Tag Archives: trump

Tranh cãi về cuộc điện đàm giữa Trump và lãnh đạo Đài Loan – VNE

7 Th12

 

Bản thân cuộc điện đàm giữa tổng thống đắc cử Mỹ và lãnh đạo Đài Loan không phải vấn đề mà việc biến nó thành chuyện của công chúng mới là căn nguyên gây ra rắc rối, chuyên gia nhận định.

tranh-cai-ve-cuoc-dien-dam-giua-trump-va-lanh-dao-dai-loan

Tổng thống đắc cử Donald Trump hôm 2/12 có cuộc điện đàm 10 phút với nhà lãnh đạo Đài Loan Thái Anh Văn. Ảnh: Wall Street Journal

Động cơ của Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump đằng sau cuộc điện đàm cùng lãnh đạo Đài Loan Thái Anh Văn đến nay vẫn là điều bí ẩn. Một số thành viên đảng Cộng hòa đang ca ngợi hành động này như một bước đột phá mới mẻ, phá vỡ những nghi thức ngoại giao có từ thời tổng thống Mỹ Richard M. Nixon, đồng thời đặt nền móng cho một mối quan hệ “lành mạnh” hơn với Trung Quốc. Tuy nhiên, cũng có những ý kiến trái chiều cho rằng nước đi trên là một sai lầm, sẽ chỉ khiến quan hệ Mỹ – Trung rơi vào ảm đạm và Đài Loan ngày càng trở nên cô lập, theo New York Times.

Giới chuyên gia hiện bị chia rẽ giữa hai luồng ý kiến: Liệu cuộc điện đàm là khởi đầu cho một chính sách được ông Trump tính toán kỹ lưỡng hay đây chỉ là một hành động ngẫu hứng.

Ca tụng và chỉ trích

Hiện tại, các thông điệp mà tỷ phú Mỹ cũng như những người đại diện ông đưa ra tương đối nhiễu loạn. Phó tổng thống đắc cử Mỹ Mike Pence hôm 4/12 khẳng định mọi người đang suy diễn thái quá về cuộc điện đàm giữa ông Trump và bà Thái. Ông Trump chỉ đơn thuần nhận lời chúc mừng từ lãnh đạo Đài Loan.

Song một số cố vấn cho nhà tài phiệt New York trong quá trình chuyển giao quyền lực lại nói ông Trump biết chính xác mình đang làm gì.

Tổng thống đắc cử Mỹ, như thường lệ, không có bất kỳ động thái nào để xoa dịu căng thẳng bắt nguồn từ cuộc điện đàm gây tranh cãi. Một chuỗi các bình luận mang sắc thái chỉ trích ông đăng tải trên mạng xã hội Twitter hồi cuối tuần qua về chính sách thương mại và quân sự Trung Quốc tiếp tục làm dấy lên những phân vân trước câu hỏi liệu ông có thực sự muốn cải thiện quan hệ với Bắc Kinh hay không.

Những người trong bộ máy của ông Trump cho rằng việc mở một kênh đối thoại chính thức giữa Mỹ và Đài Loan là cách tốt nhất để gia tăng áp lực lên Trung Quốc. Các đảng viên Cộng hòa đang được cân nhắc cho những vị trí cấp cao thuộc chính quyền Donald Trump ca ngợi đây như một chiến lược khôn ngoan nhằm biến Đài Loan thành quân bài lợi thế trong cuộc chơi địa chính trị với Trung Quốc.

Trung Quốc vốn coi Đài Loan là một tỉnh ly khai và cần thống nhất, kể cả bằng vũ lực.

Trump là tổng thống Mỹ đầu tiên kể từ năm 1972 “mang đến cơ hội làm tươi mới lại mối quan hệ xuyên eo biển”, Jon M. Huntsman Jr., người từng đảm nhận chức vụ đại sứ Mỹ tại Trung Quốc dưới thời Tổng thống Barack Obama, bình luận.

Huntsman cùng với John R. Bolton, cựu đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc dưới thời tổng thống George W. Bush, hiện là hai ứng viên sáng giá cho vị trí ngoại trưởng Mỹ trong chính quyền Donald Trump.

Bản thân nhà tài phiệt New York cũng tỏ ra không quan tâm tới lời gợi ý rằng ông cần Trung Quốc chấp thuận nếu muốn nói chuyện với bà Thái.

“Trung Quốc có hỏi chúng ta về việc định giá thấp đồng tiền của họ (khiến các công ty Mỹ khó cạnh tranh hơn), đánh thuế nặng với sản phẩm của chúng ta tại nước họ (Mỹ không đánh thuế họ)” hay xây một khu phức hợp quân sự lớn giữa Biển Đông, Donald Trump viết trên Twitter cá nhân ngày 4/12. “Tôi không nghĩ vậy!”.

Sau vài phản ứng ban đầu được đánh giá là khá nhẹ nhàng, Trung Quốc đang dần cho thấy một thái độ cứng rắn hơn trước phong cách ngoại giao có phần “phóng túng” của ông Trump, cây bút Mark Landler và Jane Perlez từ New York Times nhận định.

Trong một bài xã luận đăng trên trang nhất tờ People’s Daily phiên bản nước ngoài, Trung Quốc cảnh báo “việc gây trở ngại cho mối quan hệ Mỹ – Trung cũng là gây trở ngại cho chính nước Mỹ” và rằng việc lợi dụng Đài Loan để thúc ép Trung Quốc “sẽ giảm thiểu đáng kể cơ hội hiện thực hóa mục tiêu biến nước Mỹ vĩ đại trở lại”, câu khẩu hiệu quen thuộc ông Trump đưa ra suốt quá trình tranh cử.

Theo giới quan sát, bằng cách công kích chính sách thương mại và an ninh Trung Quốc, Trump dường như muốn tái khẳng định cam kết duy trì một lập trường cứng rắn hơn đối với Bắc Kinh trên nhiều lĩnh vực khác nhau, đồng thời dập tắt những hy vọng nhen nhóm ở Trung Quốc về việc nhà tài phiệt Mỹ sẽ rút lại những tuyên bố hùng hồn mà ông đưa ra suốt chiến dịch tranh cử tổng thống.

Các nhóm ủng hộ Đài Loan ở Mỹ trong khi đó khen ngợi cuộc điện đàm là một bước tiến nhằm tái cân bằng mối quan hệ ba bên giữa Washington, Bắc Kinh và Đài Bắc, song nhấn mạnh nó không nhất thiết phải kích động một cuộc đối đầu giữa Mỹ với Trung Quốc.

“Thật vô lý khi nhắc đến ý tưởng gây chiến với Trung Quốc để bảo vệ Đài Loan cũng như việc các nhà lãnh đạo của chúng ta không thể nói chuyện với nhau”, Randall Schriver, giám đốc điều hành Dự án 2049, một viện chính sách ở Washington ủng hộ mối quan hệ gần gũi giữa Mỹ và Đài Loan, nhận xét.

Thế khó của Trung Quốc

tranh-cai-ve-cuoc-dien-dam-giua-trump-va-lanh-dao-dai-loan-1

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Ảnh: Reuters

Các học giả về Trung Quốc khác cho hay họ nhìn thấy những giá trị nhất định trong mong muốn của ông Trump nhằm cân nhắc lại những giao thức ngoại giao cũ. Tuy nhiên, theo một số nhà phân tích, tổng thống đắc cử Mỹ không cần thiết phải tiếp tục làm gia tăng căng thẳng thông qua việc ca tụng cuộc điện đàm cũng như bảo vệ nó bằng hàng loạt dòng bình luận trên Twitter.

“Bản thân cuộc điện đàm không phải vấn đề mà việc biến nó thành chuyện của công chúng mới là vấn đề”, Shelley Rigger, giáo sư khoa học chính trị chuyên nghiên cứu về Đài Loan tại Đại học Davidson, Mỹ, nhận định.

Theo Rigger, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình chắc chắn sẽ bị đưa vào thế khó. Nếu phản ứng kém gay gắt, ông có thể phải đối mặt với làn sóng phản đối từ trong nước, nhưng nếu làm quá căng, ông lại đối diện nguy cơ đẩy mối quan hệ Mỹ – Trung rơi xuống hố sâu khó lòng cứu vãn. Phản ứng ban đầu từ chính quyền Trung Quốc trước cuộc điện đàm đã phải hứng chịu nhiều ý kiến chỉ trích trên các trang mạng xã hội ở nước này vì không đủ quyết liệt.

Bình luận về cuộc điện đàm, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị hôm 3/12 né tránh đổ lỗi cho ông Trump, nhấn mạnh đây là “thủ đoạn thấp hèn” của Đài Loan. Chuyên gia coi đây như một động thái nhằm xoa dịu căng thẳng. Song, những dòng tweet ông Trump đăng tải cuối tuần qua đã một lần nữa khiến áp lực đè nặng lên giới lãnh đạo Trung Quốc.

Theo James E. Fanell, cựu giám đốc phụ trách tình báo và thông tin cho Hạm đội Thái Bình Dương, Mỹ, hành động và lời nói của ông Trump vừa “khiến Bắc Kinh nổi giận” vừa như lời nhắc nhở các quốc gia ở châu Á – Thái Bình Dương rằng “chính quyền Mỹ mới sẽ không bị ràng buộc bởi quá khứ”.

Xem thêm: Báo Trung Quốc chê Trump non kém vì điện đàm với Đài Loan

Vũ Hoàng

Học giả Trung Quốc cảnh báo ‘mây đen’ trong quan hệ Mỹ – Trung – VNE

6 Th12

Học giả Trung Quốc cho rằng quan hệ Trung – Mỹ có thể sẽ thêm căng thẳng sau chỉ trích mới nhất về việc Bắc Kinh phô diễn quân sự ở Biển Đông của tổng thống đắc cử Donald Trump.

hoc-gia-trung-quoc-canh-bao-may-den-trong-quan-he-my-trung

Trump chỉ trích Bắc Kinh thao túng tiền tệ và phô diễn quân sự tại Biển Đông trong bài đăng mới nhất trên Twitter. Ảnh: Politico

Shi Yinhong, chuyên gia về chính sách đối ngoại ở đại học Nhân dân Bắc Kinh, cho rằng mối quan hệ giữa hai nước Trung – Mỹ có thể sẽ thêm căng thẳng và lộn xộn sau cáo buộc Trung Quốc thao túng tiền tệ và phô diễn sức mạnh quân sự tại Biển Đông của Donald Trump hôm 4/12, theo Guardian.

“Vẫn còn quá sớm để khẳng định bất kỳ dự đoán nào nhưng tôi đã nhìn thấy mây đen đang dồn về đường chân trời”, Shi nói. “Điều này đương nhiên không hay chút nào”.

Đề cập tới loạt chỉ trích mới nhất về Bắc Kinh trên mạng xã hội của tổng thống đắc cử Donald Trump, Shi nói:

“Những lời này một lần nữa nhắc nhở truyền thông Trung Quốc và phần lớn các học giả Trung Quốc, thậm chí cả nhiều quan chức chính phủ Trung Quốc, rằng những dự đoán trước đây của họ về lập trường của Trump và chính sách đối ngoại với Trung Quốc của ông ta có phần lạc quan thái quá”. 

“Chính phủ Trung Quốc, giống như đa số chính phủ các quốc gia khác, không hiểu rõ Trump cũng như những chính sách ông ta sẽ thực hiện. Tuy nhiên, những sự kiện xảy ra tuần trước chắc chắn khiến họ thêm lo ngại về Trump”.

Những ngày sau khi Donald Trump đắc cử, các chuyên gia chính sách đối ngoại của Trung Quốc nhận định chiến thắng này là cơ hội hiếm có để viết lại quan hệ căng thẳng giữa Washington và Bắc Kinh.

“Ông ấy tốt hơn là Clinton”, Shen Dingli, giáo sư quan hệ quốc tế, đại học Phục Đán, Thượng Hải, nói. “Chúng ta phải hoan nghênh ông ấy”.

Sau khi Trump đăng chỉ trích mới nhất về Bắc Kinh, thái độ trên đã thay đổi.

“Dốt nát. Khó chịu”, Shen nhận xét về chỉ trích mới nhất của Trump cũng như quyết định điện đàm với lãnh đạo Đài Loan Thái Anh Văn của tổng thống đắc cử Mỹ hôm 2/12. 

“Nếu ông ta còn tiếp tục gọi Đài Loan là một quốc gia, chúng tôi sẽ cắt đứt quan hệ với ông ta”, Shen nổi giận. “Tôi không biết chính phủ sẽ làm gì nhưng nếu là tôi, tôi sẽ đóng cửa đại sứ quán Trung Quốc (tại Mỹ)”.

Nhiều học giả Trung Quốc cho rằng cuộc điện đàm với học giả Đài Loan thể hiện sự non kém, thiếu kinh nghiệm trong xử lý các vấn đề ngoại giao của Trump. Tuy nhiên, sau chỉ trích mới nhất của Trump, nhiều người đã nghĩ lại. 

Một số học giả Trung Quốc cho rằng động thái này của Trump đã được tính toán cẩn thận, nhằm báo hiệu cho Bắc Kinh biết Trump sẽ giữ thái độ cứng rắn với Trung Quốc.

“Tôi chắc chắn 100% đó không phải là quyết định ngẫu hứng”, một chuyên gia về chính sách đối ngoại giấu tên nói. Ông này cho rằng, cuộc gọi đã được nhóm chuyển giao quyền lực của Trump và quan chức Đài Loan bàn bạc kỹ lưỡng trong nhiều tuần.

Chuyên gia Shi ở đại học Nhân dân Bắc Kinh thừa nhận ông bối rối bởi động thái này của Trump.

“Một mặt, tôi không tin ông ấy dám thay đổi các chính sách của Mỹ với Đài Loan cho dù rất muốn nhưng mặt khác, tôi vẫn nghĩ rằng ông ấy có thể. Tôi không rõ Mỹ sẽ tỏ thái độ cứng rắn thế nào với Trung Quốc về vấn đề Đài Loan. Thái độ cứng rắn liều lĩnh như vậy sẽ làm quan hệ hai nước ‘cực kỳ căng thẳng'”, Shi nói.

“Kết luận rút ra sau cuộc điện đàm này là, Trung Quốc nên hiểu Trump là kẻ lá mặt lá trái”, biên tập viên Global Times, ấn phẩm phụ của People’s Daily, cơ quan ngôn luận của đảng Cộng sản Trung Quốc, bình luận.

Xem thêm: Những mối làm ăn của Trung Quốc với Donald Trump

Hồng Hạnh

Chính quyền Trump bày lại ván cờ Mỹ – Nga-Trung? – TVN

5 Th12

Còn quá sớm đề tường tận về chiến lược “xoay trục” kiểu Donald Trump mà siêu cường Mỹ sẽ áp dụng sau ngày 20/1/2017.

Hiện nay chính quyền đang ráo riết hoàn thiện của Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump đã đưa ra chỉ dẫn mạnh mẽ, đó là nước Mỹ sẽ tăng cường sức mạnh quân sự tại châu Á – Thái Bình Dương.

Rudy Giuliani, người được dự báo sẽ là Ngoại trưởng Mỹ trong chính quyền của ông Trump, đã tiết lộ rằng Tổng thống thứ 45 của nước Mỹ dự định ưu tiên xây dựng một lực lượng quân đội “khổng lồ” để đập tan mọi tham vọng của Trung Quốc ở Thái Bình Dương.

Phát biểu với các chủ doanh nghiệp ở Washington hồi cuối tháng 11, ông Giuliani cho biết Mỹ sẽ tăng số binh sĩ lên 550.000 người, thay vì giảm xuống còn 420.000 người. Ông cũng cho biết lực lượng Hải quân sẽ tăng thêm 350 tàu, thay vì giảm xuống còn 247 tàu. Hiện, lực lượng này đang có 280 tàu trong phiên chế.

Ông nói: “Với 350 tàu của chúng ta, Trung Quốc không thể đuổi kịp Mỹ ở Thái Bình Dương. Với 247 tàu, chúng ta không thể chiến đấu trong một cuộc chiến ở hai đại dương”.

Chính quyền Trump bày lại ván cờ Mỹ - Nga-Trung?
Ông Trump sẽ “cài đặt lại” quan hệ với Trung Quốc và Nga?

Tuyên bố trên dự báo một chính sách ngoại giao mang tính xác quyết hơn nhiều so với những gì thế giới từng nghe thấy ông Trump nói về Trung Quốc trong chiến dịch tranh cử. Trong khi Biển Đông vẫn là một trong những vùng địa lý căng thẳng nhất thế giới, tỷ phú bất động sản Trump đã rất thận trọng khi chỉ phát biểu rất ít về vùng biển này trong chiến dịch tranh cử vừa qua.

Adam Lockyer, chuyên gia phân tích tại Viện nghiên cứu an ninh thuộc Đại học Macquarie, nhận định: “Nhiều khả năng Mỹ sẽ giương cơ mạnh hơn dưới thời ông Trump… vì Trung Quốc. Một mặt Mỹ tỏ ra ít chú ý tới khu vực này, nhưng mặt khác họ lại đang tăng cường sự hiện diện quân sự tại đây”.

Như vậy, tuyên bố của ông Guiliani cho thấy chính quyền sắp tới của ông Trump sẽ “diều hâu” hơn dự đoán. Trước đó, theo dõi chiến dịch tranh cử của ứng cử viên Cộng hòa, người ta đã tin rằng ông Trump sẽ rút khỏi khu vực đang tranh chấp này, phù hợp với cam kết của ông là ưu tiên các vấn đề đối nội.

Liệu điều đó có thể xảy ra?

Chính quyền của ông Trump sẽ phải đối mặt với rào cản tài chính lớn nếu xúc tiến chương trình quân sự đầy tham vọng này trên.

Chuyên gia an ninh châu Á – Thái Bình Dương Jingdong Yuan, thuộc Trung tâm Nghiên cứu an ninh quốc tế (CFISS), nhận định rằng việc này là hoàn có thể thực hiện được. Tổng thống đắc cử Trump sẽ có thể làm việc với Quốc hội (hiện do đảng của ông nắm giữ) để bỏ qua quá trình tự động cắt 500 tỷ USD ngân sách quốc phòng trong một thập kỷ. Nhưng chính phủ mới sẽ gặp khó khăn để tập trung nguồn tài chính quá lớn cho quốc phòng.

Ông Yuan phân tích: Chi tiêu quốc phòng của Mỹ được tính theo % GDP và chính phủ Mỹ chi tiêu cho quốc phòng ở mức thấp kỷ lục, đặc biệt sau các cuộc chiến tranh tại Afghanistan và Iraq. Đồng thời, các quyền chi tiêu, như an sinh xã hội và y tế là không thể bị cắt giảm, thậm chí phải tăng hàng năm, trong khi đó thâm hụt ngân sách liên bang ở mức 18.000-19.000 tỷ USD sẽ khiến chính phủ mới càng khó chi thêm tiền cho các lĩnh vực tùy ý như quốc phòng. Như vậy, ông Trump sẽ phải tìm ra các nguồn tiền khác để hỗ trợ cho các chương trình quân sự đầy tham vọng của mình. Để xem chúng sẽ từ đâu đến.

Chuyên gia trên cũng cho rằng trong một quan hệ rất phức tạp như giữa Mỹ và Trung Quốc, việc Mỹ mong muốn duy trì vai trò chế ngự, cũng như mong muốn của Trung Quốc về một trật tự lấy Trung Quốc làm trung tâm tại châu Á đều là phi thực tế. Ông cảnh báo “nếu hai nước này cùng theo đuổi các mục tiêu cực đoan đó, xung đột sẽ là điều khó tránh và gây bát ổn cho toàn khu vực”.

“Cài đặt lại” quan hệ với Trung Quốc và Nga

Ông Giuliani cũng cho biết chính quyền Trump hy vọng cam kết với Trung Quốc trong các vấn đề kinh tế cũng như thương mại. Phát biểu trên tờ The Wall Street Journal, ông cho biết chính quyền mới sẽ “cài đặt lại” quan hệ với cả Trung Quốc và Nga.

Nhưng ông Trump có ý định gắn mác cho Trung Quốc là “bóp méo tiền tệ”, điều mà các chuyên gia kinh tế cho rằng sẽ càng làm gia tăng căng thẳng giữa hai nước.

Truyền thông Trung quốc đã phản ứng không thân thiện với những bình luận của ông Trump trong chiến dịch tranh cử. Tháng 5 vừa qua, ứng cử viên tổng thống của đảng Cộng hòa đã cáo buộc Trung Quốc “cướp đoạt” của nền kinh tế Mỹ và thề sẽ áp mức thuế quan 45% đối với hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc.

Một bài báo đăng trên Thời báo hoàn cầu số ra tuần này cảnh báo chính phủ Trung Quốc sẽ buộc phải “trả đũa” nếu Tổng thống đắc cử Mỹ theo đuổi chính sách chiến tranh thương mại. Bài báo viết: “Nếu ông Trump phá hỏng giao thương Trung – Mỹ, một số ngành công nghiệp của Mỹ sẽ bị tổn thương. Cuối cùng, Tổng thống mới sẽ bị phê phán và sẽ phải gánh chịu toàn bộ hậu quả”.

Tuy nhiên, theo giáo sư Yuan, hiện còn quá sớm để lo lắng về việc chính quyền của ông Trump có thể làm gì và không làm gì.

Thảo Linh

%d bloggers like this: