Tag Archives: campuchia

Thôi rồi! TQ THUÊ 20% CHIỀU DÀI BIỂN CAMPUCHIA TRONG 99 NĂM – Tễu Blog

4 Th12

Quốc vương Campuchia Norodom Sihamoni và Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường, ảnh: Getty Images / FT. 
 
Trung Quốc thuê 20% chiều dài bờ biển Campuchia trong 99 năm

Hồng Thủy
Giáo dục VN
07:44 02/12/16

(GDVN) – Cảng nước sâu này chỉ cách khu vực tranh chấp trên Biển Đông vài trăm km, có thể giúp Trung Quốc kiểm soát các hoạt động vận chuyển, đánh bắt cá, sản xuất…

American Thinker ngày 1/12 đưa tin, Trung Quốc đang xây dựng một cảng nước sâu chiến lược tại Campuchia trên vịnh Thái Lan.

Tờ báo lưu ý, cảng nước sâu này chỉ cách khu vực tranh chấp trên Biển Đông vài trăm km, có thể giúp Trung Quốc kiểm soát các hoạt động vận chuyển, đánh bắt cá, sản xuất năng lượng và thậm chí là du lịch hàng không ở một cửa ngõ giao thông đông đúc nhất thế giới.

Một công ty Trung Quốc có liên kết với quân đội nước này đã xây dựng sắp xong một cảng nước sâu trải dài 90 km trên bờ biển Campuchia. Cảng nước sâu này đủ lớn để đón các tàu du lịch, tàu vận tải hoặc tàu hải quân trọng lượng 10 ngàn tấn.

Đáng lưu ý, với dự án này Trung Quốc hiện đang kiểm soát hơn 20% chiều dài bờ biển Campuchia.

Trước đó trong tháng 9, báo Financial Times nhận định, Trung Quốc đang lặng lẽ đưa Campuchia vào vòng tay quân sự, ngoại giao của mình, như một phần của nỗ lực dập tắt sự phản đối trong khu vực với yêu sách bành trướng lãnh thổ, hàng hải trên khắp châu Á.

Cảng nước sâu Trung Quốc đang xây dựng ở Campuchia sẽ là một yếu tố quan trọng trong việc thúc đẩy Trung Quốc trở thành sức mạnh hàng hải chủ yếu ở châu Á.

Dự án xây dựng cảng nước sâu này tổng trị giá 3,8 tỉ USD, trải dài trên 90 km bờ biển, chiếm 20% tổng chiều dài bờ biển Campuchia được Trung Quốc thuê lại trong 99 năm.

Tập đoàn Phát triển Thiên Tân (UDG), một công ty liên kết với quân đội Trung Quốc thực hiện dự án này. Nó được giới chức cấp cao quân sự và chính trị Trung Quốc đặc biệt quan tâm.

Lễ ký kết đầu tư của UDG vào dự án này được chủ trì bởi ông Trương Cao Lệ, một trong 7 thành viên Thường vụ Bộ chính trị, Phó Thủ tướng.

Ông Geoff Wade, một chuyên gia về châu Á từ Đại học Quốc gia Australia nhận định: cảng nước sâu đang xây dựng tại Campuchia có thể chứa hầu hết các tàu khu trục và chiến hạm khác của hải quân Trung Quốc.

Đó là một phần trong mạng lưới các cảng Trung Quốc đầu tư ở châu Á, đặc biệt là ở Sri Lanka, Pakistan, Myanmar, Bangladesh, Thái Lan và Indonesia.

 
Wade tin rằng, những hải cảng này đóng vai trò vô cùng quan trong trong việc theo đuổi mục tiêu thống trị khu vực.

Chheang Vannarith, Chủ tịch Viện Nghiên cứu Chiến lược Campuchia cho rằng, Bắc Kinh đặc biệt quan tâm đến vị trí chiến lược của Campuchia trong ASEAN cũng như trong khu vực sông Mê Kông, giáp Biển Đông.

Đó là sân sau quan trọng nhất cho các tính toán chiến lược của Trung Quốc. Đối với họ, muốn gia tăng ảnh hưởng của Trung Quốc thì phải tăng cường sức mạnh ở đó. [2]

Ảnh hưởng của Trung Quốc tại Campuchia

American Thinker dẫn lời ông Phay Siphan, người phát ngôn Chính phủ Campuchia nhận định: “Nếu nói về tiền, Trung Quốc là số 1.

Sức mạnh của Trung Quốc ngày càng tăng. Chúng tôi chọn Trung Quốc vì đầu tư không đi kèm điều kiện. Còn đầu tư của phương Tây luôn có tệp đính kèm.

Họ nói chúng tôi phải tốt lên về dân chủ, chúng tôi phải tốt lên về nhân quyền.”

Người Trung Quốc hiện diện ngày càng nhiều trên đất nước Chùa Tháp, đi theo các dự án “đổi đất lấy hạ tầng”.

Theo Trung tâm Nhân quyền Campuchia, từ năm 1994 đến 2012, đã có 4,6 triệu ha đất được Campuchia cho Trung Quốc thuê trong 99 năm mà mỗi ha chỉ đáng giá vài đô la Mỹ.

Lao động Trung Quốc được đưa sang theo những dự án này, xong việc thì họ không quay về nước.

Riêng diện tích đất nông nghiệp Campuchia bị người Trung Quốc thuê đã lên tới 2,14 triệu ha, chiếm hơn một nửa diện tích đất canh tác của quốc gia này.

Với rất nhiều dự án quy hoạch xây dựng cơ sở hạ tầng ở Campuchia được thực hiện bởi nhà thầu Trung Quốc, một lượng lớn người nhập cư Trung Quốc đang sắp xảy ra. [1]

Tài liệu tham khảo:

[1]http://www.americanthinker.com/articles/2016/12/china_builds_deep_water_seaport_in_cambodia_on_the_gulf_of_thailand.html

[2]https://www.ft.com/content/15be8286-6f94-11e6-9ac1-1055824ca907
Hồng Thủy

 

Ông Nguyễn Trần Bạt: Lào, Campuchia đã vượt Việt Nam rồi – ĐV

2 Th4

(Doanh nghiệp) – Cơ sở hạ tầng, chất lượng nhân lực, chính sách cũng như những tồn tại vấn đề tham nhũng, gánh nặng quy định pháp luật… là những rào cản thu hút FDI.

Trong cuộc trao đổi với PV Đất Việt sau khảo sát của phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam VCCI thực hiện với các doanh nghiệp nước nước ngoài (FDI), so sánh các chỉ số cơ bản ảnh hưởng đến quyết định đầu tư của họ vào Việt Nam với các nước láng giềng khác, chuyên gia Nguyễn Trần Bạt, Chủ tịch InvestConsult Group đã phân tích kỹ hơn về những điểm mạnh, yếu của Việt Nam trong vấn đề thu hút FDI thời gian qua.

Ngoài ra, ông Nguyễn Trần Bạt cũng cho rằng, môi trường của Việt Nam hiện nay chưa thuận tiện cho các chuyển giao công nghệ, bởi vì không thể “giao trứng cho ác” nên Việt Nam phải chứng minh không là ác để cho người ta giao trứng.

Sự hấp dẫn FDI đang kém đi

PV: – Báo cáo đưa ra tại lễ công bố Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh 2013 của Phòng thương mại và công nghiệp Việt Nam (VCCI) vừa qua cho thấy, có đến 54% doanh nghiệp nước ngoài (FDI) được khảo sát trước khi chọn Việt Nam đã từng cân nhắc đầu tư vào các nước như Trung Quốc (11,1%), Thái Lan (10,6%) và Campuchia (7,7%)… đặc biệt là Lào (4,13%) trong khi năm 2011, 2012 con số này khoảng 32%.

Theo ông, thực tế trên cho thấy điều gì, phải chăng Việt Nam đã kém hấp dẫn so với các nước khác trong khu vực?

Ông Nguyễn Trần Bạt: – Cách đưa số liệu như vậy không phản ánh hay không tạo điều kiện thuận lợi cho chúng ta đưa ra bất kỳ kết luận gì chắc chắn.

Các nhà đầu tư nước ngoài trước khi đến Việt Nam có thể cân nhắc đến Lào, Campuchia hay Thái Lan, Trung Quốc là một chuyện thông thường. Cân nhắc là bản năng của các nhà đầu tư, họ cân nhắc bằng chính họ và họ cân nhắc bằng kết quả của các tổ chức cung cấp dịch vụ nghiên cứu cho họ bởi vì phát triển thị trường là một việc rất nghiêm túc.

Cách so sánh như thế này là chúng ta thương mại hóa sự so sánh quốc gia. Chưa kể việc đưa ra những so sánh ấy rất bất lợi, trong quan hệ của chúng ta với Trung Quốc, vì đây là hai đối tượng rất khó để so sánh với nhau.

Còn so sánh với Lào, Campuchia thì có vẻ trịch thượng. Trong quan hệ quốc tế thì thái độ này không thích hợp cho lắm. Tuy nhiên, chúng ta cũng buộc phải kết luận rằng sự hấp dẫn các nhà đầu tư nước ngoài của Việt Nam là kém đi.

Chuyên gia Nguyễn Trần Bạt, Chủ tịch InvestConsult Group
Chuyên gia Nguyễn Trần Bạt, Chủ tịch InvestConsult Group

PV: – Các nhà đầu tư nước ngoài cũng xếp hạng cơ sở hạ tầng của Việt Nam ngang bằng với Campuchia và Lào, trong khi tham nhũng và gánh nặng quy định pháp luật Việt Nam bị đánh giá là hơn 2 nước này. Đây có phải là nguyên nhân khiến doanh nghiệp FDI cân nhắc đầu tư vào Campuchia và Lào trước khi quyết định vào Việt Nam?

Ông Nguyễn Trần Bạt: – Có một lần khi tôi làm việc với Sở du lịch TP Đà Nẵng, anh Giám đốc Sở có nói với tôi rằng, nếu đem so với Huế và Hội An thì Đà Nẵng kém ở chỗ không có di sản trong khi Hội An và Huế có nhiều di sản.

Tôi có nói là nếu chúng ta không có di sản thì chúng ta có tài sản. Người ta tham gia vào quá trình cạnh tranh bằng rất nhiều tiêu chuẩn, văn hóa, còn cơ sở hạ tầng được xét vào loại tài sản, bởi nó là kết quả của đầu tư.

Như vậy, nếu đem so Việt Nam với Campuchia và Lào thì chúng ta thấy rằng chúng ta kém Campuchia một cách rất rõ ràng về mặt di sản, chúng ta kém Lào về sự bảo tồn các trạng thái tự nhiên của nước Lào, tức là tính hoang vu, tính hoang vắng, tính tồn tại một cách tự nhiên. Thiên nhiên có lẽ cũng là một loại di sản, cho nên khái quát hóa khái niệm di sản chúng ta thấy di sản của chúng ta kém hai nước này. Chúng ta chỉ có tài sản, chúng ta phát triển trước họ, chúng ta đi trước họ trong chuyện mở cửa, trong chuyện kêu gọi đầu tư nước ngoài.

Công ty của tôi đã từng giúp Bộ Khoa học và Công nghệ Lào trong việc xây dựng một số các dịch vụ liên quan đến sở hữu trí tuệ, qua đó tôi hiểu được họ đi sau chúng ta.

Họ đi sau chúng ta thì chúng ta mặc nhiên xem họ là kém thì không đúng, chúng ta không thể nói là hoa hậu Ngọc Hân và hoa hậu Bùi Bích Phương ai đẹp hơn ai được. Tất nhiên bao giờ thế hệ trẻ cũng có ưu thế của nó, các nước mới phát triển, mới mở cửa có ưu thế của nó.

Nhưng người Lào tạo ra ưu thế chứ không phải chỉ có chúng ta giúp người ta tạo ra ưu thế. Người Lào mở cửa với cánh phía Tây của nó là Thái Lan, cho nên các nguồn lực kinh tế không chỉ đi từ phía Đông là Việt Nam sang. Chúng ta có đường 7, có đường 9, có một số đường đi sang Lào, nhưng ở Thái Lan họ cũng sang Lào bằng rất nhiều con đường. Gần đây họ mở cửa cả biên giới phía Bắc tức là Trung Quốc. Người Lào cố dứt ra khỏi tình trạng lệ thuộc một phía trong quá trình mở cửa đất nước của họ, đấy là một sự sáng tạo địa chính trị. Tất cả các quốc gia đều tìm cách để bứt ra khỏi tình trạng lệ thuộc, Camuchia cũng thế.

Còn cơ sở hạ tầng, nếu bây giờ người ta đánh giá Việt Nam kém hay bằng với Lào hay Campuchia là một vấn đề, bởi vì chúng ta đi trước mà chúng ta không giải quyết được cơ sở hạ tầng.

Chúng ta đầu tư một cách dàn trải, đất nước không được phân chia, không được quy hoạch để có thể dồn tiền vào làm từng bước một, cho nên chúng ta không tạo ra bằng phương pháp cuốn chiếu để hoàn thiện dần dần đất nước của mình về mặt cơ sở hạ tầng, cái đấy là một lỗi.

Do đó đứng ở góc nào người ta cũng thấy không hoàn thiện, và người ta có thể kết luận là đầu tư cơ sở hạ tầng của mình kém, kém sau khi đã triển khai một đống tiền.

Đây là một cảnh báo buộc phải lưu ý, chưa kể chúng ta lại còn là một nước có thứ bậc tham nhũng cao hơn Lào và Campuchia. Tham nhũng phản ánh sự phiền hà của hệ thống quản lý, thể hiện tính không hiệu quả của quá trình đầu tư và thể hiện sự suy thoái đạo đức trong việc tiếp đối tượng mà các nhà đầu tư hoặc các nhà du lịch người ta tiếp xúc.

Chúng ta phải cảnh báo là thua kém về di sản, cho nên bây giờ chúng ta đang nói rất nhiều về các di sản phi vật thể. Những di sản phi vật thể tức là những di sản không nhìn thấy. Mà đại bộ phận những người du lịch người ta thích nhìn thấy hơn là người ta nghe mình nói. Bởi vì hầu hết du lịch là không chuyên nghiệp trong việc thưởng thức các di sản phi vật thể.

Cho nên tự nhiên chúng ta giống một người nói nhiều về mình. Một người nói nhiều về mình, một quốc gia nói nhiều về mình thì thường không hấp dẫn con người.

Di sản kém, cơ sở hạ tầng kém, tức là cạnh tranh bằng di sản không ưu thế, cạnh tranh bằng tài sản cũng không ưu thế, và cạnh tranh bằng đạo đức cũng không ưu thế. Đây là một cảnh báo khổng lồ, đây mới là cảnh báo chứ không phải so sánh phần trăm.

PV: – Ngoài ra còn có những nguyên nhân nào khác ngoài nguyên nhân cơ sở hạ tầng hay gánh nặng quy định pháp luật, vấn đề tham nhũng sẽ làm cho việc thu hút FDI của Việt Nam bị giảm đi, thưa ông?

Ông Nguyễn Trần Bạt: – Chúng ta vừa kiêu ngạo lại vừa thiếu hiểu biết, chúng ta hội nhập hàng chục năm rồi nhưng xã hội hiểu biết về các quy tắc quốc tế rất kém. Đến mức nhầm lẫn địa vị của ông Bộ trưởng một bộ với địa vị của ông Bộ trưởng Bộ Tư pháp trong những chuyện gần đây.

PV: – Theo ông, để khắc phục tình trạng như ông vừa chỉ ra thì giải pháp trong ngắn hạn, dài hạn có thể là gì?

Cơ sở hạ tầng, chất lượng nhân lực, chính sách cũng như những tồn tại vấn đề tham nhũng, gánh nặng quy định pháp luật... là những rào cản thu hút FDI.
Cơ sở hạ tầng, chất lượng nhân lực, chính sách cũng như những tồn tại vấn đề tham nhũng, gánh nặng quy định pháp luật… là những rào cản thu hút FDI.

Ông Nguyễn Trần Bạt: – Gần đây có hai Nghị quyết mà tôi rất thích thú. Nghị quyết thứ nhất là Nghị quyết TW IV, Nghị quyết thứ hai là Nghị quyết Hành pháp, Nghị quyết của Chính phủ về việc nâng cao sức cạnh tranh quốc gia của Việt Nam.

Trong nội dung của hai Nghị quyết đã mô tả khá đầy đủ công việc đó, chúng ta vừa chấn chỉnh lại tư cách đạo đức của cả một hệ thống chính trị bằng Nghị quyết IV, chúng ta vừa xắp xếp trật tự xã hội lại cho nó thông thái, cho nó hợp lý bằng Nghị quyết của Chính phủ về nâng cao sức cạnh tranh của quốc gia.

Làm tốt hai chuyện này thì chúng ta sẽ đạt được, khắc phục được những khuyết tật mà chúng ta vừa thảo luận từ nãy đến giờ.

Lào, Campuchia đã “vượt mặt” Việt Nam

PV: – Theo quan sát và đánh giá của ông, Campuchia và Lào có thể “vượt mặt” Việt Nam trong thu hút đầu tư nước ngoài hay không, nếu có thời gian có thể là bao lâu?

Ông Nguyễn Trần Bạt: – Tôi nghĩ bây giờ Lào, Campuchia đã vượt Việt Nam rồi. Dân số Campuchia, Lào ít hơn Việt Nam tức là gánh nặng để giải quyết mọi vấn đề xã hội thấp hơn, nhẹ hơn. Đây là một tham số rất quan trọng. Nếu một cố gắng nào đó để giải quyết cơ sở hạ tầng, để giải quyết vấn đề phổ biến kiến thức liên quan đến quá trình hội nhập của Lào và Campuchia thì nó đi nhanh hơn chúng ta rất nhiều.

Họ đã có ưu thế về di sản, về quy mô tài sản cần phải đầu tư, họ lại thực thi chính sách tốt hơn chúng ta. Có thể chỉ số hình thức về tham nhũng của họ cũng chẳng kém mình, nhưng cơ cấu nhẹ hơn và ít hơn cho nên dễ giải quyết hơn.

Rõ ràng họ có ưu thế trong việc khắc phục các khuyết tật cơ bản của một nền kinh tế hay của một quốc gia. Họ vượt chúng ta rồi chứ không phải mất bao nhiêu lâu.

Trong khi chúng ta đi trước, chúng ta ý thức trước, những người lãnh đạo của thế hệ cách đây vài ba chục năm thông thái đến mức tìm ra lối thoát để mở cửa đất nước trước cả Lào, Campuchia. Chúng ta có ưu thế là đã từng có một thế hệ lãnh đạo hết sức nhạy cảm, nhưng chúng ta không tận dụng được điều ấy, chúng ta ề à, chậm chạp. Chúng ta không phân tích các đặc điểm quốc gia, chúng ta vẫn say sưa trong việc nói về mình và chúng ta thua.

Nhớ một điều rằng bằng sự phát triển của công nghiệp hàng không việc nước Lào không có biển cũng không phải là khuyết tật sống còn. Và bằng thái độ nhân nhượng, bằng kích thước vừa phải một quốc gia không gây nguy hiểm cho ai cả, thì Lào và Campuchia rất có ưu thế với các quốc gia tầm cỡ với kích thước trong khu vực hiện nay.

Chúng ta so với khu vực là hơi to một tí, sự khôn khéo đôi khi không tỉ lệ thuận với kích cỡ của chúng ta. Cho nên chúng ta có thể có một chính sách đối ngoại thông minh từ phía trên cao của sự lãnh đạo, nhưng sự triển khai chính sách lại kém ở phía dưới. Do đó phải nói thẳng là không còn dự trữ ưu thế cho Việt Nam nếu đem so với Lào và Campuchia.

Tuy nhiên, tôi lưu ý thế này, đây là cách quan niệm của một anh nông dân, tức là đem đối lập giữa mình với Lào và Campuchia. Nhưng nếu chúng ta xem đây là không gian kinh tế Đông Dương, tức Lào, Campuchia, Việt Nam thì phải nói rằng nếu cả Lào và Campuchia đều phát triển tốt hơn lên, điều kiện cơ sở hạ tầng, nền kinh tế tốt hơn lên thì nền kinh tế của bán đảo Đông Dương sẽ tốt hơn.

Nền kinh tế của bán đảo Đông Dương tốt hơn thì chưa chắc đã có hại cho Việt Nam mà còn có lợi cho Việt Nam. Cho nên chúng ta phải cân đối giữa việc đi nhanh một chút của Lào và Campuchia kéo mất đầu tư của chúng ta, với việc đầu tư nhảy dù vào toàn bộ bán đảo Đông Dương này. Bởi vì người Lào và người Campuchia rất cần Việt Nam như là cửa biển.

Cho nên rõ ràng trong chính sách đối ngoại, trong cách giải thích tìm ra chiến lược phát triển của bán đảo Đông Dương chúng ta phải hiểu chúng ta giữ địa vị gì, chúng ta phải thấy rằng sự vươn lên của cả Lào và Campuchia là lợi thế của bán đảo Đông Dương.

Bây giờ chúng ta mở rộng TPP tức là chúng ta vươn sang bên kia bờ Thái Bình Dương, thế thì tại sao chúng ta lại sốt ruột và đau khổ vì Lào và Campuchia vượt mặt chúng ta.

Xin trân trọng cảm ơn ông!

(Còn nữa)

Tâm An (Thực hiện)

CAMPUCHIA: CÒN NHIỀU TRẮC TRỞ TRONG VIỆC GIẢI QUYẾT BẾ TẮC CHÍNH TRỊ – BS

10 Th2

 

Posted by News on February 9th, 2014

THÔNG TẤN XÃ VIỆT NAM (Tài liệu tham khảo đặc biệt)

Thứ Sáu, ngày 07/02/2014

(Asia Times Online – 17/1/2014)

Gần 6 tháng sau kết quả bầu cử gây tranh cãi, tương lai chính trị của Campuchia dường như ngày càng ảm đạm. Một số người đổ lỗi cho Đảng Cứu nguy Dân tộc Campuchia (CNRP) đối lập về việc kích động náo loạn thông qua các cuộc biểu tình đường phố và đình công quy mô lớn. Những người khác chỉ ra cái được cho là sự gian lận của Đảng Nhân dân Campuchia (CPP) cầm quyền trong cuộc bầu cử tháng 7/2013 và việc sử dụng vũ lực, sức ép bạo lực quá mức sau đó chống lại những đối thủ chính trị của đảng này.

 

Thế bế tắc chính trị, do việc CNRP từ chối tham gia Quốc hội gây ra, đang thử thách những giới hạn của nền dân chủ vốn đã mong manh và rạn nứt của Campuchia. Trong khi kết quả bầu cử chính thức đã trao cho CNRP 55 trong số 123 ghế Quốc hội, một bước tiến đáng kể so với màn thể hiện yếu kém của phe đối lập trong cuộc bầu cử năm 2008, CNRP tin rằng họ đã giành được đa số phiếu áp đảo, và nên được cho phép thành lập chính phủ.

Ngày 29/12/2013, lực lượng cảnh sát trung thành với CPP đã nổ súng vào một cuộc biểu tình có liên hệ với CNRP do các công nhân dệt may đang đình công tiến hành để đòi hỏi tăng lương. Ít nhất 4 người đã bị sát hại và 40 người bị thương trong cuộc tấn công của chính phủ. CPP đã kéo dài đàn áp sang ngày hôm sau bằng việc hủy bỏ quyền tự do tụ họp và lệnh cho lực lượng an ninh tràn vào Quảng trường Dân chủ, một công viên ở Phnom Penh, nơi người biểu tình tập hợp một cách đầy bạo lực.

Trong một khía cạnh khác của sự chia rẽ chính trị, những người theo đường lôi cứng rắn cấp tiến trung thành với CNRP, từ những thanh niên, công nhân dệt may đến các nhà hoạt động nhân quyền bất bình, đã nỗ lực để trở thành những người hy sinh vì tự do khi họ triển khai các chiến thuật ngày càng khiêu khích nhằm buộc Thủ tướng Hun Sen phải từ chức và tổ chức cuộc bầu cử mới. Các công nhân dệt may bãi công đáp lại lời kêu gọi của CNRP đòi tăng gấp đôi lương tối thiểu đã phá hoại nhà máy và dụng cụ trong một hành động nhằm vào chính phủ. CNRP trước đó đã kêu gọi những người ủng hộ chặn các con đường nhằm làm tê liệt thủ đô.

Để đáp lại, CPP đã áp dụng một chính sách không khoan nhượng nhấn mạnh đến hòa bình và sự ổn định. Với 68 đại biểu trong Quốc hội, CPP đã biện minh cho những hành động ngày càng nặng tay của họ bằng cách dẫn ra những luật lệ mơ hồ khác nhau liên quan đến an ninh. Trong khi đó, các cuộc điều tra nhũng vụ nổ súng của cảnh sát và các thương vong khác trong các cuộc biểu tình gần đây vẫn giậm chân tại chỗ.

Nhưng việc đảng cầm quyền sử dụng vũ lực nhân danh duy trì hòa bình và sự ổn định trong 2 thập kỷ qua cuối cùng đã vấp phải một sức mạnh nhân dân đầy quyết đoán. Sự chia rẽ sâu sắc giữa các đảng cầm quyền và đối lập đã phân cực đất nước theo những cách chưa từng thấy kể từ cuộc nội chiến gây suy kiệt trước đây. Và sự không sẵn sàng của cả hai bên trong việc tìm đến điểm chung đã tạo ra sân khấu cho những cuộc đối đầu bạo lực trong các tuần sắp tới.

Mô hình bạo lực

Sự thay đổi chính trị ở Campuchia lâu nay thường do bạo lực mang lại. Tình trạng bạo lực hậu bầu cử vào năm 1993 đã buộc phải dẫn đến một dàn xếp chia sẻ quyền lực, với các đồng thủ tướng từ hai đảng chính, bất chấp sự thực rằng đảng FUNCINPEC bảo hoàng giành thắng lợi trong cuộc bầu cử được Liên hợp quốc ủng hộ. Một cuộc đảo chính đẫm máu năm 1997 và cuộc đụng độ bạo lực năm 1998 giữa CPP cầm quyền và FUNCINPEC đã duy trì xu hướng chính trị bạo lực này. Trong mọi trường hợp trong lịch sử, CPP cầm quyền đều vươn lên vị trí hàng đầu.

Điều thú vị là chính phủ của Hun Sen ban đầu đã không phải sử dụng đến bạo lực để phản ứng lại những cuộc biểu tình ngày càng lớn hơn được tổ chức nhằm phản đối kểt quả bầu cử gây tranh cãi năm 2013, mà CNRP tuyên bố đã giành chiến thắng. Nhưng khi cuộc khủng hoảng chính trị kéo dài đến tháng thứ 6, lập trường phi bạo lực của CPP đang bắt đầu dao động. Quả thực, nhiều nhà phân tích đã hiểu cuộc đàn áp gây chết người đối với các công nhân dệt may đình công là một “cuộc tấn công ủy nhiệm” nhằm vào CNRP và là một điềm báo cho sự đàn áp trong tương lai.

Trước cuộc tấn công, chính phủ của Hun Sen đã có những bước đi phối hợp để đàm phán với phe đối lập và các nhóm đồng minh của phe này. Chính quyền CPP đã tiến hành một loạt cuộc đàm phán riêng rẽ với cả GNRP lẫn các công nhân dệt may. Tuy nhiên, các cuộc đàm phán đã không thể giải quyết được những tranh chấp. Điều đó một phần vì phe đối lập do Sam Rainsy lãnh đạo đã duy trì một lập trường “được tất cả hoặc không có gì”, một quan điểm cứng rắn đã làm căng thẳng môi trường chính trị.

Hiện có lý do để tin rằng chính phủ trước đó đã tìm cách tránh sử dụng vũ lực trong khi ưu tiên củng cố lòng tin của nhà đầu tư và xây dựng nền kinh tế – phù hợp với khẩu hiệu ủng hộ kinh doanh trong chiến dịch tranh cử của CPP. Mặt khác, người ta có thể lập luận rằng chính phủ đã chờ đợi đúng thời điểm đế tấn công với lý lẽ hợp pháp. Sau nhiều tháng diễn ra các cuộc tập hợp và biểu tình quần chúng do phe đối lập lãnh đạo, giới chức nhà nước cuối cùng đã được bật đèn xanh để sử dụng vũ lực chống lại các công nhân dệt may.

Chính quyền tuyên bố rằng việc họ sử dụng vũ lực là do bị khiêu khích bởi các cuộc tấn công bằng đá, chai lọ và bom xăng. Mặc dù vẫn chưa hoàn toàn rõ ràng liệu những nghi phạm gây rối có liên hệ với phe đối lập hay những kẻ du côn chuyên kích động vốn trung thành với đảng cầm quyền, các nhóm nhân quyền đã lên án cuộc tấn công rõ ràng là một trường hợp sử dụng vũ lực quá mức, thể hiện qua việc bắn đạn thật bừa bãi trong khi thay vào đó đạn cao su có thể được dùng để chống lại những kẻ kích động cụ thể.

Người ta nói rằng điều này gây ra những mối lo ngại về việc liệu cuộc tấn công có được lên kế hoạch từ trước hay không. Phe đối lập và các nhóm nhân quyền tin rằng những cuộc tấn công là có hệ thống, và hiện đang tìm cách buộc tội Chính phủ Campuchia và nhà lãnh đạo Hun Sen phạm phải tội ác chống lại loài người thông qua Tòa án Hình sự Quốc tế. Liệu hiện đã có đủ bằng chứng đáng tin cậy cho những cáo buộc như vậy hay không vẫn còn phải chờ xem.

Trước cuộc tấn công, Chính phủ Campuchia đã phải chịu sức ép từ những nhà đầu tư nước ngoài quan trọng đòi chấm dứt các cuộc biểu tình của công nhân dệt may, mà một số ước tính cho là đã làm nước này thiệt hại về sản xuất gần 200 triệu USD. Hàn Quốc, đầu tư gần 300 triệu USD vào Campuchia năm 2013, trong đó có những khoản lớn trong lĩnh vực dệt may, được cho là nằm trong số những nước đã gây sức ép đòi Chính phủ Campuchia phải có hành động cứng rắn.

Sự trung thành kiên định

CPP, vốn đã cai trị hoặc cùng cai trị đất nước liên tục từ năm 1993, là một chính đảng khôn khéo, hiểu biết và có tính hệ thống cao độ. Trong khi có những tin đồn dai dẳng về sự đấu đá nội bộ đằng sau hậu trường và chủ nghĩa bè phái giữa những người trung thành với Hun Sen và các đảng viên tích cực khác, đảng này đã nhiều lần cho thấy sự thống nhất và đoàn kết trước công chúng. Các dự luật và những quyết định bổ nhiệm do CPP bảo trợ đã dễ dàng được thông qua ở Quốc hội vốn đang bị phe đối lập tẩy chay.

Kể từ cuối tháng 9/2013, sau khi CPP bị một trong những đòn đau nhất trong bầu cử, các nhà lập pháp của đảng này đã đồng loạt hạ thấp những thành công đáng kể trong bầu cử của phe đối lập. Quả thực, đảng cầm quyền đã gửi những tín hiệu rõ ràng cho cộng đồng quốc tế rằng họ không cần đến phe đối lập vì mọi việc đâu vẫn vào đấy với một nhà nước một đảng trên thực tế.

Do sự trung thành mạnh mẽ của các đảng viên, CPP đã cẩn thận che đậy được những việc đã làm, khiến phe đối lập, các tổ chức nhân quyền và cộng đồng quốc tế khó có thể buộc tội đảng này có những hành động lạm dụng và bất công. Trong nhiều năm, CPP đã trở nên khôn ngoan hơn và có tính hệ thống hơn trong việc làm thế nào để phe đối lập phải câm họng trước sự cai trị của họ, với việc ngày càng có xu hướng sử dụng tòa án và các đạo luật an ninh rộng rãi nhằm chống lại các đối thủ chính trị.

Phù hợp với xu hướng đó, các nhà lãnh đạo đối lập Sam Rainsy và Kem Sokha mới đây đã bị triệu tập đến tòa ở Phnom Penh để giải thích vai trò được cho là của họ trong cuộc nổi loạn ngày 29/12/2013.

Những luồng tư tưỏng chủ nghĩa dân tộc kình địch

Ngày 7/1/2014, chính phủ do CPP chi phối đã tổ chức một buỗi lễ công phu để kỷ niệm 35 năm giải phóng Campuchia khỏi chế độ diệt chủng Khmer Đỏ trước đây. Các bài phát biểu chúc mừng đã được đọc tại sự kiện này và chân dung của những thành viên CPP chủ chốt gồm Hun Sen, Chea Sim và Heng Samrin được treo nổi bật trên phông nền.

Quân tình nguyện Việt Nam đã giải phóng Campuchia khỏi cuộc giết chóc của Khmer Đỏ vào ngày lịch sử này năm 1979, nhưng 3 nhân vật trên, tất cả đều được đưa lên nắm quyền trong thời gian quân tình nguyện Việt Nam đóng tại đây, đã được ca ngợi trong những năm gần đây vì đã duy trì được hòa bình và sự ổn định mà đã giúp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ. CPP đã liên tục dùng ngày kỷ niệm 7/1 để thúc đẩy lòng tự hào dân tộc và chủ nghĩa yêu nước, đồng thời duy trì quan điểm rằng nếu không có ảnh hưởng bình ổn của đảng này thì đất nước sẽ vẫn chìm trong vòng xoáy của chết chóc và sự hủy diệt.

Trong các bài phát biểu kỷ niệm của sự kiện gần đây này cũng đã có những thông điệp cứng rắn rõ ràng nhằm vào CNRP. Những thông điệp này do các thành viên chủ chốt của CPP đưa ra, trong đó có Heng Samrin. Những người phát biểu đã công khai đổ lỗi cho phe đối lập vì đã gây bất ổn và đưa đất nước thụt lùi, chứ không phải là tiến lên.

Những người phát biểu vốn ủng hộ CPP nói: “CPP, với tư cách là đảng cầm quyền được nhận nhiệm kỳ một cách hợp pháp từ người dân, nhấn mạnh rằng CPP sẽ làm mọi điều có thể để bảo vệ Quốc hội được bầu lên và Chính phủ Hoàng gia, hiến pháp và nền dân chủ”. Một người khác phụ họa: “Đảng đối lập không thể sử dụng những cuộc biểu tình quần chúng để giải quyết các tranh chấp chính trị. Chỉ những cuộc đàm phán mới là tiêu chuẩn quốc tế để giải quyết các tranh chấp chính trị”.

Trong khi một số người vẫn ca ngợi Việt Nam vì đã giải phóng Campuchia và ca ngọi CPP vì duy trì được dáng vẻ hòa bình sau hàng thập kỷ nội chiến, nhà lãnh đạo CNRP Sam Rainsy đã nhiều lần tuyên bố rằng chính phủ của Hun Sen vẫn chịu ảnh hưởng của Hà Nội hơn 2 thập kỷ sau khi quân tình nguyện Việt Nam chính thức rút đi. Luận điệu cũng như cương lĩnh chống Việt Nam của CNRP đã thổi bùng được luồng tư tưởng chủ nghĩa dân tộc trong số những thanh niên cấp tiến, thúc đẩy một nghị trình gần như vị chủng đầy sốt sắng chống lại cái gọi là “yuon” – một thuật ngữ chế giễu dùng để nói về người Việt Nam.

Sự hòa gii thất bại

Những người theo chủ nghĩa dân tộc của CNRP coi 7/1 là ngày mà Campuchia đã bị “bán đứng” cho Việt Nam, một quan điểm mang tính ý thức hệ đã được nhấn mạnh bởi những tuyên bố gần đây của phe đối lập rằng Việt Nam tiếp tục vi phạm chủ quyền của Campuchia dọc theo đường biên giới khá dài giữa hai nước. Vào tháng 10/2009, Sam Rainsy đã dẫn một số người dân địa phương dỡ bỏ các cột mốc biên giới ở những khu vực mà ông này tuyên bố là Việt Nam đã được cho phép xâm phạm lãnh thổ Campuchia với sự đồng ý của Hun Sen.

Ông ta đã bỏ trốn đi sống lưu vong vào năm 2010 sau khi bị buộc tội kích động phân biệt sắc tộc, phá hoại tài sản và sau đó đã bị kết án vắng mặt 10 năm tù. Vị chính trị gia đối lập kỳ cựu này đã được ân xá vài tuần trước cuộc bầu cử vào tháng 7/2013, dù ông không đủ điều kiện ra tranh cử. Một số người nhìn nhận lệnh ân xá là một dấu hiệu hòa giải nhằm mang lại cho cuộc bầu cử tính hợp pháp quốc tế lớn hơn.

Trong khi CNRP đã vận động thành công tâm lý chống Việt Nam, đảng này phải đối mặt với rủi ro lớn khi kích động bạo lực trong tương lai giữa người Campuchia và cộng đồng người Việt thiểu số ở đây. Rủi ro này ngày càng tăng do những thanh niên cấp tiến trung thành với CNRP đã thể hiện sự sẵn sàng triển khai các chiến thuật bạo lực ở những cuộc biểu tình gần đây, bất chấp những lời kêu gọi duy trì hòa bình của các nhà lãnh đạo đối lập.

Trong khi bên nào cũng giữ vững tính chính đáng trong quan điểm của mình, đa số người dân vẫn còn ngờ vực. Nhiều người hy vọng rằng một giải pháp chia sẻ quyền lực cho cuộc khủng hoảng này có thể đạt được trước khi tình trạng bạo lực leo thang. Tuy nhiên, những bên tham gia phi chính trị phải chịu rủi ro nếu thổi bùng ngọn lửa gây bất ổn, bất kể có chủ tâm hay không. Tình hình đã bị làm trầm trọng thêm bởi truyền thông, kể cả một số đài quốc tế nhất định, mà nhiều người cảm nhận là đang công khai (và đôi khi là theo cảm xúc) thúc đẩy nghị trình của CNRP và nhắm mục tiêu một cách không cân xứng vào CPP.

Với việc CNRP hiện đang kêu gọi biểu tình nhiều hơn – kể cả ở các tỉnh bên ngoài thủ đô – giới chức nhà nước có thể sẽ triển khai những chiến thuật kiên quyết hơn để duy trì trật tự công cộng. Dù chính phủ đã nhấn mạnh rằng họ sẽ chỉ sử dụng vũ lực khi bị khiêu khích, cuộc đàn áp gây chết người nhằm vào cuộc đình công của công nhân dệt may có liên hệ với CNRP đã đặt ra một tiền lệ nguy hiểm. Mặc dù bạo lực đã giải quyết được những tranh chấp chính trị trước kia ở Campuchia, nhưng tình hình vốn đã bị phân cực hiện tại đang có nguy cơ sẽ vượt ra khỏi tầm kiểm soát.

***

Theo phóng viên TTXVN tại Phom Penh, sau thời gian hơn 5 tháng của cuộc bầu cử quốc hội nhiệm kỳ V (28/7/2013), tình hình chính trị Campuchia rơi vào bế tắc, chưa có đường ra, do đảng Cứu nguy dân tộc (CNRP) đối lập không công nhận kết quả bầu cử với phần thắng nghiêng về đảng Nhân dân Campuchia (CPP) và liên tiếp tổ chức các cuộc biểu tình, tuần hành trên đường phố Phnom Penh gây ra những xáo trộn về cuộc sống người dân và sự ổn định xã hội. Trong thời gian đó, cả CPP và CNRP đã tổ chức cuộc đàm phán cấp cao và tiếp theo đó là những tuyên bố sẽ tiếp tục nối lại đàm phán. Tuy nhiên cho đến nay, vấn đề nối lại đàm phán để giải quyết dứt điểm bế tắc chính trị vẫn còn bỏ ngỏ và chỉ là những sự trao đổi qua báo chí và con đường tiến tới đàm phán vẫn còn nhiều trắc trở phải vượt qua để đi đến đích cuối cùng.

Trước đó, CPP đã bày tỏ thiện chí sẵn sàng ngồi lại đàm phán cùng CNRP để giải quyết vấn đề bế tắc sau bầu cử và lãnh đạo cấp cao 2 đảng cũng đã có những cuộc đàm phán cùng nhau (vào ngày 16,17/9/2013) để giải quyết vấn đề. Tuy nhiên, kết quả đàm phán chỉ đem lại những hình ảnh về các cuộc gặp bắt tay giữa lãnh đạo hai đảng, còn trên thực tế thì là con số không, do phía CNRP đưa ra những yêu cầu mà CPP khó có thể chấp thuận được. Kết quả không thành làm cho người dân Phnom Penh nói riêng và người dân Campuchia nói chung cảm thấy thất vọng về sự ổn định và bình yên do đàm phán đem lại.

Gần đây nhất, trong dịp đón năm mới 2014, CPP lại một lần nữa bày tỏ thiện chí cùng CNRP tiến hành các thủ tục ban đầu giữa các nhóm chuyên viên hai bên (ngày 3/1) để tiến tới cuộc đàm phán cấp cao giải quyết vấn đề một cách ổn thỏa, nhưng cuối cùng người dân Campuchia lại một lần nữa bị rơi vào thất vọng bởi sự bác bỏ không thương tiếc của phe đối lập.

Đến nay khi có chuyến công tác của Đặc phái viên Liên hợp quốc về nhân quyền tại Campuchia ông Surya Subedi (ngày 12-17/1/2014), với chức năng là quan chức của quốc tế tới Campuchia để thị sát, nắm tình hình và báo cáo lại với Liên hợp quốc, nên ông được coi như nhân vật trung gian tiếp xúc với cả hai bên, vấn đề nối lại đàm phán giữa hai bên được nhen nhóm trở lại. Tuy nhiên, theo những tuyên bố gần đây của cả CPP và CNRP thì vấn đề ngồi lại đàm phán cùng nhau vẫn còn nhiều trở ngại do còn những bất đồng cơ bản từ cả hai phía.

Báo chí Campuchia ngày 17/1 dẫn lời hai phía cho thấy, phía CPP lại một lần nữa bày tỏ thiện chí trước với lời đề nghị thiện chí của Thủ tướng Hun Sen trong cuộc gặp với ông Subedi, đề nghị CNRP tham gia quốc hội để hai bên cùng đàm phán giải quyết, bởi vấn đề chính trị hiện nay chỉ có thể giải quyết khi CNRP tham gia quốc hội.

Đáp lại lời đề nghị của CPP, đại diện phía đối lập ông Sam Rainsy Chủ tịch CNRP, lại tuyên bố với báo chí (ngày 16/1) rằng các nghị sĩ của CNRP có thể sẽ tham gia quốc hội lúc nào cũng được, nhưng phải có sự đảm bảo chắc chắn trong việc cải cách hệ thống bầu cử để tiến tới bầu cử lại trong thời gian tới. Điều mà trước đó CPP cũng như Thủ tướng Hun Sen từng bác bỏ vì cho rằng cuộc bầu cử theo đúng qui định của hiến pháp và pháp luật, nên sẽ không có việc bầu cử lại.

Với phát biểu của Chủ tịch CNRP, đại diện nhóm đàm phán của CPP ông Sok Setha đã cho rằng việc cải cách bầu cử có thể tiến hành, nhưng CNRP cần phải tham gia quốc hội trước để thảo luận và thông qua. Còn nếu chỉ có CPP tiến hành cải cách mà không có sự tham gia của CNRP thì CPP sẽ tiến hành việc cải cách theo kiểu gì? Nếu CPP muốn cải cách sửa đổi, CPP sẽ tiến hành ở quốc hội, đây là việc làm bình thường và việc thảo luận trong quốc hội đảm bảo tính dân chủ. Việc cải cách bầu cử đã được cả CPP và CNRP đảm báo rõ ràng bởi cam kết của lãnh đạo cấp cao hai đảng đã ký ngày 16/9/2013, theo đó hai bên thống nhất sẽ thành lập bộ máy để tiến hành việc cải cách bầu cử.

Trước những lập luận chính xác của phía CPP, Yim Sovana, người phát ngôn CNRP lại lập luận rằng việc thỏa thuận từ trước năm 2013 giữa CNRP và CPP chỉ mới đạt được một điểm là thành lập bộ máy cải cách bầu cử, còn vấn đề bầu cử mới không được nêu trong cam kết, cả hai đảng phải đàm phán về vấn đề bầu cử mới, ấn định ngày bầu cử lại trước. Nếu cuộc bầu cử mới không được quyết định thì CNRP không tham gia quốc hội được.

Một số quan điểm của các nhà phân tích trung lập cho rằng với việc CNRP cương quyết không tham gia quốc hội và phía CPP cũng cương quyết không cho phép bầu cử lại thì chỉ có khả năng cả hai nên gặp Quốc vương làm trung gian hòa giải và cùng nghiên cứu lại hiến pháp, tìm ra giải pháp, sớm tiến tới thỏa thuận với nhau để giải quyết vấn đề.

Qua những cuộc đàm phán ban đầu giữa lãnh đạo cấp cao CPP và CNRP, tiếp theo là việc CNRP liên tiếp tổ chức các cuộc biểu tình, diễu hành trên đường phố Phnom Penh vừa qua đã thấy rõ được thiện chí trong việc tổ chức đàm phán để giải quyết vấn đề chính trị sau bầu cử của CPP, nhưng đáp lại là sự bác bỏ với những toan tính về chính trị của CNRP, với những yêu cầu đòi hỏi mang tính thách đố, khó có thể để một đảng đang cầm quyền như CPP chấp thuận được. Do vậy, việc đàm phán giữa hai bên có thể được nối lại, nhưng sẽ còn phải trải qua nhiều lần và phải vượt qua nhiều trở ngại mới tiến tới được sự thống nhất giữa hai bên trong việc giải quyết bế tắc chính trị hiện nay tại Campuchia.

***

(The Diplomat -17/1/2014)

Các đảng phái phải bắt đầu đàm phán trước khi Campuchia không th quay đầu lại được nữa. Nhưng làm thế nào đ điều này xảy ra?

Liệu Đảng Nhân dân Campuchia (CPP) hay Đảng Cứu nguy Dân tộc Campuchia (CNRP) sẽ nhượng bộ trước? Đó là một câu hỏi thường xuyên được đặt ra kể từ khi hàng chục nghìn người dân Campuchia đổ ra đường phố Phnom Penh để phản đối cuộc bầu cử diễn ra ngày 28/7/2013 mà các thủ lĩnh đối lập cho rằng cuộc bầu cử này đầy rẫy những điều không hợp lệ. Các cuộc đối thoại giữa hai đảng chính này vẫn diễn ra nhưng không đem lại kết quả. Nếu không có giải pháp nào trước mắt, Campuchia sẽ phải đối mặt với cuộc khủng hoảng trầm trọng nhất trong hàng thập kỷ của quốc gia này.

Các thủ lĩnh của cả hai chính đảng trong khi chờ đợi đã tăng cường luận điệu của họ và không có dấu hiệu nào cho thấy họ sẽ sớm hạ giọng. Trong 5 tháng qua, đảng CNRP đã yêu cầu tiến hành một cuộc điều tra độc lập về cuộc bầu cử năm ngoái. Điều này đã gây ra sự phản đối kịch liệt từ CPP. Mới đây, các lãnh đạo của CNRP đã yêu cầu tiến hành cuộc bầu cử mới trong khi kêu gọi Thủ tướng Hun Sen từ chức. Những nhà lãnh đạo này có kế hoạch tiến hành các cuộc biểu tình lâu hơn và với quy mô lớn hơn trên khắp cả nước cho đến khi CPP thừa nhận mình thua cuộc trong bầu cử.

Tuy nhiên, sự hiện diện của hàng trăm cảnh sát chống bạo động, cùng với hàng rào dây thép gai và vũ khí hạng nặng ở thủ đô Phnom Penh cho thấy rõ ràng rằng chính phủ sẵn sàng trấn áp những người ủng hộ phe đối lập. Giới tinh hoa cầm quyền dĩ nhiên hiểu rằng đàn áp bạo lực thẳng tay sẽ chỉ làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng và dẫn đến sự lên án từ phía quốc tế. Kinh nghiệm từ “Mùa Xuân Arập” cho thấy hòa bình chỉ có thể đạt được thông qua đối thoại. Tuy nhiên, những cuộc biểu tình trong những tuần gần đây ở Campuchia đã có một bước chuyển biến mới sau khi các công nhân may mặc ở một số vùng bắt đầu đình công và đòi tăng mức lương tối thiểu của họ lên 160 USD. Các lãnh đạo của CNRP đã nhanh chóng cùng nhau đổ lỗi cho chính phủ không cung cấp cho những người lao động nghèo một mức lương đủ sống. Các nhóm khác thì tìm cách tận dụng đà này để bày tỏ sự bất mãn của mình và gây áp lực đòi CPP trao cho người dân nhiều tự do hơn. Chẳng hạn, Giám đốc Đài phát thanh Beehive – ông Mam Sonando, một người chỉ trích mạnh mẽ chính phủ đã tham gia vào cuộc biểu tình với hy vọng mở rộng vùng phủ sóng cho đài phát thanh của mình và có được một giấy phép truyền hình. Các cuộc biểu tình đã bị chính phủ đàn áp thẳng tay, khiến một số người thiệt mạng.

Đây không phải là lần đầu tiên các chính trị gia của Campuchia thực hiện chính sách “bên miệng hố chiến tranh”. Điều làm cho thời điểm này khác biệt so với những lần trước đó là CPP và CNRP đã cùng nhau gây phương hại cho chính những thể chế mà trước đây đã giúp họ dàn xếp các xung đột và hòa giải những bất đồng. Nếu không có các thể chế này, những cuộc đối đầu, dù bạo lực hay không, giữa chính quyền và người biểu tình sẽ chỉ đẩy đất nước đến bờ vực của hỗn loạn. Nếu tình hình trở nên xấu đi tới mức mà không bên nào còn có lối thoát, Campuchia có thể không còn khả năng trở lại với hòa bình và ổn định.

Trong những bế tắc chính trị trước đây, Quốc vương Norodom Sihanouk đã đóng một vai trò cực kỳ quan trọng trong việc đưa các bên ngồ vào bàn đàm phán dưới ngọn cờ đoàn kết và hòa giải dân tộc. Sau nhiều tháng đàm phán vất vả, một thỏa thuận sẽ được đưa ra và một chính phủ liên minh được thành lập. Vị quốc vương này là một nhân vật xuất chúng trong hoạt động chính trị của Campuchia. Bất chấp những quyết định gây tranh cãi trong quá khứ, các chính trị gia không thể phớt lờ hoặc công khai thách thức ông. Khi Quốc vương Norodom Sihanouk băng hà, chế độ quân chủ đã phải đối mặt với một cuộc chiến khó khăn để giành được sự ủng hộ của người dân giống như vậy.

Thay vì đưa thể chế quân chủ ra ngoài các hoạt động chính trị, Quốc vương Norodom Sihamoni đã bị lôi kéo vào giữa những hoạt động này. Các chính trị gia có thể đã quên rằng bất cứ khi nào quốc vương được xem là đứng về phe nào đó, ông có nguy cơ mất đi sự tín nhiệm mà ông cần để phân xử các xung đột chính trị một cách độc lập. Mặc dù chế độ quân chủ đã được chính trị hóa đến mức độ nào vẫn chưa rõ ràng, điều chắc chắn ở đây là sự độc lập của nhà vua sẽ được xem xét một cách kỹ lưỡng. Liệu rằng ông có thể vượt qua những trở ngại như vậy vẫn còn phải chờ xem.

Một chủ thể trung gian hòa giải khác có thể là cộng đồng doanh nghiệp. Là một phần không thể tách rời của nền kinh tế quốc gia, cả hai đảng đều cần phải lưu ý tới lời khuyên của cộng đồng doanh nghiệp. Hơn nữa, giới tinh hoa kinh doanh cũng là những người đóng góp tài chính chủ yếu cho các chính đảng, tạo cho các chính đảng đòn bẩy để thúc đẩy một sự thỏa hiệp. Các doanh nghiệp sẽ bị ảnh hưởng nếu cuộc khủng hoảng hiện nay tiếp tục kéo dài quá lâu. Cuộc tranh cãi về mức lương tối thiểu giữa Hiệp hội các nhà sản xuất hàng may mặc Campuchia (GMAC) và người lao động đã gây ra những gián đoạn lớn trong khu vực này.

Tuy nhiên, sự can dự của giới tinh hoa kinh doanh cũng có thể gây nên vấn đề, vì một số người trong số họ đang ở trung tâm của cuộc khủng hoảng hiện nay. Nhiều người biểu tình cực kỳ bất mãn vì bị bỏ rơi nên không được hưởng lợi nhờ sự tăng trưởng kinh tế nhanh chóng mà Campuchia đã đạt được, và đổ lỗi thẳng cho CPP và các công ty tư nhân đã phớt lờ tình cảnh tuyệt vọng của họ. Nhũng người biểu tình tại Công viên Tự do (Freedom Park) thường nói về việc thu hồi đất, tiền lương thấp, nạn phá rừng và tình hình thiếu việc làm.

Việc huy động các cuộc biểu tình đại chúng chống lại cộng đồng doanh nghiệp có thể gây nên những hậu quả kinh tế thảm khốc. Campuchia cần phải tránh một cuộc chiến giai cấp, và các nhà lãnh đạo phe đối lập phải tránh việc coi hoạt động kinh doanh là không quan trọng.

Ngoài ra, Campuchia cũng không lạ lẫm gì với việc tìm kiếm sự can thiệp từ các quốc gia nước ngoài khi xảy ra bế tắc chính trị. Hiệp định Hòa bình Paris năm 1991 và thỏa thuận sau cuộc đụng độ chết người năm 1997 chỉ là một vài trong số những ví dụ thành công. Hiện có những tin tức nói rằng Thủ tướng Hun Sen đã đề nghị một đặc phái viên của Liên hợp quốc gây áp lực cho các lãnh đạo đối lập để họ quay trở lại Quốc hội và đồng ý đàm phán. Bản thân phe đối lập cũng dựa vào sự hỗ trợ từ phương Tây để duy trì sức ép đối với giới tinh hoa cầm quyền. Tuy nhiên, thay vì kêu gọi trừng phạt và can thiệp quân sự, họ có thể lôi kéo các quốc gia này tham gia vào một cuộc thảo luận rộng rãi hơn về việc làm thế nào để cuộc khủng hoảng hiện giờ có thể được giải quyết mà không làm hư hại các giá trị dân chủ hoặc đánh mất cơ hội để cải cách sâu sắc hơn trong tương lai.

Điều này nghe có vẻ đơn giản. Quyết định mời các nước trở thành một phần của quá trình đàm phán cũng có thể gây tranh cãi. Trong một thời gian dài, Chính phủ Campuchia đã hoài nghi về những ý định của các quốc gia phương Tây. Phải chăng những quốc gia này đang can dự vào Campuchia để thúc đẩy dân chủ hay là họ đang chủ trương thay đổi chế độ? Lập trường của Trung Quốc cũng không rõ ràng. Trong khi một hãng thông tấn do nhà nước điều hành của Trung Quốc gần đây chỉ trích Chính phủ Campuchia, các lãnh đạo Trung Quốc đã bày tỏ sự ủng hộ đối với những người đang cầm quyền. Nhật Bản, Pháp và Australia có thể là những ứng cử viên tốt, bởi vì họ đã từng làm trung gian hòa giải cho những bế tắc trong quá khứ. Quan trọng hơn, ASEAN nên nhân cơ hội này đóng một vai trò tích cực hơn trong việc ngăn ngừa xung đột trong khu vực. Sau cùng, một Campuchia hòa bình là lợi ích của khối ASEAN.

Mặc dù một hoặc tất cả những lựa chọn này có thể có hiệu quả, nhưng đã đến lúc CPP và CNRP phải hành động. Họ phải mong muốn cuộc đối thoại diễn ra trước khi bất cứ điều gì có thể được thỏa thuận. Nếu các bên không sẵn lòng nhượng bộ và thỏa hiệp để có thể đàm phán, việc ngăn chặn bạo lực bùng nổ sẽ gần như là không thể.

Có thể hiểu rằng các lãnh đạo của CNRP đang nỗ lực sử dụng sức mạnh của các cuộc biểu tình đại chúng để buộc CPP chấp nhận thua cuộc. Thế nhưng họ cũng nên thừa nhận rằng phong trào hiện nay có thể dễ dàng vượt ra ngoài tầm kiểm soát. Những đe dọa phong tỏa đường phố hoặc chiếm đóng các tòa nhà của chính phủ sẽ chỉ đổ thêm dầu vào lửa và có nguy cơ cướp đi nhiều sinh mạng hơn. Các nhà chức trách cũng có thể sử dụng những lời đe dọa này như là một cái cớ để đàn áp thẳng tay người biểu tình.

Bạo lực không thể chấm dứt cuộc khủng hoảng hiện tại. Quyết định của CPP thể hiện sự kiềm chế trong đối phó với người biểu tình thuộc phe đối lập kể từ cuộc bầu cử ngày 28/7/2013 cho thấy CPP hiểu rõ những rủi ro đối với tính hợp pháp của mình, những rủi ro do bạo lực gây nên. Dĩ nhiên, khi chính quyền đụng độ với người biểu tình, như hồi tháng 11/2013 và một lần nữa là cách đây hai tuần, CPP hầu như không có hành động gì nhằm làm suy yếu quyết tâm của phe đối lập. Tồi tệ hơn, hành động trấn áp tàn bạo này đã làm tăng thêm nỗi oán giận đang dâng trào của công chúng đối với chính phủ.

Gần như không thể nghi ngờ rằng chính phủ có thể sử dụng các biện pháp cưỡng chế để trấn áp những người biểu tình thuộc phe đối lập, nhưng chính phủ không thể cứ mãi triển khai lực lượng vũ trang và cảnh sát chống bạo động trên các đường phố một cách vô hạn định. Nếu không có một giải pháp chấp nhận được cho phe đối lập, CPP sẽ không bao giờ có thể giải quyết được cuộc khủng hoảng hiện tại. Các phong trào của phe đối lập có thể tạm thời bị đẩy lùi, nhưng chúng có thể tái diễn và thách thức chính phủ một lần nữa.

Thay vì lãng phí thời gian vào các cuộc công kích cá nhân, lãnh đạo của cả hai đảng cần phải tiếp tục giải quyết các bất đồng và mở đường cho những cải cách dân chủ lâu dài. CPP và CNRP cần phải hạ giọng và xây dựng động lực hướng tới các cuộc đàm phán hòa bình. Ván bài chính sách “Bên miệng hố chiến tranh” là quá nguy hiểm, đặc biệt là tại một thời điểm khi dân chúng đang mất niềm tin đối với chính các thể chế vốn có truyền thống giúp hòa giải xung đột.

Tin tức mới nhất hiện giờ đang đăng tải những lời đồn về các cuộc đàm phán bí mật giữa CPP và CNRP nhằm giải quyết cuộc khủng hoảng hiện tại, mặc dù ông Sam Rainsy và Kem Sokha đã phủ nhận điều này. Nếu những tin đồn là đúng sự thật, các nhà lãnh đạo đối lập sẽ cần phải trả lời một số câu hỏi. Tất nhiên, đối thoại là cần thiết để chấm dứt tình trạng bế tắc, nhưng người dân Campuchia cũng trông đợi các nhà lãnh đạo của họ sẽ làm điều này một cách minh bạch, chứ không phải đạt được thỏa thuận một cách bí mật và giấu giếm dư luận.

Hòa giải dân tộc không phải là một điều gì đó chỉ được thực hiện chỉ giữa các chính đảng lớn với nhau; hòa giải dân tộc cũng phải đạt được giữa chính phủ và người dân. Có thể cho rằng, các vấn đề bất bình đẳng và bất công xã hội gia tăng đang là trung tâm của cuộc khủng hoảng hiện tại. Việc các cuộc biểu tình đã biến thành bạo lực trong vài năm qua là một dấu hiệu rõ ràng rằng người dân không tin các nhà lãnh đạo và cơ quan chính phủ có thể giải quyết các vấn đề của họ và bảo vệ họ khỏi sự lạm dụng quyền lực. Đã đến lúc chính phủ và các thủ lĩnh phe đối lập cải thiện hoàn cảnh khó khăn của người nghèo và đưa Campuchia đi theo hướng dân chủ đích thực. Người dân Campuchia xứng đáng với những điều tốt đẹp hơn thế./.

Cuộc giải cứu Chủ tịch Quốc hội Campuchia

9 Th1

Heng Samrin và Hunsen (khi đó là những lãnh đạo của Sư đoàn 4 Khmer Đỏ) là những người đứng đầu danh sách thanh trừng của Khmer Đỏ. Các trinh sát Sư đoàn 10, Quân đoàn 3 trực tiếp vào lãnh thổ Campuchia giải cứu.

Người Campuchia gọi bộ đội tình nguyện là gì?

Trong những Tư lệnh của Quân đoàn 3 từng trực tiếp giữ vai trò chỉ huy trong Chiến dịch Biên giới Tây Nam giờ chỉ còn Trung tướng Khuất Duy Tiến và Trung tướng Nguyễn Quốc Thước còn sống. Trong chiến dịch đó, Tướng Thước – lúc đó là Tham mưu trưởng Quân đoàn 3 là người đã trực tiếp cùng Sư đoàn 10 vượt qua biên giới, tiến sâu vào lãnh thổ Campuchia để giải cứu ông Heng Samrin(Sư trưởng Sư đoàn 4 của quân Khmer Đỏ – nay là Chủ tịch Quốc hội Campuchia).

Tướng Thước kể, năm 1978, khi ông đang làm nhiệm vụ tiêu diệt Furlo ở Tây Nguyên thì nhận được lệnh đưa quân về bảo vệ khu vực biên giới Tây Ninh, ngăn chặn âm mưu của quân Khmer Đỏ tấn công Tây Ninh rồi tiến vào Sài Gòn, lật đổ chính quyền của ta. Giải cứu được Sư trưởng Heng Samrin là một chiến công lớn của Quân đoàn 3 trong giai đoạn cuối năm 1978.

Trong năm 1978, đã có nhiều đại đội lính Khmer Đỏ chạy sang Việt Nam. Họ là những người lính Khmer Đỏ đầu tiên nhận ra tội ác diệt chủng của chính quyền Pol Pot. Khi đánh hơi thấy những “kẻ chống đối”, chính quyền Pol Pot đã tiến hành những cuộc thảm sát trong chính quân đội của mình, đặc biệt là ở khu vực phía Đông Campuchia (giáp biên giới Tây Ninh) – nơi mà chúng cho rằng có nhiều thành phần thân Việt Nam.

Heng Samrin và Hunsen (khi đó là những lãnh đạo của Sư đoàn 4 Khmer Đỏ) là những người đứng đầu danh sách thanh trừng của Khmer Đỏ. Cùng với một số chỉ huy Khmer Đỏ khác, Hunsen và Heng Samrin đã lên kế hoạch lật đổ chế độ Pol Pot. Khi việc bị bại lộ, cả hai ông đều lọt vào danh sách những kẻ thù nguy hiểm nhất của chính quyền Pol Pot.

Trong lúc tính mạng đang bị đe dọa, Heng Samrin và Hunsen đã đặt niềm tin vào bộ đội Việt Nam. Tháng 10 năm 1978,   trong khi ông Hunsen được Tỉnh ủy Tây Ninh đón sang Việt Nam thì ông Heng Samrin cũng được các trinh sát Sư đoàn 10, Quân đoàn 3 trực tiếp vào lãnh thổ Campuchia giải cứu.

Khi nhận được thông tin từ phía ông Heng Samrin gửi sang, tướng Nguyễn Quốc Thước đã cùng với Sư đoàn 10 tiến sâu vào biên giới Campuchia hơn 10km. Từ đó, một nhóm trinh sát được cử tiếp tục đi sâu vào khu vực Đầm Be – nơi Heng Samrin và quân lính của mình đang lẩn trốn.  Với sự bảo vệ của các trinh sát Sư đoàn 10, ông Heng Samri đã về đến khu vực biên giới an toàn. Tại đây, sau khi trò chuyện, trao đổi một số điều, tướng Thước đã lập tức đưa Heng Samrin về Bộ Chỉ huy Quân đoàn rồi từ đó về Bộ Tổng Tham mưu.

chiến trường Tây Nam, Pol pot, Khmer Đỏ, Campuchia
Trung tướng Nguyễn Quốc Thước

Tướng Thước kể: “Bây giờ thì ông Chủ tịch Quốc hội Heng Samrin có lẽ không nhớ tôi là ai, nhưng tôi thì vẫn nhớ ông ấy. Trong trí nhớ của tôi, Heng Samrin không thay đổi nhiều. Vầng trán cao đặc trưng của ông ấy là một điểm đặc biệt dễ nhớ. Nhưng hồi đó, Heng Samrin gầy gò, rách rưới và ốm yếu hơn bây giờ rất nhiều. Duy chỉ có thần thái vẫn toát lên phong cách của một người chỉ huy: vô cùng điềm tĩnh, tuyệt nhiên không hề sợ hãi! Lúc đầu gặp, không khí giữa chúng tôi khá e dè, cảnh giác lẫn nhau vì chưa biết ai thực sự là bạn, ai thực sự là thù. Khi đã hiểu nhau, biết nhau cùng chung một mục đích, Heng Samrin nhanh chóng trở thành những người bạn của quân Việt Nam“.

Tôi chịu mọi trách nhiệm!

Trong Chiến dịch Biên giới Tây Nam, Quân đoàn  3 với sự chỉ huy của Tư lệnh – Thiếu tướng Kim Tuấn và Tham mưu trưởng Nguyễn Quốc Thước là một Quân đoàn chủ lực của quân tình nguyện Việt Nam, góp công rất lớn vào việc giải phóng Campuchia, tiêu diệt toàn bộ tập đoàn Pol Pot.

Từ ngày 7/ 01/ 1979 đến ngày 17/ 01/ 1979, Quân đoàn 3 đã tiến hành một cuộc hành quân thần tốc qua các tỉnh Kong Pong Cham, Phnom Penh, Kong Pong Thom, Xiêm Riệp, Bat Tan Bang, Pousat, giải phóng 3/7 quân khu của Pol Pot ở vùng Đông, Tây Bắc và Tây Campuchia (chiếm phần lớn diện tích Campuchia). Trung bình mỗi ngày, cả quân đoàn đi được 100km, đi đến đâu, đánh địch đến đó rồi lại tiếp tục hành quân.

Những ngày cuối cùng của chiến dịch, tướng Nguyễn Quốc Thước đã chỉ huy Quân đoàn hoàn thành nhiệm vụ cuối cùng ở chiến trường Campuchia: tiêu diệt sào huyệt cuối cùng của Pol Pot, thu giữ 8 tấn vàng và bàn giao lại toàn bộ cho Campuchia làm tiền đề bắt đầu xây dựng lại đất nước. Sau chiến dịch cuối cùng này, Quân đoàn 3 trở về Việt Nam, tiếp tục tham gia Chiến tranh Biên giới phía Bắc. Bên cạnh sự tự hào, nỗi đau lớn nhất của những người lính Quân đoàn 3 ở đất Campuchia chính là sự hi sinh của Thiếu tướng – Tư lệnh Kim Tuấn.

chiến trường Tây Nam, Pol pot, Khmer Đỏ, Campuchia
Tư lệnh Kim Tuấn tại chiến trường năm 1979. Ảnh tư liệu

Trung tướng Nguyễn Quốc Thước kể, vào giữa tháng 3/ 1979, Bộ Chỉ huy Quân đoàn 3 đóng ở khu vực Bat Tan Bang đã quyết định tổ chức chiến dịch truy quét vào hang ổ cuối cùng của Pol Pot tại vùng Săm Lop – Ta Sanh thuộc dãy núi Kravanh giáp biên giới Thái Lan. Thiếu tướng Kim Tuấn đã quyết định từ Bat Tan Bang trở về Xiêm Riệp để giao nhiệm vụ cho các sư đoàn đóng ở Xiêm Riệp phối hợp tổ chức chiến dịch cuối cùng này.

Ban đầu, tướng Kim Tuấn được đề nghị đi trực thăng, nhưng ông đã quyết định đi đường bộ với lý do muốn tham khảo địa hình trước khi cho các Sư đoàn hành quân. Trên đường đi, đoàn đã bị quân Pol Pot tập kích. Chiếc xe chở Thiếu tướng Kim Tuấn bị trúng một quả B40. Tư lệnh Kim Tuấn bị chấn thương nặng vùng cột sống. Dù bộ đội ta kịp thời ứng cứu, nhưng ông đã qua đời ngày 17/01 trên máy bay trực thăng đưa ông về cấp cứu ở Sài Gòn, khi máy bay vừa bay qua địa phận Phnom Penh.

Tướng Kim Tuấn là vị Chỉ huy cấp cao nhất của quân tình nguyện Việt Nam hi sinh ở chiến trường Campuchia. Ông cũng là chỉ huy đầu tiên của quân tình nguyện Việt Nam được phong AHLLVTND. Trước khi mất, ông đã nhận hết trách nhiệm của vụ tấn công về mình để văn phòng Quân đoàn không bị truy cứu trách nhiệm. Đó là nguyện vọng cuối cùng của vị Tư lệnh Anh hùng của Quân đoàn 3.

Con lắc

Từ thời chống Pháp, chống Mỹ đến nay, quan hệ Việt Nam – Campuchia đã trải qua không ít những giai đoạn thăng trầm.

Có thời điểm, khi chứng kiến những chuyển biến xấu trong mối quan hệ vốn rất hữu hảo nhiều năm giữa hai nước, Trung tướng Nguyễn Quốc Thước và Trung tướng Khuất Duy Tiến đều rất lo lắng và buồn bã.

Các ông chia sẻ, Việt Nam, Campuchia và Lào giống như anh em trong nhà, như môi với răng. Chỉ cần không đoàn kết, thì không chỉ riêng một chính phủ nào, một đất nước nào, tất cả sẽ cùng suy yếu.  Nhân dân Campuchia luôn yêu quý và tin tưởng nhân dân Việt Nam. Đường lối ngoại giao mềm mỏng, hữu nghị, sẵn sàng hợp tác và chia sẻ khó khăn của ta với Campuchia trong thời gian qua đều được các tướng lĩnh lão thành ủng hộ và tin rằng Campuchia sẽ sớm nhận ra đâu là người bạn thực sự của mình.

Sau một quãng thời gian không mấy vui vẻ, những ngày cuối năm 2013 chứng kiến những tín hiệu đáng mừng trong mối quan hệ giữa hai nước Việt Nam – Campuchia.

Thủ tướng Hunsen đã chọn Việt Nam cho chuyến thăm chính thức đầu tiên sau khi tái đắc cử nhiệm kỳ mới. Những ngày gần đây là chuyến thăm của Chủ tịch Quốc hội Lào Heng Samri. Đó là lời khẳng định cho việc Campuchia đã và sẽ vẫn luôn coi Việt Nam là đối tác chiến lược và quan trọng nhất.

Như lời Trung tướng Nguyễn Quốc Thước nói: “Quan hệ Việt Nam và Campuchia như một con lắc. Đôi khi con lắc có thể dao động vì lợi ích trước mắt của mỗi quốc gia, mỗi chính phủ. Nhưng nó sẽ trở lại vị trí ổn định và tốt đẹp vốn có, vì cuối cùng các bên đều hiểu, sự tồn tại và vững mạnh của quốc gia này là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến tương lai của quốc gia kia“.

  • Tô Lan Hương
Xem bài cùng tác giả

Có công thì dân dựng đền thờ

Tiếng nói của người dân là thước đo quan trọng hàng đầu. Như câu của nhà thơ Nguyễn Duy: “Có công thì dân dựng đền thờ” – đó là đền thờ trong tấm lòng mỗi con người.

Sẽ có người kế tiếp thế hệ vàng của Đại tướng

“Hiện tượng các bạn trẻ bày tỏ tình cảm với Đại tướng những ngày này cho ta niềm tin rằng, sự nghiệp của “thế hệ vàng” sẽ có người kế tiếp”, ông Vũ Khoan nói.

>> Mời độc giả ghé thăm và đóng góp ý kiến cho trang Fanpage của Tuần Việt Nam

Thế giới 24h: Campuchia siết chặt an ninh

16 Th9

Thế giới 24h: Campuchia siết chặt an ninh

– Campuchia siết chặt an ninh tại trung tâm thủ đô và khu vực Hoàng cung; Syria sẽ gia nhập Tổ chức cấm vũ khí hóa học trong tháng 10 tới… là những tin nóng.

Nổi bật

Chiều 15/9, Hoàng cung và toàn bộ khu vực trung tâm thủ đô Phnom Penh của Campuchia đã được cảnh sát phong tỏa, sau khi cuộc biểu tình quy mô lớn của đảng đối lập Cứu nguy dân tộc (CNRP) diễn ra cùng ngày vượt quá các quy định của bộ nội vụ nước này.

Trước đó, sáng 15/9, khoảng 20.000 người ủng hộ đảng CNRP đổ ra các con đường ở thủ đô Phnom Penh nhằm biểu tình phản đối kết quả cuộc bầu cử quốc hội. Những người biểu tình cùng nhau tuần hành khoảng 10km, bất chấp việc bộ nội vụ không cho phép.

Campuchia, biểu tình, Phnom Penh, CNRP, CPP
Biểu tình tại Campuchia

Theo Tân Hoa xã, chiều 15/9, cảnh sát Campuchia đã phải bắn hơi cay và phun vòi rồng, giải tán hàng trăm người biểu tình gần cung điện Hoàng gia, khi họ cố dỡ bỏ hàng rào chắn bằng dây thép gai, để diễu hành qua một con phố phía trước của cung điện Hoàng gia.

Mục đích của cuộc biểu tình là gây sức ép lên các cơ quan chức năng, đòi lập ủy ban điều tra độc lập về cuộc bầu cử quốc hội ngày 28/7. Theo đó, CNRP tiếp tục phủ nhận kết quả được ủy ban bầu cử quốc gia, hội đồng hiến pháp Campuchia thông qua hôm 8/9.

CNRP cho rằng, họ mới là người giành chiến thắng trong cuộc bầu cử. Phát biểu hôm 15/9, Chủ tịch CNRP Sam Rainsy cho biết, phe đối lập sẽ tổ chức biểu tình ở thủ đô trong ba ngày (15-17/9) và cả trong thời gian tới, nếu yêu sách của họ không được đáp ứng.

Đáng chú ý là cuộc biểu tình hôm 15/9 diễn ra chỉ một ngày sau cuộc họp giữa đại diện đảng này với đại diện của đảng Nhân dân Campuchia cầm quyền. Tại cuộc họp, Quốc vương Norodom Sihamoni đã kêu gọi hai đảng cùng hợp tác vì quyền lợi tối thượng của đất nước.

Kết thúc cuộc họp, đảng Nhân dân Campuchia ra tuyên bố tôn trọng ý chỉ của Quốc vương và nghị sỹ của đảng sẽ dự phiên họp quốc hội khóa 5 đầu tiên. Trong khi các nghị sĩ CNRP lại tuyên bố với danh nghĩa cá nhân rằng sẽ không đến tham dự cuộc họp này.

Tin vắn

– Ngày 15/9, Ấn Độ đã bắn thử thành công tên lửa đạn đạo liên lục địa có khả năng mang đầu đạn hạt nhân, với tầm bắn lên đến 5.000 km.

– Ngày 15/9, Nhật Bản chính thức cho ngừng hoạt động lò phản ứng hạt nhân cuối cùng còn vận hành, nhằm phục vụ cho đợt kiểm tra định kỳ.

– Lũ lụt đã khiến ít nhất 9 người thiệt mạng (gồm một bé gái 9 tuổi) và hàng nghìn người phải sơ tán khỏi vùng Galati tại miền Đông Romania.

– Làn sóng bạo lực xảy ra trên khắp đất nước Iraq trong ngày 15/9 đã cướp đi sinh mạng của 26 người và làm hơn 90 người khác bị thương.

– Thủ tướng Đức Angela Merkel hoan nghênh thỏa thuận mới giữa Nga và Mỹ, cho rằng nó mang đến tia hi vọng cho khủng hoảng tại Syria.

– Hàng nghìn người dân Indonesia đã phải sơ tán sau khi một ngọn núi lửa trên đảo Sumatra bất ngờ phun tro và đá nóng vào sáng ngày 15/9.

– Ngày 15/9, các quan chức Afghanistan cho biết, đã xảy ra vụ sập hầm lò tại một tỉnh miền bắc nước này, làm ít nhất 27 thợ mỏ thiệt mạng.

– Một du thuyền hạng sang cỡ lớn của Trung Quốc đã bị tạm giữ ở một bến cảng Hàn Quốc vì vướng phải các tranh chấp pháp lý, theo BBC.

– Theo hãng tin bán chính thức ISNA ngày 15/9, Iran và Liên hợp quốc đã ký thỏa thuận về hỗ trợ nhân đạo ở Trung Đông trong đó có Syria.

– Syria đã đáp ứng các quy định để gia nhập Tổ chức cấm vũ khí hóa học (OPCW) và sẽ trở thành thành viên tổ chức này từ ngày 14/10 tới.

Tin ảnh

Campuchia, biểu tình, Phnom Penh, CNRP, CPP
Ông Putin vật tay với một thanh niên Nga vào năm 2011. (Ảnh: AP)

Phát ngôn

Liên quan tới thỏa thuận đạt được giữa Nga và Mỹ về kế hoạch tiêu hủy kho vũ khí hóa học của Syria, Ngoại trưởng Pháp Laurent Fabius nói, kế hoạch này “là một bước tiến đầy ý nghĩa”.

Kỷ niệm

Ngày 16/9/1978, một trận động đất có cường độ 7,5 – 7,9 độ Richter đã xảy ra tại thành phố Tabas của Iran, làm hơn 20.000 người thiệt mạng.

Thanh Vân (tổng hợp)

DN ngoại dọa bỏ Việt Nam sang Campuchia, Myanmar

31 Th8

DN ngoại dọa bỏ Việt Nam sang Campuchia, Myanmar

Mức độ môi trường kinh doanh không tiếp tục tăng mà chỉ duy trì ở mức trung bình. Ngay cả nhiều DN làm ăn lâu năm ở Việt Nam cũng nhìn nhận về các thị trường khác hấp dẫn hơn Việt Nam.

 

Đây là cảnh báo được rất nhiều DN, Hiệp hội các DN đầu tư nước ngoài đã cảnh bảo điều này trong buổi gặp gỡ với lãnh đạo TP.HCM . Nhiều hiệp hội doanh nghiệp cho biết, sẽ việc cân nhắc chuyển công việc kinh doanh sang một thị trường khác.

So sánh giật mình

Một khảo sát được Hiệp hội doanh nghiệp Châu Âu ở Việt Nam (Euro Charm) công bố mới đây cho biết, với sự gia tăng trong vai trò của các nước trong Asean đã tác động rất lớn trong kế hoạch kinh doanh của DN ở Việt Nam. Cụ thể chỉ trong 6 tháng vừa qua, 20% DN trong hiệp hội này cho biết sẽ cân nhắc việc chuyển công việc kinh doanh sang thị trường khác trong khu vực.

Các chuyên gia từ hiệp hội này cho rằng, đây là một dấu hiệu cho thấy sự thất vọng về môi trường kinh doanh hiện tại và sức cạnh tranh đang gia tăng của các thị trường khác trong khu vực.

Trong khi đó, một đánh giá của Euro Charm về các cơ hội kinh doanh trong khu vực thì có đến 45% DN cho rằng các thị trường ASEAN khác là điểm kinh doanh tốt hơn Việt Nam. Trong khi đó 37% cho rằng thị trường Việt Nam ở mức trung bình và chỉ có 18% tin tưởng Việt Nam ở nhóm dẫn đầu.

đầu tư nước ngoài, kinh doanh, Việt nam, Asean
 

Chủ tịch Eurocharm, ông Preben Hjorrtlund chia sẻ: “Điều đáng suy ngẫm là mức độ môi trường kinh doanh không tiếp tục tăng mà chỉ duy trì ở mức trung bình. Ngay cả khi nhiều DN kinh doanh ở đây lâu năm cũng đã nhìn nhận về các thị trường khác hấp dẫn hơn Việt Nam. Như vậy Việt Nam cần phải nỗ lực cải thiện các vấn đề cơ bản của nền kinh tế cũng như đảm bảo một hiệp định thương mại tự do bền vững và khả thi.”

Trong khi đó, Hiệp hội doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam cho rằng, thủ tục hành chính luôn là rào cản lớn nhất cho các DN nước ngoài. Thêm vào đó logicstic vẫn chưa hoàn thiện, lao động vẫn chưa phát huy hết công năng vì hạn chế thời gian làm việc thêm giờ. Những vấn đề phát sinh bất khả kháng như là tăng lương cơ bản ngay giữa năm đã làm cho nhiều doanh nghiệp khó khăn trong việc lập kế hoạch kinh doanh.

Xu hướng dịch chuyển đầu tư không chỉ diễn ra trong cộng đồng DN châu Âu. Trước đó, tại Diễn đàn DN Việt Nam giữa kỳ diễn ra vào tháng 6/2013, Hiệp hội DN Úc tại Việt Nam (AusCham) nhấn mạnh các nước Indonesia, Thái Lan, Campuchia, Myanmar đang nổi lên như những điểm đến đầu tư hấp dẫn khiến tính cạnh tranh thu hút vốn FDI trong khu vực càng cao. Nếu Việt Nam không tạo lập được môi trường kinh doanh thuận lợi, nguồn vốn FDI có thể tiếp tục bị giảm sút.

Cải thiện môi trường đầu tư: Hy vọng năm 2014

Nhìn nhận về vấn đề trên ông Đỗ Nhất Hoàng, Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ KH&ĐT)cho biết: “Môi trường đầu tư có xu hướng xấu đi cũng một phần nằm ở nghị định 108 hướng dẫn thi hành luật đầu tư. Khi ban hành nghi định này và đi vào thực tế cuộc sống thì phát sinh nhiều vấn đề dẫn đến luật không phù hợp nên phải sửa đổi. Tuy nhiên điều bất cập tiếp theo là do hệ thống luật chồng chéo và liên quan đến nhau nên phải kéo dài tới hôm nay. Tuy vậy dự kiến đầu năm 2014 sẽ sửa đổi luật đầu tư, hi vọng sẽ cải thiện được nhiều vấn đề.”

Các DN đến từ Mỹ cho rằng, khối doanh nghiệp trong nước đang yếu đi rất nhiều so với doanh nghiệp nước ngoài. Vấn đề nguồn nhân lực tại chỗ cũng ngày một yếu đi, thiếu lực đượng lao động có kỹ năng, thiếu chuyển dịch từ thâm dụng lao động sang phát triển giá trị gia tăng.

Theo ông Herb Cochran, Giám đốc điều hành Hiệp hội doanh nghiệp Mỹ chia sẻ: “Tập trung vào tính minh bạch các doanh nghiệp nhà nước để tạo môi trường lành mạnh trong cạnh tranh. Điều đặc biệt cần đẩy nhanh TPP để các doanh nghiệp Việt Nam tham gia vào chuỗi cung ứng của Mỹ, đó là cơ hội để tham gia vào chuỗi giá trị gia tăng toàn cầu. Từ đó cải thiện được môi trường kinh doanh tại Việt Nam.”

Trước phản ánh của DN, ông Lê Mạnh Hà – Phó chủ tịch UBND TP.HCM cho biết, sẽ ghi nhận ý kiến của các DN, phân tích những yếu tố nào mà các DN chưa thỏa mãn với môi trường đầu tư của Việt Nam. Từ đó có biện pháo tháo gỡ để cải thiện môi trường đầu tư, đặc biệt là trên địa bàn TP.HCM.

“Đối với chính sách thì khi đưa ra không nên hạn chế mà phải khuyến khích doanh nghiệp hoạt động, không làm mất đi sự ổn định hiện có của doanh nghiệp, sự ổn định là rất quan trọng. Việc đưa ra chính sách cần phải thể hiện việc điều hành tốt hơn, nếu đưa ra chính sách không tốt hơn hiện tại thì tốt nhất đừng nên đưa ra”. Ông Hà nhấn mạnh.

Nam Phong

Manila phản bác Campuchia về Biển Đông – BBC

21 Th11

Manila phản bác Campuchia về Biển Đông

Các lãnh đạo Asean tại Phnom Penh

Asean một lần nữa chia rẽ trên vấn đề Biển Đông

Ngoại trưởng Philippines Alberto del Rosario nói nước ông đã gửi thư tới tất cả các nhà lãnh đạo Asean đang dự họp ở Phnom Penh rằng ‘không có đồng thuận nào’ giữa Asean trên vấn đề Biển Đông.

Trước đó, Campuchia, nước chủ nhà các hội nghị thượng đỉnh của khối Asean, cho biết tất cả 10 nước thành viên đã đồng ý hôm Chủ nhật ngày 18/11 sẽ không ‘quốc tế hóa’ các tranh chấp chủ quyền với Trung Quốc trên Biển Đông.

Nếu tuyên bố của Phnom Penh là đúng thì đây sẽ là thắng lợi cho Bắc Kinh vốn lâu nay vẫn chủ trương rằng các nước có tranh chấp với Trung Quốc đừng nên lôi kéo bên ngoài tham gia.

Tuy nhiên, ngay sau đó, Tổng thống Philippines Benigno Aquino đã nhấn mạnh rằng ông và một nước nữa mà các nhà ngoại giao cho là Việt Nam không đồng ý với tuyên bố của Phnom Penh.

Ông Aquino phê phán rằng lẽ ra Thủ tướng Hun Sen của Campuchia không nên loan báo cái gọi là ‘sự đồng thuận Asean’.

Giơ tay phát biểu

Sự cố xảy ra khi Hun Sen loan báo trong lúc phát biểu bế mạc một hội nghị thượng đỉnh Asean rằng lãnh đạo 10 nước đã đồng ý thảo luận tranh chấp Biển Đông chỉ trong phạm vi giữa Asean và Trung Quốc.

Liền sau đó, Tổng thống Aquino giơ tay, đứng lên và phản bác Hun Sen ngay. Aquino nói rằng nước ông, vốn sắp đưa các tranh chấp ra tòa án quốc tế, không ‘nằm trong sự đồng thuận đó’.

Im lặng một chút, Hun Sen hồi tỉnh lại và phát biểu rằng ý kiến của Aquino sẽ được đưa vào biên bản cuộc họp.

Tuy nhiên, các quan chức Campuchia và Trung Quốc vẫn nhấn mạnh rằng thỏa thuận giữa các nước Asean vẫn giữ nguyên giá trị.

Phát biểu với các phóng viên sau đó, Ngoại trưởng Rosario nói: “Làm sao mà đồng thuận được? Đồng thuận có nghĩa là 100 phần trăm đồng ý. Làm sao có đồng thuận khi mà hai nước chúng tôi nói rằng chúng tôi không đồng ý?”

“Trong khi Philippines hành động vì sự thống nhất của Asean, chúng tôi có quyền hiển nhiên là bảo vệ lợi ích quốc gia khi cần thiết.”

Ngoại trưởng Philippines del Rosario

Mặc dù ông không nêu rõ tên nước còn lại đứng về phe Manila, nhiều người cho rằng đó là Hà Nội.

Manila cũng thề sẽ tiếp tục lên tiếng trên trường quốc tế về tranh chấp chủ quyền căng thẳng của họ với Trung Quốc.

“Trong khi Philippines hành động vì sự thống nhất của Asean, chúng tôi có quyền hiển nhiên là bảo vệ lợi ích quốc gia khi cần thiết,” ông Rosario nói thêm.

Trong khi đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Tần Cương cũng cho biết là Tổng thống Aquino đã lên tiếng quan ngại về Biển Đông trong cuộc gặp giữa các lãnh đạo Asean với Thủ tướng Ôn Gia Bảo của Trung Quốc hôm thứ Hai ngày 19/11.

Tuy nhiên ông Tần cho biết rằng chỉ có mỗi Philippines nêu vấn đề này một cách chung chung.

“Không có nước nào nói về vấn đề này cả. Tất cả các nước đều quan tâm đến tăng trưởng kinh tế, phát triển cân bằng và bền vững trong khu vực,” ông Tần nói.

%d bloggers like this: