Lưu trữ | Tháng Mười, 2014

“Quyền im lặng” là một thước đo về dân chủ của một xã hội – Bauxite

31 Th10

 

LS Hà Huy Sơn

Có vị đại biểu Quốc hội nói “Quyền im lặng” không phải là quyền con người thì thật đáng tiếc – HHS.

Thưa anh Sơn, chúng tôi xin thêm một chữ sic sau chữ “đáng tiếc”, anh hiểu vì sao rồi chứ? Xin anh thứ lỗi, sự lịch sự vốn là thói quen đáng kính của anh trong trường hợp này hình như… dùng không đúng chỗ thì phải.

Bauxite Việt Nam

Mục tiêu “Xây dựng một xã hội dân chủ, công bằng văn minh, dân giàu nước mạnh” là một tuyên bố đã có từ hàng chục năm trở lại đây. Một ông thầy cộng sản đã nói, đại ý: “Chủ nghĩa xã hội dân chủ gấp triệu lần xã hội tư sản”. Và gần đây có người lại nói, đại ý: “Nước ta dân chủ gấp vạn lần nước khác”.

Dân chủ hiểu một cách giản đơn là quyền của nhân dân; quyền cơ bản của con người được pháp luật bảo vệ. Quyền con người được pháp luật thừa nhận và thực thi càng nhiều thì xã hội đó dân chủ càng cao.

Nội dung “Quyền im lặng” đã được ghi nhận ở Công ước quốc tế về quyền dân sự và chính trị năm 1966 mà Việt Nam tham gia năm 1982. Và tinh thần của “Quyền im lặng” cũng được thể hiện trong các điều của Bộ luật tố tụng hình sự năm 2003. Nhưng tất cả những sự ghi nhận đó là chưa đầy đủ vì nó chưa được minh định, cụ thể bằng một điều luật rõ ràng trong Bộ luật tố tụng hình sự. Chính vì lý do đó mà các cơ quan bảo vệ pháp luật luôn lẩn tránh và tìm mọi cách chối bỏ “Quyền im lặng”, quyền cơ bản của người dân.

Không thực thi “Quyền im lặng” là một trong những nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng ép cung, nhục hình, án oan và người dân chết trong trụ sở của cơ quan công an.

Không thực thi “Quyền im lặng” là đất sống cho tình trạng trả thù, tra tấn tinh thần và thể xác người dân, bắt giam, bỏ tù tùy tiện; đe dọa, khống chế làm cho người dân không dám đứng lên tố cáo, khiếu nại những vi phạm pháp luật đang diễn ra phổ biến của những người có quyền hiện nay.

Không thực thi “Quyền im lặng” là tước đi một cơ hội, một vai trò xã hội cần thiết của luật sư trong việc bảo vệ công lý trong một nhà nước pháp quyền. Luật sư không có chỗ đứng chính đáng trong một xã hội sẽ có xu hướng bị tha hóa; trở thành lớp người trung gian giữa người phạm tội và các cơ quan tiến hành tố tụng, đó là làm: môi giới, cò mồi, dàn xếp án, chạy án…Tình trạng này không phải là xa lạ trong xã hội đang làm xấu đi hình ảnh của giới luật sư.

Mọi quy định của pháp luật cuối cùng đều nhằm bảo vệ lợi ích con người, tức bảo vệ quyền con người. Ví như những bộ luật bảo vệ môi trường hay bảo vệ loài vật cũng đều là bảo vệ quyền con người. Vì vậy, có vị đại biểu Quốc hội nói “Quyền im lặng” không phải là quyền con người thì thật đáng tiếc [sic – BVN].

Quyền của người dân lại chính là nghĩa vụ của nhà nước. Quốc hội hiện nay chưa phải thực sự do nhân dân bầu ra. Cơ chế làm luật hiện nay là nhà nước làm luật chứ không phải nhân dân làm luật. Vì thế, luật pháp hiện nay chỉ cốt ban hành làm sao có lợi cho nhà nước chứ chưa xuất phát từ nhu cầu của người dân. Nên khi ban hành, sửa đổi luật pháp Quốc hội đã đặt lợi ích của nhà nước lên trên lợi ích của người dân. Bằng chứng là các đại biểu Quốc hội đã nại ra đủ lý do để khước từ “Quyền im lặng” khi sửa đổi Bộ luật tố tụng hình sự mặc dù nội dung và tinh thần đó đã được ghi nhận trong Công ước quốc tế và Bộ luật tố tụng hình sự hiện hành. Thậm chí có đại biểu Quốc hội để bác “Quyền im lặng” đã bất chấp vai trò của “một chính khách”  sẵn sàng thóa mạ giới luật sư trước báo chí, truyền thông rằng: “Luật sư hiện nay bào chữa chỉ vì tiền”.

Ghi nhận “Quyền im lặng” trong luật là cần thiết, là minh chứng quyết tâm đổi mới  trật tự hiện hành và thực hiện nguyên tắc “Nhà nước của dân, do dân, vì dân”.  “Quyền im lặng” cũng chính là thước đo của quá trình dân chủ hóa xã hội và là mục tiêu đấu tranh của người dân nói chung và giới luật sư nói riêng.

Hà Nội, ngày 30/10/2014

H.H.S.

Tác giả gửi BVN

 

 

 

Tốc độ nợ công tăng nhanh hơn tăng trưởng kinh tế – VTV

31 Th10

 

Xuân Dung (Thời sự – thoisuvtv@vtv.vn)Cập nhật 17:19 ngày 30/10/2014

“Giai đoạn 2008 trở lại đây, nợ công có tốc độ tăng nhanh hơn so với tốc độ tăng trưởng kinh tế”, TS.Nguyễn Đức Kiên, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Quốc hội cho biết.

Trong cuộc trả lời phỏng vấn của phóng viên Thời sự ngay sau khi kết thúc phiên thảo luận tình hình kinh tế – xã hội sáng nay (30/10), TS.Nguyễn Đức Kiên cho biết, thời hạn vay nợ của khối nợ công ngày càng ngắn lại nên gây áp lực về trả nợ rất lớn. Nếu như trước đây không phải vay để đảo nợ, thì từ năm 2012, chúng ta đã phải vay để đảo nợ với số lượng ngày càng lớn.

Theo báo cáo về xử lý nợ công của Chính phủ do Bộ Tài chính được ủy quyền trình bày cho thấy, riêng trong năm 2014, nước ta tiến hành vay để đảo nợ khoảng 120.000 tỷ VND. Dù vậy, thành công của năm 2014 là thời gian trả nợ nước ta đã được kéo giãn được, tránh áp lực lên vấn đề trả nợ của ngân sách Nhà nước vào những năm sau.

 

Hội nghị về DOC không đạt đột phá – BBC

31 Th10

 

  • 30 tháng 10 2014

Thứ trưởng Ngoại giao Thái Lan Sihasak Phuangketkeow đồng chủ trì hội nghị

Hội nghị Quan chức cấp cao Asean và Trung Quốc về Tuyên bố về ứng xử của các bên tại Biển Đông (DOC) lần thứ 8 vừa diễn ra tại Bangkok, Thái Lan, trong hai ngày 28/10 và 29/10.

Thứ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Lưu Chấn Dân và Thứ trưởng Ngoại giao Thái Lan Sihasak Phuangketkeow đồng chủ trì hội nghị lần này, có sự tham dự của quan chức cấp cao các nước Asean và đại diện của Tổng Thư ký khối.

Không có đột phá nào đạt được vào ngày cuối mà các đại biểu chỉ thống nhất tiếp tục thúc đẩy hợp tác theo tinh thần DOC đạt được từ 2002 với mục tiêu tìm giải pháp hòa bình cho các tranh chấp ở Biển Đông.

Các đại biểu tại hội nghị cũng không thỏa thuận được thời gian biểu cho việc thực hiện DOC.

Giới chức Asean cho hay khối này và Trung Quốc sẽ thiết lập các đường dây nóng về tìm kiếm cứu nạn trong khu vực, cũng như giữa bộ ngoại giao các nước để liên lạc trong trường hợp nảy sinh nguy cơ xung đột.

Thứ trưởng Thái Lan Sihasak Phuangketkeow nói: “Chúng tôi có hợp tác về tìm kiếm cứu nạn, nghiên cứu khoa học đại dương và bảo vệ môi trường”.

“Chúng ta cần tiếp tục mở rộng các lĩnh vực quan tâm chung giữa hai bên (Asean và Trung Quốc).”

Trong khi đó, cựu Ngoại trưởng Australia Gareth Evans nhận định: “Điều quan trọng là Trung Quốc phải đưa ra được các yêu sách có chứng thực lịch sử đối với các đảo và bãi ngầm và hoạt động theo khuôn khổ luật pháp quốc tế… Trung Quốc cũng cần thương lượng với các quốc gia trong khu vực trên nguyên tắc đó”.

Về phần mình, Trung Quốc luôn luôn khẳng định tuân thủ thỏa thuận ban đầu.

Tuy nhiên Bắc Kinh cũng đưa ra cái gọi là “ý tưởng kép” về xử lý vấn đề Biển Đông, mà Trung Quốc diễn giải là: “tranh chấp hữu quan do nước đương sự trực tiếp tìm kiếm giải pháp hòa bình thông qua hiệp thương và đàm phán hữu nghị, còn hòa bình và ổn định của Nam Hải (Biển Đông) thì do Trung Quốc và các nước Asean cùng giữ gìn”.

Điều đó có nghĩa nước này vẫn nghiêng về đàm phán song phương thay vì đa phương cho các vấn đề Biển Đông.

Chủ đề DOC sẽ tiếp tục được thảo luận tại Hội nghị thượng đỉnh Asean tại Nay Pi Taw, Miến Điện, vào đầu tháng tới.

Tin liên quan

  • Đính chính sai lầm về ‘Nam Hải’
    27 tháng 9 2014
  • Trung Quốc làm gì ở Trường Sa?
    9 tháng 9 2014
  • Mỹ kêu gọi dừng gây hấn trên Biển Đông
    10 tháng 8 2014
  • VN chỉ trích bản đồ mới của TQ

 

Philippines kiện Trung Quốc : Tòa án LHQ ra phán quyết vào đầu 2016 – RFI

31 Th10

 

mediaĐảo Thị Tứ trong quần đảo Trường Sa, vùng lãnh hải tranh chấp giữa Trung Quốc, Đài Loan, Philippines và Việt Nam.(DR)
 

Ngoại trưởng Philippines, ngày hôm nay, 30/10/2014, cho biết, Tòa án trọng tài Liên Hiệp Quốc, có trụ sở tại Hà Lan, có thể ra phán quyết trong quý một năm 2016, về vụ Manila kiện Bắc Kinh liên quan đến tranh chấp lãnh thổ ở Biển Đông.

Vào tháng Giêng năm 2013, Philippines đã nộp đơn kiện lên Tòa án trọng tài bác bỏ bản đồ 9 đường đứt đoạn – mà Việt Nam gọi là bản đồ đường lưỡi bò – do Trung Quốc đưa ra để khẳng định chủ quyền và lãnh thổ của mình đối với khoảng 80% diện tích của Biển Đông.

Trả lời đài truyền hình ANC, Ngoại trưởng Philippines Albert del Rosario nói : « Chúng tôi hy vọng có phán quyết vào quý một năm 2016 ». Manila hy vọng phán quyết của Tòa án trọng tài Liên Hiệp Quốc sẽ làm rõ các quyền hàng hải của Philippines ở Biển Đông, và nhờ vậy, có thể mở đường cho việc giải quyết các tranh chấp.

Vào tháng 03/2014, Philippines đã nộp lên tòa án hồ sơ pháp lý 4000 trang, bao gồm nhiều bằng chứng, bản đồ, chứng minh cho đòi hỏi của mình và thuyết phục tòa tuyên bố bản đồ đòi hỏi chủ quyền của Trung Quốc ở Biển Đông là vô giá trị.

Manila gọi Biển Đông là biển Tây Philippines, bao gồm cả vùng đặc quyền kinh tế được Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển 1982 thừa nhận. Các đòi hỏi chủ quyền, lãnh thổ của Trung Quốc chồng chéo với các vùng biển của một số láng giềng Châu Á, như Việt Nam, Philipines, Malaysia, Brunei và Đài Loan.

Trung Quốc đã nhiều lần tuyên bố không tham gia vụ kiện nói trên và cho rằng các bên liên quan cần đàm phán trực tiếp với nhau. Tuy nhiên, Tòa án trọng tài Liên Hiệp Quốc vẫn đề nghị Trung Quốc cung cấp tài liệu phản bác các lập luận của Philippines vào trước ngày 15/12/2014.

Theo Ngoại trưởng Rosario, nếu Trung Quốc không đáp ứng yêu cầu của Tòa án, thì vụ kiện của Philippines sẽ được giải quyết nhanh hơn, bởi vì tiến trình xem xét, ra phán quyết của Tòa vẫn tiếp tục, cho dù Trung Quốc có tham gia hay không.

Ông Rosario giải thích, nếu Trung Quốc không nộp tài liệu, phản bác đề nghị của Philippines, thì kể từ ngày 16/12/2014, Tòa sẽ đưa ra các câu hỏi cho phía Philippines. Trong tháng Ba và tháng Bảy năm 2014, Manila đã cung cấp thêm tài liệu và sẽ trình bày lập luận của mình trước Tòa trong hai tuần lễ. Tòa án sẽ dành nhiều tháng để nghiên cứu hồ sơ và có thể ra phán quyết cuối cùng trong quý một năm 2016.

Trang web của đài truyền hình Philippines GMA News, dẫn lời các chuyên gia pháp lý, cho rằng các bằng chứng lịch sử mà Trung Quốc đưa ra trong các tranh chấp lãnh thổ ở Biển Đông, không phù hợp với luật pháp quốc tế đương đại.

 

Vì sao Mỹ sẽ sẵn sàng cho một cuộc chiến ở Biển Đông – Tinnong.vn

31 Th10

 

 
 
 

(Tin Nóng) Tạp chí Eurasiareview ngày 30.10 đang bài viết của tiến sĩ Ian Ralby, sáng lập viên tổ chức tư vấn an ninh chính trị I.R. Consilium (Mỹ) nhận định rằng Mỹ sẽ sẵn sàng để đi đến một cuộc chiến tranh trên Biển Đông để bảo vệ quyền tự do lưu thông tàu bè và máy bay quân sự một khi xung đột giữa Mỹ và Trung Quốc ở khu vực này lên đến đỉnh điểm.


Máy bay trinh sát E-2C Hawkeye cất cánh từ tàu sân bay USS George Washington (CVN 73) trên biển Philippines ngày 26.10.2014. Nhóm tàu sân bay chiến đấu này đang luyện tập để sẵn sàng chiến đấu bảo vệ lợi ích hàng hải của Mỹ và các đồng minh cùng đối tác ở khu vực Ấn Độ Dương  – Thái Bình Dương, theo trang web Hải quân Mỹ

Theo tác giả, tình hình căng thẳng ở Biển Đông có thể khiến các nhà hoạch định chính sách của hai phía nghĩ đến một cuộc chiến tranh. Khi Trung Quốc đang tìm cách kiểm soát các vùng biển và đảo tranh chấp để ngăn cản máy bay và tàu chiến Mỹ đi qua khu vực rộng lớn của Biển Đông, sẽ khiến Mỹ không hài lòng khi cho rằng họ có quyền hợp pháp qua lại trên vùng biển này theo Công ước Liên Hiệp Quốc về luật biển (UNCLOS).

Biển Đông đang là điểm nóng tranh chấp chủ quyền liên quan đến nhiều nước, và thậm chí tàu chiến các nước ngày càng gia tăng khả năng va chạm thù địch nhau. Cả hãng tin BBC gần đây còn có bài phóng sự về việc Hải quân Mỹ đã sẵn sàng cho một cuộc chiến với Trung Quốc nếu căng thẳng lên đỉnh điểm.

Nhưng vì sao Mỹ đang phải can thiệp vào các điểm nóng ở Đông Âu và Trung Đông lại sẵn sàng cho một cuộc chiến trên biển với một trong những đối thủ hùng mạnh cả về kinh tế lẫn quân sự?

Câu trả lời đầy đủ liên quan đến một số luận cứ khác nhau, nhưng một trong những điều quan trọng nhất lại ít được chú ý là liên quan đến luật biển quốc tế. Đơn giản là nếu Trung Quốc chiếm được các đảo tranh chấp trên Biển Đông thì có thể chặn đứng mọi sự qua lại của các tàu chiến lẫn máy bay Mỹ trên hầu hết vùng Biển Đông.

Vì vậy Mỹ không muốn Trung Quốc giành phần thắng trong các tranh chấp lãnh thổ trên Biển Đông, và cố gắng thuyết phục Trung Quốc tuân thủ UNCLOS. Mỉa mai là Mỹ không công nhận và tuân thủ UNCLOS nhưng lại xem UNCLOS như luật tập quán quốc tế, và  kêu gọi giải quyết các tranh chấp chủ quyền ở Biển Đông theo UNCLOS.

Trung Quốc không cho rằng các nguyên tắc của luật biển lại áp dụng cho các tàu chiến hoặc máy bay quân sự nước ngoài được quá cảnh khu vực đặc quyền kinh tế trên biển (EEZ, theo UNCLOS). Thời gian qua, Trung Quốc đã ngăn cản các tàu hải quân nước ngoài, trong đó có một tàu của Ấn Độ, đi qua vùng biển mà Trung Quốc cho sẽ là EEZ của họ (đường lưỡi bò – TN) nếu giành được các vùng đảo tranh chấp và áp quyền sở hữu pháp lý trên Biển Đông. Trung Quốc còn cho rằng Mỹ vi phạm UNCLOS khi tiến hành các cuộc diễn tập quân sự, các chuyến bay giám sát, các cuộc khảo sát thủy văn (để phục vụ cho việc chống tàu ngầm) và các hoạt động khác trong khu vực Trung Quốc tự cho là EEZ của mình.

UNCLOS tuy nhiên không rõ ràng làm rõ quan điểm pháp lý này. Kể từ khi Công ước này có phần hạn chế sự di chuyển của các tàu chiến trong vùng lãnh hải, phía Mỹ giải thích rằng UNCLOS không có những hạn chế với các tàu hải quân hoặc máy bay quân sự bên trong vùng EEZ. Còn Trung Quốc thì tuyên bố chủ quyền hoàn toàn liên quan đến tàu chiến và máy bay quân sự nước ngoài trong toàn bộ khu vực hai trăm hải lý của EEZ tính từ lãnh hải.

Do vậy, nếu Trung Quốc chiếm được các lãnh thổ tranh chấp trên Biển Đông thì Mỹ sẽ phải xin phép Trung Quốc để cho tàu hải quân hoặc máy bay quân sự của mình đi qua trên hầu hết Biển Đông.

Nhìn từ quan điểm chiến lược, Mỹ không thể để mất sự tự do đi lại qua Biển Đông, điểm trung chuyển quan trọng giữa Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương.


Tàu sân bay USS George Washington đang di chuyển qua Biển Đông ngày 19.10.2014 – Ảnh: Hải quân Mỹ


Đài NHK (Nhật) đăng hình ảnh chụp từ trên không của quân đội Philippines cho thấy Trung Quốc đang mở rộng xây dựng trái phép các căn cứ trên bãi Gạc Ma thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam. Mỹ lo ngại rằng nếu Trung Quốc chiếm đoạt tất cả các lãnh thổ tranh chấp trên Biển Đông và áp EEZ, tàu chiến và máy bay Mỹ sẽ không thể vào Biển Đông

Mỹ đang cố ngăn chặn càng nhiều càng tốt sự bành trướng lãnh thổ của Trung Quốc, ngăn cản sự làm giàu hơn nữa của Trung Quốc thông qua việc tiếp cận các nguồn tài nguyên dồi dào, và hạn chế ảnh hưởng bá quyền của nước này, và một trong những lý do chính khiến căng thẳng trên Biển Đông có thể đưa đến điểm xung đột giữa hai cường quốc lớn nhất thế giới là sự diễn dịch gây tranh cãi về UNCLOS.

Sự tự do đi lại của các tàu chiến và máy bay quân sự Mỹ qua Biển Đông là có tầm quan trọng chiến lược khiến Mỹ đã sẵn sàng chiến đấu cho việc này. Vấn đề này thực sự là điều cơ bản hơn cho lợi ích của Mỹ so với tình hình ở Ukraine hoặc đối phó phiến quân IS ở Trung Đông. Đó là lý do tại sao Mỹ sẽ sẵn sàng tiến đến chiến tranh qua việc giải thích một công ước quốc tế về luật biển mà nước này không tham gia.

Anh Sơn

>> Máy bay tuần biển P-8 dò tìm tàu ngầm Trung Quốc như thế nào
>> Vì sao Hải quân Mỹ tăng cường luyện tập ở châu Á ?
>> Mỹ tăng thêm tàu chiến mới đến châu Á
>> Vì sao Trung Quốc không thể dùng tên lửa đạn đạo diệt tàu sân bay Mỹ ?
>> Báo Trung Quốc: Mỹ thiên vị khi chỉ bỏ cấm vận vũ khí VN
>> Trung Quốc công bố đường băng ở đảo Phú Lâm để ‘dằn mặt’ Mỹ, Việt Nam?
>> Tướng Mỹ: Trung Quốc hung hăng hơn từ khi có tàu sân bay
>> Mỹ sẽ giáng trả quân sự nếu Trung Quốc chiếm Senkaku
>> Mỹ bỏ cấm vận vũ khí là gửi tín hiệu cảnh báo Trung Quốc
>> Mỹ tuyên bố tiếp tục bay do thám Trung Quốc
>> Mỹ kêu gọi Trung Quốc ngừng xây cất trái phép ở Trường Sa

 

 
BẠN ĐỌC PHẢN HỒI – COMMENT (6)

Xếp theo ngày
Xếp theo số người thích
 
Xem thêm

 
Gửi bình luận

Nội dung:

 
 
 
Gửi

Thanh Niên Online hoan nghênh ý kiến của bạn đọc. Các thảo luận sẽ được xem xét trước và có thể được lược trích khi đăng tải. Thanh Niên Online giữ quyền từ chối những lời lẽ xúc phạm cá nhân, tổ chức; lời lẽ trái thuần phong mỹ tục, vi phạm pháp luật. Bạn đọc thảo luận bằng tiếng Việt có dấu. Ý kiến của bạn đọc không nhất thiết thể hiện quan điểm của Thanh Niên Online.

Nội dung không quá 1000 từ, viết bằng tiếng Việt có dấu.

 

Thế giới 24h: Kim Jong Un giáng chức nhân vật số 2 – Vnn

31 Th10

 

Nhân vật quyền lực số 2 ở Triều Tiên bất ngờ bị giáng chức, người biểu tình ở Burkina Faso phóng hỏa tòa nhà Quốc hội… nằm trong số những tin tức nổi bật trong 24 giờ qua.

Tin nổi bật

Sau khi giữ một vai trò nổi bật trong thời gian Chủ tịch Kim Jong Un vắng bóng, nhân vật quyền lực số 2 của Triều Tiên Hwang Pyong So đã bất ngờ bị giáng chức.

Thế giới, 24h, Kim Jong Un, giáng chức
 Hai ông Hwang Pyong-so (trái) và Choe Ryong-hae – (Ảnh: AP)
 

Hãng thông tấn trung ương Triều Tiên (KCNA) đưa tin, trong một chuyến thị sát sân vận động ở thủ đô Bình Nhưỡng, ông Kim Jong Un đi cùng nhiều quan chức cấp cao song vị trí của họ đã bị đảo lộn. Theo đó, Thư ký Đảng Lao động Choe Ryong Hae đã được xếp trước ông Hwang Pyong So.

Đầu tháng này, Hwang Pyong So đã trở thành Phó Chủ tịch Quân ủy trung ương và được xếp thứ 2 sau ông Kim Jong Un. Ngày 26/10, khi tháp tùng ông Kim Jong Un, Choe Ryong Hae vốn giữ chức Bí thư trung ương Đảng Lao động Triều Tiên vẫn xếp sau Hwang Pyong So.

Tuy nhiên, 2 ngày sau đó vào ngày 28/10, vị tướng này tham gia Thường vụ Bộ chính trị và tên tuổi được nhắc trước cả Hwang Pyong So.

Trong thời gian ông Kim Jong Un “bặt vô âm tín” suốt 6 tuần, Hwang Pyong So xuất hiện như một ngôi sao mới nổi trên chính trường Triều Tiên, liên tiếp có mặt tại các sự kiện quan trọng. Đặc biệt, ông là người đã dẫn đầu phái đoàn cấp cao thăm Hàn Quốc.

Hiện chưa rõ lý do Chủ tịch Kim Jong Un giáng chức và thăng chức đối với 2 quan chức này. Tuy nhiên, báo chí phương Tây đồn đoán Hwang Pyong So thất sủng là vì ông đã dám ngồi chuyên cơ của Kim Jong Un khi sang Hàn Quốc.

Tin vắn

– Người biểu tình giận dữ với kế hoạch cho phép Tổng thống Burkina Faso, ông Blaise Compaore, kéo dài thời gian cầm quyền đã châm lửa đốt tòa nhà Quốc hội. Các phóng viên cho biết, tòa thị chính và trụ sở đảng cầm quyền cũng bị phóng hỏa.

– Ngày 30/10, hãng tin Reuters dẫn thông tin từ Thủ tướng Ukraina Arseny Yatseniuk rằng, quan điểm của Kiev tại đàm phán 3 bên ở Brussels là giá khí đốt của Nga phải ở mức 378 USD/1.000 m3 trước cuối năm 2014 và giảm xuống 365 USD trong quý 1/2015. Ông Yatseniuk khẳng định, ngay sau khi bất kỳ thỏa thuận nào được ký kết, Kiev sẵn sàng trả hết nợ tiền khí đốt trước đó cho Moscow.

– Sáng 30/10, Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Nhật Bản (JCG) cho biết 3 tàu cảnh sát biển Trung Quốc đã đi vào vùng biển của Nhật Bản, gần quần đảo tranh chấp Senkaku/ Điếu Ngư ở biển Hoa Đông. Đây là lần xâm phạm đầu tiên kể từ ngày 18/10 trở lại đây.

– Lực lượng Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng đã trả tự do cho 25 học sinh người Kurd, những thiếu niên cuối cùng trong số 153 em bị bắt cóc hôm 29/5 ở miền Bắc Syria.

 

– Ngày 30/10, một tòa án binh Hàn Quốc tuyên phạt một quân nhân họ Lee 45 năm tù vì tội ức hiếp, đánh chết một đồng đội hồi tháng 4. Bốn binh sĩ khác có liên quan đến vụ việc nhận án tù từ 15 đến 30 năm và một người khác bị án treo.

– Thủ tướng Hàn Quốc hôm 30/10 lên tiếng hối thúc Triều Tiên tham gia các cuộc đàm phán nhằm hạ nhiệt căng thẳng và cải thiện quan hệ giữa hai nước.

– Cuộc xung đột vũ trang ở Cộng hòa nhân dân Luhansk tự xưng (LPR) đã cướp mạng sống của 456 thường dân và làm bị thương hơn 2.500 người khác kể từ tháng 5, Bộ trưởng Y tế địa phương thông báo ngày 30/10.

– Lãnh đạo tập đoàn Gazprom của Nga Alexey Miller cho biết thỏa thuận về khí đốt sẽ không được ký, nếu phía Ukraina và Ủy ban châu Âu (EC) không nhất trí về bảo lãnh tài chính.

– Ngày 30/10, Ngoại trưởng Thụy Điển Margot Wallstrom thông báo chính phủ trung tả của nước này đã chính thức công nhận Nhà nước Palestine, trở thành cường quốc châu Âu đầu tiên đưa ra một quyết định như vậy.

Tin ảnh

Thế giới, 24h, Kim Jong Un, giáng chức
Hãng thông tấn Trung ương Triều Tiên hôm 30/10 cho hay, ông Kim Jong Un vừa có chuyến kiểm tra khả năng chiến đấu của các phi công nước này. (Ảnh: KCNA)

Phát ngôn

Ngày 30/10, Kremlin lên tiếng phủ nhận thông tin mà báo chí Mỹ đăng tải rằng Tổng thống Putin có thể mắc bệnh ung thư tuyến tụy. Hãng tin RIA Novosti dẫn tuyên bố của ông Dmitry Peskov, phát ngôn viên của Tổng thống Nga: “Nguyền rủa cái lưỡi của họ. Mọi việc vẫn bình thường”.

Ông Peskov tuyên bố như trên, khi được yêu cầu bình luận về bản tin đăng trên The New York Post vào tuần trước và sau đó tin này đã được các hãng khác đưa lại.

Sự kiện

Ngày 31/10/2011, dân số thế giới chính thức chạm ngưỡng 7 tỷ người.

Thanh Hảo

 

Đạo văn và vấn đề sở hữu trí tuệ – VHNA

30 Th10

 

  •   Nguyễn Huỳnh Mai
 

Thời sự mấy hôm nay có vấn đề một giáo sư hiệu phó Trường Đại học Bách khoa Hà Nội bị nghi đạo văn. Bài này nhân cơ hội, đưa ra vài phân tích về quyền sở hữu trí tuệ và đạo đức của người làm khoa học.

Đạo đức của một người làm khoa họcthật ra rất là giản dị: câu đầu môi «cái nào của César thì trả cho César» thể hiện tập quán nhất thống: tôn trọng tuyệt đối tác quyền. Đó là một cách làm việc vừa nói lên sự tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ của người khác vừa là tự trọng.

Tức là hoàn toàn không được dùng tài liệu, kết quả hay công trình của người khác rồi ký tên mình.

Giáo trìnhcũng thuộc quyền sở hữu của người viết. Có cập nhật thì cũng phải ghi tên tác giả nguyên thủy và ghi thêm tên người cập nhật.

Không thể nói rằng những cái hay, cái tốt từ tài liệu cũ thì phải lấy để viết.

Cũng không thể quan niệm rằng chép giống nhau là đặc trưng của sách giáo khoa.

Có những giáo viên mới ra trường, chưa đủ thì giờ và khả năng viết giáo trình thì không có gì cấm họ dùng giáo trình của người tiền nhiệm với hai điều kiện:

.được tác giả đồng ý;

. nêu tên tác giả với học trò mình

Sự đồng ý của tác giả là một điều kiện cần thiết. Không thể nào suy diễn rằng người chết chắc cũng đồng tình.

Quyền sở hữu trí tuệ cũng áp dụng cho những tài liệu chưa hay không xuất bản.

Một luận văn ra trường thường không được xuất bản, một số luận án Tiến sĩ cũng thế. Các giáo trình cũng là những tác phẩm sáng tạo dù có in ấn xuất bản hay không. Và nếu có sáng tạo thì có quyền trí tuệ. Ta không có quyền sao chép hay mượn đem về rồi cho tên mình vào.

Đó là nói theo tập tục của những nước tham gia hay thừa nhận Công ước Berne.

Công ước Berne (1)

Nguyên thủy Công ước được ký ngày 9.9.1886, tại Berne (Thụy sĩ), được chỉnh sửa nhiều lần qua các kỳ họp ở Paris, Berlin, Roma, Bruxelles, Stockholm và lần sau cùng là ở Paris năm 1979.

168 nước ký tham gia công ước này, đồng ý chấp nhận quyền sở hữu trí tuệ, trong đó có Việt Nam – Việt Nam tham gia từ ngày 26.10.2004.

Công ước Berne gồm hơn 40 điều khoản đi từ định nghĩa các tác phẩm được bảo vệ, các tiêu chỉ để áp dụng tác quyền, thời gian được bảo vệ, vấn đề tác quyền xuyên quốc gia, …

Văn bản này quan trọng vì được đại đa số các quốc gia toàn cầu tham gia, đã đưa ra những định nghĩa khung và một khuôn mẫu pháp lý cho vấn đề sở hữu trí tuệ. Công ước Berne ra đời từ hơn một thế kỷ nhưng được tu chỉnh bằng các hội nghị tiếp theo,  như đã ghi trên,  nên vẫn còn cập nhật.

Một số điều khoản đặc biệt được dự trù cho các nước đang mở mang (6 điều, phụ lục) «rộng lượng» hơn với các nước này để họ có thêm khả năng tiếp cận với những công trình quốc tế mà không phải trả đúng giá các bản quyền .

Ngoài ra, Công ước Berne cũng để cho mỗi hệ thống pháp luật của từng quốc gia có quyền định nghĩa, bổ túc và ấn định chi tiết các thể thức áp dụng văn bản sao cho thích hợp với đặc thù của xã hội mà vẫn tôn trọng các ý hướng đạo của Công ước (điều1, khoản 2 chẳng hạn cho định nghĩa tác phẩm được bảo vệ).

Tác phẩm nào được bảo vệ ?

Thông thường, có ba điều kiện để thành một tác phẩm được bảo vệ:

. có một sinh hoạt sáng tạo

. sự sáng tạo này đã thành phẩm chứ không là rải rác hay rời rạc từng bộ phận

. sản phẩm độc đáo chưa hiện hữu trước đó

Trong sở hữu trí tuệ, ta có thể kể các tác phẩm văn chương, hội họa, điêu khắc,  âm nhạc, các bài báo khoa học, các chương trình tin học, các phát minh, sáng tạo kỷ thuật, máy móc, và cả trong các phát minh về sự sống (các giống lúa hay ngũ cốc chẳng hạn), …

Công ước Berne đi xa hơn nữa và 8 khoản trong điều 2 ghi rõ những dạng khác nhau của các tác phẩm được bảo vệ – theo đó ngoài những gì vừa nêu ở đoạn trên còn có cả các bài thuyết trình, bản vẽ của kiến trúc sư, bản đồ của nhà địa lý học, …nghĩa là tất cả những gì hội đủ ba điều kiện (sáng tạo, thành phẩm và chưa có trước đó) ba điều kiện đã nêu lên ở trên,  là được bảo vệ.

Theo nguyên tắc, không cần thủ tục gì hết để thực thi quyền này.

Thế nhưng, trong thế giới kinh tế thị trường, những sản phẩm công nghệ thì cần trình tòa (brevet hay patent) để khẳng định quyền sở hữu trí tuệ.

Trong khoa học thì ngày đăng báo là bằng chứng cho biết tác giả đầu tiên của khám phá.

Để áp dụng quyền sở hữu trí tụê trong công nghệ, thông thường ta phân biệt thông tin hay nguyên tắc và sản phẩm. Thông tin thì không có sở hữu trí tuệ. Còn sản phẫm thì được bảo vệ. Thí dụ như trong công nghệ, khái niệm bao cao su là một thông tin (đó là phương thức bảo vệ trong quan hệ giới tính). Các mẫu mã và hiệu của các bao cao su thì có thể trình tòa và được bảo vệ.

Nội dung quyền sở hữu trí tuệ

Quyền vật chất

. phát hành, in ấn, trình bày trước công chúng dưới mọi hình thức, bán buôn chuyển nhượng, dịch sang ngôn ngữ khác, sản xuất ra hàng loạt, …

. quyền khai thác dưới mọi hình thức có thể.

Quyền tinh thần

. tư cách cha đẻ, tác giả của tác phẩm.

. quyền được thừa nhận hay tôn vinh của xã hội,

. quyền được bảo vệ sự tròn vẹn của tác phẩm và cấm người khác cắt xén hay làm méo mó sai lệch tác phẩm.

Thông thường quyền sở hữu trí tuệ được bảo đảm suốt cuộc đời của tác giả và từ 50 tới 70 năm – tùy theo ấn định cụ thể của từng quốc gia –  sau khi tác giả qua đời (cho hai thế hệ người thừa kế). Sau đó tác phẩm sẽ được xem như thuộc về vốn văn hóa chung của xã hội

Đa phần các tác phẩm nhạc cổ điển Tây phương (Beethoven, Bach, Mozart, Schubert, …) không còn phải trả tác quyền. Có chăng là trả tiền những cách diễn đạt đặc biệt của nhạc công X hay Y nếu ta theo cách thể hiện đó – quyền này gọi là quyền sở hữu trí tuệ đi kèm.

Tại sao cần bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ?

. Cho những tác phẩm văn chương, mỹ thuật, nghệ thuật là để khuyến khích sự sáng tác và sáng tạo đồng thời bảo đảm quyền tinh thần của tác giả .

. Đối với các nhà khoa học, bảo vệ sở hữu trí tuệ là cách vinh danh những người tận tụy với khoa học và tìm tòi khám phá.

. Cho những sáng chế công nghệ, quyền sở hữu trí tuệ cũng theo theo chiều hướng trên. Những phát minh là tối cần cho công nghệ.

. Cho những thương hiệu, là để bảo vệ thông tin cho người tiêu dùng (hàng thật- hàng giả) và bảo đảm một sự cạnh tranh trong sạch – Phải biết rằng ở các thương hiệu cũng như trong công nghiệp, công tác nghiên cứu phát triển (recherches et développement) tốn nhiều kinh phí. Bảo vệ sản phẩm đầu ra là khuyến khích các thương nghiệp tìm tòi và nghiên cứu để cuối cùng giúp công nghiệp phát triển.

Bảo vệ sở hữu trí tuệ như thế tạo được một khung cảnh rất thích hợp cho sáng tạo.

Những ngoại lệ?

1. Phần mềm tự do,  từ thập niên 80, khởi xướng bởi một số chuyên gia có ý thức hệ chống quyền lực thương mại của các ông trùm máy tính và cổ vũ cho sự phát triển của các chương trình tin học không phải mua. Ở đây, các tác giả theo đuổi một cứu cánh cao hơn quyền lợi cá nhân và mang «tiến bộ» đến cho mọi người. Cái kiểu “Ở đời muôn sự của chung/Hơn nhau một tiếng anh hùng mà thôi”.

2. Từ mươi năm nay, các Đại học Bỉ đều đưa lên trang mạng những công trình khảo cứu các Tiến sĩ, nghiên cứu sinh trong ý thức hệ chia sẻ kiến thức, góp “vốn” vào gia tài tri thức của nhân loại mà không đòi hỏi một đền bù nào (2)

Sở dĩ các khoa học gia chấp nhận công bố các khám phá của mình vì họ muốn mang phần đóng góp của mình. Vã lại, họ tin chắc rằng không ai sẽ đi …ăn cắp các kết quả đó.

Khuynh hướng này sẽ, về lâu về dài, một mặt góp phần phát triển khoa học nhanh hơn. Và mặt khác đưa trình độ khả năng tiếp cận khoa học của dân tình lên cao hơn.

Lời chót

Nói đến sở hữu trí tuệ có lẻ cũng phải đề cập đến một vấn đề thời sự khác:

Về những trích dẫn văn chương cho các sách giáo khoa. Con số hàng triệu đô la đã được đưa ra khi nói về tiền bản quyền có thể phải trả cho các tác giả được trích dẫn trong các sách giáo khoa.

Trường hợp này đã được các nước trong Công ước Berne giải quyết một cách nhẹ nhàng bằng cách xin phép các tác giả được trích dẫn, không đền bù, để theo đuổi mục đích đào tạo một tầng lớp người đọc trẻ. Những người này sẽ có khả năng mua sách sau đó. Hơn thế, đem các trích dẫn vào sách giáo khoa thì cũng như là một hình thức quảng bá không công cho tác giả !

Giáo dục thế hệ trẻ thuộc hàng ưu tiên trong bậc thang giá trị đạo đức và tất cả tác giả mà các sách giáo khoa cần trích dẫn đều sẳn sàng chấp nhận cho trích dẫn không tiền bản quyền. Dĩ nhiên, đó là hiện trạng của các nước Tây Âu.

Việt Nam đã tham gia vào Công ước Berne, ta cũng có thể hành xử như thế, tiết kiệm được ngân sách mà lại hợp lý hợp tình.

……

(1) nguyên văn Công ước Berne bằng tiếng Pháp có thể đọc được ở đây:

http://www.copyright.ht/hypertext/berne1.htm

(2) đây là ba liên kết với các chỗ mà ba Đại học lớn nhất ở Bỉ cho đăng các công trình của các khoa học gia:

http://www.bib.ulb.ac.be/fr/bibliotheque-electronique/index.html

http://orbi.ulg.ac.be/news?id=03

http://www.uclouvain.be/374269.html

 

%d bloggers like this: