, năng suất lao động hay đóng góp cho phát triển kinh tế mà chủ yếu do khai thác tài nguyên đất đai, khoáng sản…
 
“Những đại gia này mặc nhiên tự cho mình có những đặc quyền riêng, trong không ít trường hợp thiếu tôn trọng pháp luật và lợi ích người lao động. Sự phát triển lệch lạc này của khu vực kinh tế tư nhân rất không bền vững”, báo cáo mô tả.
 
Sau khi cảnh báo các mối nguy trên, nhóm chuyên gia kiến nghị các giải pháp cải cách thể chế mạnh mẽ để các nguồn lực được phân bổ hiệu quả hơn, góp phần vào thành công của tái cơ cấu kinh tế. Chẳng hạn, thiết kế cơ chế giám sát .

Tất cả các cấp, các cơ quan đều phải được giám sát chặt bởi một hay nhiều thể chế độc lập. Cần lập cơ quan phòng chống tham nhũng độc lập với Chính phủ, hoạt động theo luật pháp dưới sự giám sát của Quốc hội.
 
“Quá trình này không tốn kém tài chính, không cần đầu tư vốn lớn nhưng đòi hỏi quyết tâm chính trị cao để vượt qua những nhóm lợi ích và tư duy nhiệm kỳ”, nhóm chuyên gia kết luận.

Lê Nhung

 

Vướng lợi ích riêng, châu Á khó đồng thuận – TVN

10 Th9

Vướng lợi ích riêng, châu Á khó đồng thuận

Trung Quốc đang trỗi dậy – quá nhanh. Vậy tại sao phần còn lại của châu Á không thể cùng nhau phối hợp hành động?

>> Mỹ chuẩn bị cho cuộc chiến với Trung Quốc/ Chiến trường mới cho sự đối đầu Trung – Ấn/ Chung sống với Trung Quốc/ Nếu chiến tranh Trung-Nhật xảy ra, bên nào sẽ thắng?

 

Thập niên qua, các quốc gia Đông Á đã gây bất ngờ cho các nhà quan sát bởi dường như họ đã muốn chung tay sát cánh. Dù gì thì đây cũng là khu vực mà sự thù hận từ xa xưa (và có thể cũng không đến mức quá xưa) đã ăn quá sâu. Nhưng các nhà quan sát cũng chưa nên đặt quá nhiều hy vọng: Những mâu thuẫn ngày nay và di sản lịch sử vẫn đang ngăn cản việc biến các thỏa thuận thành một mối hợp tác khu vực đích thực.

Trên lý thuyết thì tiến bộ đạt được có vẻ đang diễn ra nhanh. Năm 2010, Trung Quốc, Australia và New Zealand đã đạt được thỏa thuận thương mại tự do với Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), cho phép quyền ưu tiên tiếp cận những thị trường của nhau. Trung Quốc, Nhật Bản, và Hàn Quốc cũng đang đàm phán một hiệp định mậu dịch tự do.

Nhưng công cuộc gắn kết các liên minh kinh tế Đông Á đang phải chịu gánh nặng lịch sử và trở nên trục trặc bởi những hiệp định an ninh thiếu hiệu quả. Ba điểm nóng lớn nhất trong khu vực đã tồn tại từ nhiều thập kỷ, nếu không nói là thế kỷ, và giống như miệng núi lửa – sống âm ỉ nhưng đôi khi vẫn gây chết người.

Không kể các cuộc chiến tranh của Pháp, Mỹ và Trung Quốc với Việt Nam, thì cuộc chiến toàn diện cuối là chiến tranh Triều Tiên, đã kết thúc gần 60 năm trước. Nhưng hậu quả của nó còn đeo đẳng tới tận hôm nay: CHDCND Triều Tiên và Mỹ chưa bao giờ đạt được một hiệp định hòa bình và về cơ bản vẫn đang trong tình trạng chiến tranh. Tương tự, cuộc xâm lược của đế quốc Nhật đối với Trung Quốc, Triều Tiên và Đài Loan và toàn bộ khu vực Đông Nam Á là nguyên nhân lớn nhất dẫn tới những biến động ở châu Á thế kỷ 20. Chiến tranh thế giới thứ hai vẫn để lại những ảnh hưởng chính trị ở châu Á lớn hơn nhiều ở Mỹ – mà minh chứng là sự đổ vỡ của hiệp định quân sự Hàn Quốc – Nhật Bản vì tinh thần chống Nhật còn dai dẳng tại xứ Hàn.

 

 

Nếu Nhật Bản bị đè nén bởi gánh nặng lịch sử, thì Trung Quốc cũng vậy. Sau khi quân du kích Trung Quốc đánh bật quân Nhật ra khỏi đất nước năm 1945, Mao Trạch Đông và Đảng Cộng sản Trung Quốc đã đẩy Tưởng Giới Thạch và Quốc dân đảng ra đảo Đài Loan năm 1949. Tháng 7, Trung Quốc tổ chức lễ thành lập cái gọi là “thành phố Tam Sa” để quản lý khoảng 77.000 dặm vuông Biển Đông. Hành động này đã gây phẫn nộ cho 5 quốc gia khác tuyên bố một phần Biển Đông là lãnh thổ của mình. Tổng thống Philippine Benigno Aquino dường như đã lên tiếng thay cho mọi người dân trong khu vực khi có bài phát biểu hồi tháng 7, với câu nói: “Nếu kẻ nào đó bước vào sân nhà chúng ta và nói mảnh sân này là của anh ta, chúng ta có cho phép điều đó?”

Trung Quốc, Nhật Bản và Đài Loan còn có tranh chấp gay gắt vì một quần đảo không người ở, năm giữa ba bên, mà Trung Quốc gọi là Điếu Ngư còn Nhật Bản gọi là Senkaku. Vấn đề này đã đánh đúng vào tâm lý dân tộc chủ nghĩa tại các bên tranh chấp. Thị trưởng Tokyo Shintaro Ishihara hồi tháng 6 thậm chí còn có một đề nghị rất mỉa mai rằng nên đặt tên cho con gấu trúc sắp chào đời tại vườn thú Tokyo là Sen-Sen hay Kaku-Kaku.

Ai đó có thể cho rằng một khi các quốc gia Đông Á giàu lên và ổn định hơn thì sẽ muốn thiết lập những đồng minh khu vực để giúp bảo vệ lợi ích và chủ quyền của nhau. Nhưng đây là một khu vực mà hoạt động ngoại giao rất dễ thay đổi và sự nghi kỵ tiếp tục cản trở những dàn xếp hợp lý cho mỗi bên. Khó có thể tin được khi tại đây chỉ có một liên minh quân sự duy nhất trong khu vực – đó là giữa Trung Quốc và Triều Tiên, một hiệp định được “hoàn tất bằng máu”, như lời của Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Lương Quang Liệt miêu tả hồi năm 2009.

Tất nhiên, Mỹ cũng có các cam kết tương tự với một loạt quốc gia trong khu vực. Mỹ đã ký các thoả thuận quốc phòng chính thức với Nhật Bản, Hàn Quốc, Philippine, Thái Lan và Australia và các quan hệ đối tác an ninh thân thiết (tức liên kết ở cấp độ thấp hơn liên minh) với Singapore và Indonesia. Nhưng các quan hệ hợp tác này chưa được trải qua thử thách kể từ Chiến tranh Triều Tiên, khi lính và thủy quân lục chiến Mỹ chống lại cuộc tấn công dữ dội của quân đội tq trên sông Áp Lục; nguy cơ chiến tranh với Trung Quốc khiến Mỹ phải cân nhắc kỹ lưỡng hơn về việc tôn trọng các thỏa thuận an ninh của mình.

Một hiệp ước quân sự khả thi duy nhất khác trong khu vực là “Hiệp ước phòng vệ 5 bên” giữa Australia, Anh, New Zealand, Malaysia và Singapore ký kết năm 1971. Năm quốc gia đã thống nhất tham vấn lẫn nhau trong trường hợp bị gây hấn từ bên ngoài nhằm vào bán đảo Malaysia. Nhưng điều đó không có nghĩa là các quốc gia châu Á không quan tâm đến phòng thủ: ngân sách quân sự đang gia tăng nhanh chóng. Chi tiêu quốc phòng của Trung Quốc sẽ tăng gần gấp đôi sau 3 năm, trong khi bình quân các quốc gia Đông Nam Á đã tăng chi tiêu quốc phòng 13,5% trong năm 2011, và tổng chi tiêu ngân sách quốc phòng của châu Á sẽ vượt châu Âu lần đầu tiên trong năm nay. Điều đó cho thấy các quốc gia châu Á sẽ càng khó gần nhau hơn.

Đối với ASEAN, tổ chức chính trị quan trọng hàng đầu tại khu vực Đông Á, cũng đang rất căng thẳng bởi sự trỗi dậy của Trung Quốc. Được thành lập từ năm 1967 với mục tiêu mang đến tình đoàn kết trong khu vực nhưng ASEAN rõ ràng chưa phải là một hiệp ước phòng thủ: các thành viên nhất chí không tấn công lẫn nhau (nhưng thực tế họ đã đôi lần phá vỡ cam kết, mới đây nhất là vào năm 2008 và 2011, khi quân đội Campuchia và Thái Lan đụng độ sau những tranh chấp về chủ quyền ngôi đền nằm giữa biên giới hai nước). Trong một hội nghị thường niên vừa diễn ra vào tháng 7 tại Campuchia, lần đầu tiên trong lịch sử ASEAN đã không đưa ra được thông cáo chung, nguyên nhân có thể là do sự can thiệp của Trung Quốc với tham vọng bảo vệ các tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông.

Vai trò trung tâm hiện nay của Trung Quốc với tư cách là đối tác thương mại lớn nhất của hầu hết các quốc gia trong khu vực cũng đồng nghĩa, cho dù lo ngại về sức mạnh quân sự ngày càng lớn mạnh cùng với những tuyên bố mạnh miệng của Trung Quốc, các quốc gia láng giềng đều muốn tránh những rủi ro cho nền kinh tế nước mình khi đối đầu trực tiếp vơi Bắc Kinh. Nhưng Trung Quốc cũng đang cảm thấy dễ bị tổn thương. Chu Phong (Zhu Feng), phó giám đốc Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và Quốc tế tại Đại học Bắc Kinh, năm 2009 từng miêu tả Trung Quốc là “một cường quốc mới nổi đơn độc” – ý nói đây là một quốc gia chỉ có liên minh duy nhất trong số 14 nước láng giềng là với Triều Tiên.

Nhưng điều đó không có nghĩa là không có những điểm sáng. Indonesia, nền dân chủ mới trong khối ASEAN, đã dần từ bỏ sự ác cảm với Trung Quốc – trong nhiều thập niên trước năm 2000, nước này thậm chí còn cấm nhập khẩu các ấn bản được viết bằng tiếng Hoa. Myanmar đang tự do hoá. Và bất chấp việc Trung Quốc tiếp tục khẳng định chủ quyền đối với Đài Loan, hai bên đã cải thiện quan hệ kể từ khi Mã Anh Cửu lên nắm quyền năm 2008. Nhưng sự thiếu lòng tin sẽ đồng nghĩa với việc một cuộc đụng độ khu vực nếu xảy ra sẽ xóa sạch các thành tựu kinh tế đạt được.

Đình Ngân theo FP

Thế giới 24: Tiền là vũ khí – VNN

10 Th9

Thế giới 24: Tiền là vũ khí

 

Nhật Bản và Hàn Quốc cùng lúc chi bộn tiền cho các đảo tranh chấp, máy bay chiến đấu của Nga gặp nạn, lãnh đạo nhiều nước hối thúc giải quyết tranh chấp tại biển Đông… là những tin nổi bật những giờ qua.

Tin nổi bật

Nhật Bản, Hàn Quốc đều thể hiện quyết tâm đối với tuyên bố chủ quyền của mình đối với các đảo đang tranh chấp bằng cách tăng ngân sách đáng kể cho các đảo này.

 

Các đảo đá Dokdo/Takeshima
Hàn Quốc và Nhật Bản đang có tranh chấp tại quần đảo Dokdo/Takeshima. Seoul dự kiến tăng mạnh ngân sách cho nhóm đảo này trong năm 2013 nhằm đối phó với các nỗ lực của Nhật Bản.

 

“Tổng thể chắc chắn sẽ trên mức 3 tỉ won (2,6 triệu USD), nhưng Bộ Ngoại giao và các nhà hoạch định chính sách quốc gia phụ trách về tài chính sẽ cần thương thảo nhiều hơn để có thể đẩy con số này lên mức 4 tỉ won (khoảng 3,5 triệu USD)” – hãng tin Yonhap của Hàn Quốc trích lời một vị quan chức giấu tên của Hàn Quốc.

Con số tổng thể này cao hơn rất nhiều so với mức đề xuất ban đầu mà Seoul đưa ra – chỉ vào khoảng 2,3 tỉ won (tương đương 2 triệu USD).

Vị quan chức này nói thêm, hầu hết phần ngân sách này sẽ nhằm quảng bá tốt hơn các tuyên bố chủ quyền của Hàn Quốc và đối trọng với các lập luận của Nhật Bản.

Động thái mới nhất này của Hàn Quốc đưa ra sau khi Tokyo thông báo rằng họ sẽ chi thêm 7,5 triệu USD vào năm tới để quảng bá quan điểm của họ về các đảo này trên trường quốc tế.

Theo đài KBS của Hàn Quốc,  báo Asahi và Mainichi của Nhật Bản, “chi phí đối ứng về vấn đề lãnh thổ” ban đầu được dự kiến là khoảng 5 triệu USD. Nhưng sau đó, Bộ Ngoại giao Nhật đề xuất dự toán tăng ngân sách lên sau chuyến thăm đảo của Tổng thống Hàn Quốc Lee Myung-bak hôm 10/8.

Đây là lần đầu tiên Bộ Ngoại giao Nhật Bản đề nghị một khoản chi phí dành cho việc quảng bá quốc tế liên quan đến vấn đề lãnh thổ. Bộ này giải thích Tokyo cần tăng cường tuyên truyền trước khi đơn phương đệ trình vụ việc lên Tòa án Công lý quốc tế.

Bộ Quốc phòng Nhật đã đề xuất 4,57 nghìn tỉ yên (58 tỉ USD) cho ngân sách trong năm tài khóa bắt đầu từ 1/4 tới, giảm 1,7% so với hiện tại, là mức giảm mạnh nhất trong vòng 58 năm qua.

Tuy nhiên, Nhật dự kiến dành 2,5 tỉ yên trong ngân sách năm tới để mua bốn xe bọc thép lội nước đầu tiên, có thể được sử dụng để đối phó với những mối đe dọa ở các đảo xa xôi. Đồng thời, Lực lượng phòng vệ bờ biển Nhật dự kiến mua 7 tàu tuần tra mới vào năm tới để tăng cường các hoạt động giám sát.

Tin vắn

-Nhật Bản và Malaysia hối thúc Trung Quốc và các nước Đông Nam Á giải quyết tranh chấp lãnh thổ ở Biển Đông theo luật pháp quốc tế.

Máy bay trực thăng vận tải-chiến đấu Mi-35 của Không quân Nga đâm vào núi tại Cộng hòa Daghestan trong điều kiện thời tiết xấu.

-Các nhà lãnh đạo cam kết cùng nỗ lực hỗ trợ tăng trưởng và khôi phục niềm tin tại các thị trường tài chính, ủng hộ tự do thương mại trong tuyên bố chung APEC 2012.

– Hai máy bay chiến đấu F-16 của quân đội Mỹ đã ngăn chặn thành công một máy bay dân sự xâm phạm vùng cấm bay ở khu vực Vịnh Tampa.

– Quân đội Syria tuyên bố đã giành chiến thắng trước phiến quân tại thành phố Aleppo dưới sự hỗ trợ của máy bay trực thăng và xe thiết giáp.

– Báo chí Canada dẫn lời hai bộ trưởng nước này cho biết Canada đã liệt cả Iran lẫn Syria vào danh sách các quốc gia tài trợ khủng bố.

– Bộ trưởng Kế hoạch-Tài chính Hàn Quốc Park Jae-hwan nói Seoul cần phải đối phó với sự thống nhất hai miền Triều Tiên trong tương lai gần.

– Một trực thăng MV-22 lớp Osprey vừa phải hạ cánh khẩn cấp tại bang Bắc Carolina, một diễn biến mới tiếp tục gây quan ngại cho người dân Nhật Bản.

– Niger đã phủ nhận thông tin rằng nước này đã đồng ý để Saadi Gaddafi, một trong những con trai của cố lãnh đạo Libya Muammar Gaddafi, rời quốc gia Tây Phi này.

– Ít nhất bảy người thiệt mạng và 20 người bị thương sau khi một chiếc xe buýt chở khách rơi xuống khe núi sâu 100 mét ở miền nam Peru.

Thông tin trong ảnh

 

Một phụ nữ đang thu dọn các mảnh vỡ sau khi một cơn bão tràn qua bán đảo Rockaway, Mỹ hôm 8/9 vừa qua.

Phát ngôn ấn tượng 

 

“Đó chỉ là một thách thức trong việc lên chương trình, nhưng như các bạn thấy đấy, việc thách thức trong lên chương trình lại trở thành thách thức còn lớn hơn so với chúng tôi dự đoán” – Ngoại trưởng Philippine Albert del Rosario nói khi đề cập đến việc Philippine và Trung Quốc không có cuộc hội đàm nào tại Hội nghị APEC lần này.
Ông Albert del Rosario nói thêm rằng hai bên đã cố gắng dàn xếp các cuộc đối thoại giữa Tổng thống Aquino và Chủ tịch Hồ Cẩm Đào, nhưng cả hai bên đều không có thời gian cho cuộc gặp.

 

Ngày này năm xưa

10/9/1919: Áo và các nước phe Entente ký Hòa ước Saint-Germain, chấm dứt sự tồn tại của Đế quốc Áo – Hung.

10/9/1966: Đại hội đồng Liên hiệp quốc khóa 50 đã thông qua Hiệp ước cấm thử hạt nhân toàn diện .

Hiệp ước này quy định: Các quốc gia cam kết không tiến hành hoặc cho phép bất cứ vụ nổ hạt nhân nào ở nơi thuộc quyền kiểm soát và tài phán của mình; không khuyến khích hoặc tham gia dưới bất cứ hình thức nào vào bất cứ vụ nổ hạt nhân nào. Hiệp ước không cấm thử hạt nhân trong phòng thí nghiệm và trên máy vi tính.

Hiệp ước cấm thử hạt nhân toàn diện sẽ có hiệu lực sau khi được tất cả 44 quốc gia được coi là tiềm năng hạt nhân ký và phê chuẩn. Việt Nam là một trong 44 nước đó.

  • Lê Thu (tổng hợp)

 

HOÀNG SA NỘ KHÍ PHÚ

10 Th9

HOÀNG SA  NỘ KHÍ PHÚ

Kha Tiệm  Ly

 

Ngựa cũ quen đường,

Đĩ già lậm nết. 

Việc phế hưng mỗi thuở khác nhau,

Mộng bá chủ bao đời y hệt!

 

Ta thấy ngươi,

 

Từ Đông Chu bị họa Thất Hùng,

Đến Hậu Hán bị xiềng Tam Quốc.

Đất Trường An thây chất chập chùng,

Bờ Vô Định xương phơi chất ngất!

 

Đã biết,

 

Hễ gieo chinh chiến là kín đất đau thương,

Nếu động can qua thì mịt trời tang tóc.

 

Vậy mà sao,

 

Chẳng lo điều yên nước no dân,

Lại quen thói xua quân chiếm đất?

 

Như nước ta,

 

Một dải non sông, nam bắc chung giềng,

Trăm triệu anh em, trước sau như nhất.

Hoàng Liên, Tam Đảo, Hồng Hà, Cửu Long , muôn đời là máu là xương,

Phú Quốc, Côn Sơn, Trường Sa, Hoàng Sa, vạn kiếp  là da là thịt.

Máu xương ta, ai lại dám tách rời?

Thịt da ta, ngươi dám đòi chia cắt?

Bốn nghìn năm, liền tổ quốc phồn vinh,

Ba miền đất, khối giang sơn gấm vóc.

 

Người trăm triệu nhưng vốn một lòng,

Tim một trái dẫu nhiều sắc tộc!

Nữ nhi chẳng thiếu bậc anh hùng,

Thiếu niên cũng thừa người kiệt xuất.

 

Mười năm phục quốc, gươm Lê Lợi thép vẫn sáng ngời,

Ba lượt phá Nguyên, sông Bạch Đằng cọc còn nhọn hoắt.

Liên hồi giục, trống Ngọc Hồi hực bước tiến quân.

Luôn miệng thét, điện Diên Hồng, vang lời sát thát.

Ải Chi Lăng, Liễu Thăng chết còn lạc phách kinh hồn,

Sông Nhị Hà, Sĩ Nghị chạy còn đứng tim vỡ mật.

Rầm rộ vó câu Thường Kiệt, Khâm Châu ngàn dặm, không còn bóng quỉ bóng ma,(1)

Âm ầm tiếng sét Đống Đa, Quảng Đông toàn tỉnh chẳng tiếng con gà con vịt. (1)

 

Hùng khí dù dậy trời Nam,

Nghĩa nhân lại tràn đất Bắc:

 

Thương ngươi binh bại, tàn quân về, ngươi còn được cấp xe ngựa rình rang (2)

Trọng kẻ trung can, hổ tướng chết, ai vẫn cho thắp khói hương chăm chút?(3)

Mạc Cửu đem quân lánh nạn, chúa ta vẫn mở dạ đón người,

Hoa kiều mượn đất ở nhờ, dân ta vẫn chia cơm xẻ thóc.

 

Phúc cùng hưởng khi mưa thuận gió hòa,

Họa cùng chia lúc sóng vùi gió dập.

Giúp các ngươi như kẻ một nhà,

Thương các ngươi như người chung bọc!

 

Thế mà nay,

 

Ngươi lại lấy oán trả ơn,

Ngươi lại lấy thù báo đức!

Ăn đàng sóng, nói đàng gió, y như đĩ thúi già mồm.

Lộn bề ngược, tráo bề xuôi, khác nào điếm già bịp bạc.

 

Kéo neo tuần hạm, ào ào đổ bộ Hoàng Sa,

Quay súng thần công, ầm ỉ tấn công Đá Bắc.

Chẳng chấp hải qui,

Chẳng theo công ước.

Quen nết xưa xấc láo, giở giọng hung tàn,

Lậm  thói cũ nghênh ngang, chơi trò bạo ngược.

 

Nói cho ngươi biết; dân tộc ta:

 

Từng đánh bọn ngươi chỉ với ngọn giáo dài,

Từng đuổi bọn ngươi chỉ bằng thanh kiếm bạc.

Từng đánh Tây bằng ngọn tầm vông,

Từng đuổi Nhật với thanh mác vót!

 

Vì khát độc lập mà thường uống nươc lạch, nước đìa,

Vì đói tự do  mà quen ăn  muối mè, cơm vắt.

Sá chi tóc gộisa trường,

Đâu quản thây phơi trận mạc.

 

Hãy liệu bảo nhau,

 

Nhìn thây Gò Đống mà liệu  thắng liệu thua,

Thấy cọc Bạch Đằng mà nghĩ sau nghĩ trước!

Đừng để Biển Đông như Đằng Giang máu nhuộm đỏ lòm,

Đừng để Hoàng Sa là Đống Đa xương phơi trắng xác!

 

Nếu ngươi dựa vào hỏa tiển, phi cơ,

Thì ta cũng có tuần dương, đại bác.

So vũ khí, thì kẻ nhược người cường,

Đọ trái tim, coi ai gang ai sắt?

 

Thư hãy xem tường,

Hoàng Sa hạ bút.

 

 (1) Sử ghi: Khi Lý Thường Kiệt  xua quân qua Khâm Châu, Liêm Châu, cũng như khi quân Thanh bại trận Đống Đa chạy về, thì dân Tàu vùng biên giới kinh hoàng chạy  theo. “Từ Nam Quan về bắc hàng trăm dặm vắng tanh, không thấy bóng con gà, con vịt”

 

(2) Sự kiện Lê Lợi cấp ngựa và lương thực cho tù binh quân Minh về nước

 

(3) Sự kiên dân ta lập miếu thờ Sầm Nghi Đống hạ tướng của Tôn Sĩ Nghị)

 

%d bloggers like this: